مطالبه تازه رسانه‌های آمریکایی از توافق: چرا نام این ۶ نفر در متن نیامد؟

به گزارش زومان، در شرایطی که تهران و واشنگتن وارد مرحله حساس مذاکرات فنی برای تبدیل یادداشت تفاهم ۱۴ ماده‌ای به توافق نهایی شده‌اند، برخی رسانه‌ها و تحلیلگران آمریکایی موضوعی تازه را به صدر بحث‌ها آورده‌اند؛ سرنوشت شهروندان آمریکایی که همچنان در زندان‌های ایران نگهداری می‌شوند. این انتقادها پس از آن مطرح شده که در متن یادداشت تفاهم امضاشده میان ایران و آمریکا، هیچ اشاره‌ای به آزادی زندانیان آمریکایی یا دوتابعیتی‌های بازداشت‌شده در ایران نشده است؛ موضوعی که از نگاه منتقدان، یکی از مهم‌ترین خلأهای توافق محسوب می‌شود. «رایان فیهی» وکیل آمریکایی و عضو هیئت مدیره بنیاد فولی که در حوزه آزادی زندانیان آمریکایی در خارج از ایالات متحده فعالیت می‌کند، در یادداشتی در واشنگتن‌پست نوشته است که توافق ۱۴ ماده‌ای پایان جنگ ایران و آمریکا، هیچ بندی درباره دست‌کم شش شهروند آمریکایی زندانی در ایران ندارد؛ مسئله‌ای که به اعتقاد او باید در مذاکرات ۶۰ روزه پیش رو مورد توجه قرار گیرد. یکی از چهره‌های اصلی این پرونده، «رضا ولی‌زاده» روزنامه‌نگار ایرانی-آمریکایی است. او در شهریور ۱۴۰۳ هنگام سفر به ایران برای دیدار با خانواده‌اش بازداشت شد و اکنون دوران محکومیت ۱۰ ساله خود را در زندان اوین می‌گذراند. مقام‌های ایرانی او را به «همکاری با دولت متخاصم» متهم کرده‌اند؛ اتهامی که حامیانش آن را سیاسی می‌دانند. ولی‌زاده پیش از بازداشت، سال‌ها درباره ایران و خاورمیانه فعالیت رسانه‌ای داشت. منتقدان در آمریکا معتقدند کاخ سفید می‌توانست موضوع زندانیان را در جریان مذاکرات مطرح کند. به نوشته واشنگتن‌پست، برخی تحلیلگران آمریکایی استدلال می‌کنند اگر واشنگتن توانسته درباره موضوعات پیچیده‌ای مانند برنامه هسته‌ای ایران، تنگه هرمز، رفع تحریم‌ها و ترتیبات امنیتی منطقه مذاکره کند، باید برای آزادی شهروندان خود نیز فشار بیشتری وارد می‌کرد. موضوع زندانیان آمریکایی در ایران سابقه‌ای طولانی در روابط دو کشور دارد. از بحران گروگان‌گیری کارکنان سفارت آمریکا در تهران در سال ۱۳۵۸ گرفته تا پرونده‌های متعدد زندانیان دوتابعیتی در دهه‌های اخیر، این مسئله همواره یکی از محورهای اختلاف میان دو کشور بوده است. به همین دلیل، برخی ناظران آمریکایی معتقدند موفقیت یا شکست مذاکرات جدید تنها به پرونده هسته‌ای یا ترتیبات امنیتی محدود نمی‌شود و نحوه برخورد با پرونده زندانیان نیز به معیاری برای سنجش کیفیت توافق تبدیل خواهد شد. هنوز هیچ نشانه رسمی از سوی مذاکره‌کنندگان ایرانی و آمریکایی درباره گنجاندن پرونده زندانیان در توافق نهایی دیده نشده است. با این حال، فشار رسانه‌ای در آمریکا در حال افزایش است؛ موضوعی که می‌تواند طرح این موضوع از سوی دولت ایالات متحده را در روزها و هفته‌های آینده محتمل می‌کند.