از دلار تا سپرده بانکی؛ انقلاب بعدی پول از راه رسید

به گزارش زومان، توکنیزه‌سازی یعنی تبدیل دارایی‌های مالی مثل پول، اوراق قرضه یا حتی وام‌ها به «توکن‌های دیجیتال» روی یک سیستم مشترک. در نگاه اول این کار فقط یک پیشرفت تکنولوژیک به نظر می‌رسد که باعث می‌شود پرداخت‌ها سریع‌تر و ارزان‌تر شوند. اما در واقع موضوع بسیار بزرگ‌تر است و به ‌تدریج در حال رقم زدن یک تغییر بنیادین در معماری نظام مالی جهان است. صندوق بین‌المللی پول (IMF) در گزارشی به اهمیت این فناوری در آینده نظام مالی دنیا پرداخته است. طبق این گزارش توکنیزه‌سازی باعث انتقال دارایی‌ها و بدهی‌ها به دفترکل‌های دیجیتال مشترک می‌شود. وقتی همه چیز روی یک دفترکل دیجیتال مشترک انجام شود، دیگر فرایندهای مالی مثل امروز مرحله‌ به‌ مرحله پیش نمی‌روند. خرید، فروش و تسویه می‌توانند هم‌زمان اتفاق بیفتند. این تغییر باعث می‌شود ساختار کل نظام مالی دنیا تغییر کند و حتی نوع ریسک‌ها هم عوض شود. به همین دلیل، سیاست‌گذاران باید از همین حالا برای این تغییر آماده شوند. در سیستم فعلی، وقتی یک معامله انجام می‌شود، چند مرحله پشت سر هم طی می‌شود: اول معامله ثبت می‌شود، بعد بررسی می‌شود، بعد پول جابه‌جا می‌شود و در نهایت حساب‌ها با هم تطبیق داده می‌شوند. این روند زمان‌بر است، اما یک مزیت دارد: فرصت می‌دهد اشتباه‌ها یا بحران‌ها کنترل شوند. در دنیای توکنیزه‌شده، این مراحل حذف می‌شوند. همه چیز با کمک «قراردادهای هوشمند» در همان لحظه انجام می‌شود. یعنی وقتی یک دارایی منتقل می‌شود، پول هم هم‌زمان جابه‌جا می‌شود. این کار سرعت را بالا می‌برد، اما یک مشکل مهم دارد: دیگر آن فاصله زمانی وجود ندارد که سیستم بتواند خودش را اصلاح کند. اگر مشکلی پیش بیاید، خیلی سریع‌تر پخش می‌شود و فشار نقدینگی هم ناگهانی ظاهر می‌شود. در این سیستم جدید، شکل‌های مختلفی از پول ممکن است وجود داشته باشد: توکنیزه‌سازی باعث می‌شود بازارها سریع‌تر و ساده‌تر شوند. حتی خرید و فروش اوراق مالی می‌تواند در یک لحظه انجام شود. این موضوع هزینه‌ها را کم می‌کند و کارایی را بالا می‌برد. اما از طرف دیگر، ریسک‌ها هم بیشتر می‌شوند. چون همه چیز به یک یا چند پلتفرم دیجیتال وابسته می‌شود، اگر یکی از آن‌ها مشکل پیدا کند، اثر آن می‌تواند خیلی گسترده باشد. همچنین بازارها دیگر فقط در ساعات اداری کار نمی‌کنند، بلکه ۲۴ ساعته فعال هستند. این موضوع باعث می‌شود بانک‌های مرکزی و نهادهای مالی هم مجبور شوند همیشه آماده واکنش باشند. در کنار این‌ها، یک نکته مهم دیگر هم وجود دارد: قوانین. هنوز مشخص نیست اگر یک دارایی دیجیتال جابه‌جا شود، از نظر قانونی دقیقاً مالک آن چه کسی است یا کدام کشور باید بر آن نظارت کند. توکنیزه‌سازی می‌تواند سیستم مالی جهان را سریع‌تر، ارزان‌تر و کارآمدتر کند. اما در عین حال آن را پیچیده‌تر و حساس‌تر هم می‌کند. در این دنیا، ریسک‌ها از بانک‌ها به سمت پلتفرم‌ها و حتی کدهای نرم‌افزاری منتقل می‌شوند. اگر قوانین و زیرساخت‌ها درست طراحی نشوند، این تحول می‌تواند به جای یکپارچه کردن سیستم مالی، آن را تکه‌تکه و شکننده‌تر کند.