قیمت لوازم خانگی چطور تعیین می‌شود؟

به گزارش زومان، سرپرست اداره‌کل نظارت بر کالاهای فلزی و معدنی سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان اعلام کرد چهار قلم اصلی لوازم خانگی در گروه دوم کالایی قرار دارند و قیمت آن‌ها با سازوکار مشخص و هماهنگی نهادهای مرتبط تعیین می‌شود. آنطور که فارس خبر داده، ابراهیم سالاری گفت: «بر اساس آخرین دسته‌بندی در صنعت لوازم خانگی، چهار قلم کالای ماشین لباسشویی، یخچال، یخچال‌فریزر و تلویزیون در زمره گروه دوم کالا‌ها و خدمات قرار گرفته‌اند.» او درباره ساز و کار تعیین قیمت افزود: به گفته او، انجمن تولیدکنندگان لوازم خانگی ایران درباره این چهار قلم با سازمان حمایت مکاتبه کرده و بررسی‌ها در حال انجام است تا قیمت نهایی مطابق ضوابط تعیین شود. سالاری همچنین توضیح داد سایر اقلام لوازم خانگی در گروه سوم قرار دارند و مشمول قیمت‌گذاری مستقیم نیستند، اما باید ضوابط مصوب کارگروه تنظیم بازار و سازمان حمایت را رعایت کنند. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که قیمت لوازم خانگی در ماه‌های اخیر به یکی از موضوعات مهم برای مصرف‌کنندگان تبدیل شده است. گزارش‌های رسمی از افزایش چشمگیر قیمت در این بازار حکایت دارند؛ افزایشی که به‌ویژه پس از جنگ ۴۰ روزه شدت بیشتری گرفته است. بر اساس داده‌های رسمی منتشر شده، تورم نقطه به نقطه در بخش مبلمان و لوازم خانگی در اردیبهشت‌ماه به حدود ۱۰۰ درصد رسیده و تورم ماهانه این بخش نیز ۱۶.۱ درصد ثبت شده است. در کنار داده‌های خام تورمی، بد نیست به عوامل این رشد نیز نگاهی بیندازیم. آسیب دیدن صنایع بالادستی نیز بر روند قیمت‌ها اثر گذاشته است. حمله به مجتمع فولاد مبارکه در جریان جنگ اخیر، تنها یک واحد صنعتی را هدف قرار نداد بلکه زنجیره تأمین صنایع وابسته از جمله لوازم خانگی را نیز تحت تأثیر قرار داد. فولاد مبارکه یکی از مهم‌ترین تأمین‌کنندگان ورق‌های فولادی تخصصی در کشور است و بخش قابل توجهی از مواد اولیه مورد استفاده در تولید لوازم خانگی از این مجموعه تأمین می‌شود. طبق آمار سال ۱۴۰۳، فولاد مبارکه بیش از ۸.۵ میلیون تن محصولات فولادی تولید کرده که معادل حدود ۴۶ درصد از کل تولید شرکت‌های فولادی کشور است. صنعت لوازم خانگی به‌ویژه به ورق‌های گالوانیزه و رنگی وابسته است و بخش مهمی از این محصولات از زنجیره تولید فولاد مبارکه تأمین می‌شود. نسرین اوجاقی، دبیرکل انجمن صنایع لوازم خانگی ایران، می‌گوید حدود ۳۰ درصد مواد اولیه این صنعت به طور مستقیم به فولاد وابسته است. این وابستگی در برخی محصولات بیشتر نیز می‌شود؛ به‌گونه‌ای که در تولید یخچال تا ۴۵ درصد و در ماشین لباسشویی تا ۵۲ درصد از مواد مصرفی از فولاد تأمین می‌شود. بررسی آمارهای سامانه کدال نیز نشان می‌دهد اختلال در تولید فولاد می‌تواند به سرعت بر زنجیره تولید سایر صنایع اثر بگذارد. در گزارش فعالیت ماهانه فولاد مبارکه در فروردین امسال، تولید تختال از ۲۱۶ هزار تن به تنها یک تن رسیده است که نشان‌دهنده افتی نزدیک به ۹۹.۵ درصدی در این بخش است. کاهش عرضه مواد اولیه، به‌طور طبیعی فشار افزایشی بر قیمت‌ها وارد می‌کند. آمار فروش فروردین‌ماه نیز نشان می‌دهد قیمت هر تن تختال از حدود ۳۱ میلیارد تومان به ۴۴.۴ میلیارد تومان رسیده که رشدی ۴۳ درصدی را نشان می‌دهد. برخی پیش‌بینی‌ها حتی از احتمال افزایش ۵۰ تا ۱۰۰ درصدی قیمت مواد اولیه خبر می‌دهند. این تحولات در حالی رخ می‌دهد که بازار لوازم خانگی پیش از این نیز با کاهش تقاضا مواجه بوده است. داده‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت نشان می‌دهد در ده ماه نخست سال ۱۴۰۴ تولید برخی محصولات با کاهش همراه بوده است؛ به‌طوری که تولید یخچال‌فریزر حدود ۶ درصد، ماشین لباسشویی ۲۹.۵ درصد و انواع تلویزیون حدود ۲۲ درصد نسبت به سال قبل کاهش داشته است. افزایش قیمت‌ها نیز همزمان ادامه یافته است. طبق داده‌های مرکز آمار ایران، تورم بخش لوازم خانگی در دی‌ماه ۱۴۰۴ به ۵۶.۷ درصد رسیده بود و در فروردین امسال به حدود ۷۹ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که از بالاترین نرخ‌های تورم در این بازار طی سال‌های اخیر محسوب می‌شود. در چنین شرایطی، افت قدرت خرید خانوارها نیز بر بازار اثر گذاشته است. بر اساس شاخص مدیران خرید (شامخ)، میزان سفارش‌های جدید در بهمن‌ماه ۱۴۰۴ روی عدد ۳۵ و میزان فروش محصولات روی عدد ۴۴ قرار گرفته که هر دو کمتر از مرز ۵۰ و نشانه رکود در بازار هستند. فعالان صنعت می‌گویند لوازم خانگی به عنوان کالاهای بادوام، در زمان افزایش فشار معیشتی اولین اقلامی هستند که از سبد خرید خانوارها حذف می‌شوند؛ موضوعی که باعث شده بازار این صنعت همزمان با افزایش هزینه تولید، با کاهش تقاضا نیز مواجه شود.