بازار ارز و سکه در محاصره اخبار جنگ و مذاکره؛ چرا دلار تکان نخورد؟

هم‌زمانی سیگنال‌های جنگی و مذاکرات دوحه، بازار ارز و سکه را در نوسانی محدود و دلار را در کانال ۲۷۲ هزار تومانی نگه داشت. یکشنبه با موجی از خبرهای ضدونقیض شروع شد؛ خبرهایی که هر کدام می‌توانستند مسیر بازار طلا و ارز را عوض کنند، اما هیچ‌کدام آن‌قدر قطعی نبودند که خیال معامله‌گران را راحت کنند؛ از تماس ترامپ و نتانیاهو و گمانه‌زنی درباره حمله دوباره به ایران گرفته تا مذاکرات دوحه. در چنین فضایی، نگاه‌ها مدام میان صفحه خبرها و تابلوی قیمت‌ها جابه‌جا می‌شد. عده‌ای منتظر افزایش قیمت دلار بودند و عده‌ای تصور می‌کردند هر نشانه‌ای از مذاکره می‌تواند قیمت‌ها را پایین بکشد. به گزارش زومان، بازار امروز برخلاف هیاهوی خبرها، به مانند روز گذشته چندان از جای خود تکان نخورد. دلار و تتر اندکی بالا رفتند، طلا و سکه هم رشد کردند و خبری از واکنش‌های تند و ناگهانی نبود. در بازار طلا و سکه اما تغییرات چشمگیرتر بود. حرکت قیمت‌ها کوچک بود، اما خبرها سنگین‌تر از آن چیزی بودند که این اعداد نشان می‌دهند. صبح امروز خبر تماس روز شنبه ترامپ و نتانیاهو دوباره احتمال ازسرگیری درگیری را به صدر توجه‌ها آورد. وال‌استریت ژورنال گزارش داده بود که تماس پس از جلسه ترامپ با فرماندهان ارشد نظامی آمریکا صورت گرفته؛ جلسه‌ای که در آن گزینه‌های ازسرگیری عملیات نظامی گسترده بررسی شده بود. در فضای مجازی و عمومی کاربران نگاههای متفاوت داشتند: رامین با دیدن این خبر، احتمال وقوع جنگ در روزهای آینده را جدی می‌دانست: اما همه نگاه‌ها به سمت درگیری نبود. الناز ترجیح می‌داد دست‌کم تا عبور از فصل سرد، خبری از جنگ نباشد: بازار هم میان همین دو نگاه گرفتار بود؛ عده‌ای احتمال حمله را جدی می‌گرفتند و عده‌ای امیدوار بودند تنش‌ها دست‌کم برای مدتی فروکش کند. از واشنگتن هم پیام‌ها یکدست نبود. مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا گفت که مراودات دیپلماتیک ادامه دارد و هنوز تصمیم نهایی برای اقدام نظامی گرفته نشده است. او همچنین از ادامه تماس‌های مستقیم و غیرمستقیم با تهران خبر داد، هرچند زمان مشخصی برای رسیدن به توافق اعلام نکرد. در دوحه نیز تلاش‌های دیپلماتیک ادامه داشت. رویترز گزارش داد مذاکره‌کنندگان ایرانی برای سومین روز پیاپی با میانجی‌های قطری دیدار کردند تا راهی برای پایان جنگ پیدا شود. عراقچی نیز گفته بود پیشنهاد تازه می‌تواند بازگشایی کامل تنگه هرمز را ظرف دو روز ممکن کند؛ با این حال، هنوز توافق پایداری به دست نیامده بود. اما چندی نگذشت که خبر ادامه مذاکرات و نبود تصمیم نهایی برای حمله منتشر شد. سحر هم در واکنش به تغییر روایت‌ها نوشت: «مذاکره پرید» این رفت‌وبرگشت‌ها خلاصه حال‌وهوای بازار در آن روز بود؛ هر خبر تازه، روایت قبلی را زیر سؤال می‌برد و هیچ‌کس نمی‌توانست با اطمینان از اتفاق بعدی حرف بزند. از تهران هم خبرهایی پخش شد که‌نشانه افزایش ریسک بود. سخنگوی سپاه اعلام کرد این نهاد شناسایی اهداف جدید و برنامه‌ریزی عملیات در «عرصه‌های جغرافیایی جدید» را آغاز کرده است. این خبرها برای معامله‌گرانی که از هفته‌ها قبل با احتمال حمله دوباره زندگی می‌کردند، چندان تازه نبود. یکی از واکنش‌ها به این وضعیت، جمله‌ای بود که با لحنی خسته و طعنه‌آمیز بیان شد: با وجود خبرهای سنگین سیاسی، دلار امروز نوسان محدودی داشت. ماجرا را می‌توان در کشمکش دو نیروی مخالف توضیح داد: خبر حمله و افزایش تنش معمولاً تقاضا برای ارز را بالا می‌برد؛ چون بخشی از مردم برای حفظ ارزش دارایی خود به خرید دلار روی می‌آورند. در مقابل، خبر مذاکره و احتمال توافق می‌تواند انتظارات را آرام کند؛ چون چشم‌انداز بهبود روابط، بازشدن مسیر تجارت و افزایش درآمدهای ارزی را زنده می‌کند. یکشنبه هر دو روایت هم‌زمان در بازار حضور داشتند. خبر تماس ترامپ و نتانیاهو نگرانی از حمله را بیشتر می‌کرد و خبر مذاکرات دوحه از احتمال توافق می‌گفت. به همین دلیل، بازار نه به شکل جدی به استقبال جنگ رفت و نه با شنیدن خبر مذاکره از نگرانی فاصله گرفت. حاصل این وضعیت، نوسان محدود دلار و تتر بود. پگاه همین سردرگمی را در یک جمله بیان کرده بود: این جمله به یک نکته مهم اشاره می‌کند: حتی درباره اثر جنگ بر قیمت دلار هم برداشت یکسانی وجود ندارد. جنگ ممکن است با افزایش نااطمینانی و تقاضای احتیاطی، قیمت ارز را بالا ببرد؛ اما اگر به اختلال در صادرات یا تغییر مسیر درآمدهای ارزی منجر شود یا حتی اگر منجر به تعطیلی بازار همراه با قطع اینترنت شود، اثرات دیگری هم خواهد داشت. بنابراین نمی‌توان برای همه سناریوهای جنگ یک واکنش قیمتی ثابت در نظر گرفت. اما همه بازارها به این فضای مبهم واکنش یکسانی نداشتند. اگر دلار ترجیح داد با احتیاط حرکت کند، طلای داخلی رشد بیشتری را تجربه کرد؛ آن هم در شرایطی که قیمت جهانی طلا در روز قبل مسیر نزولی داشت. همین تناقض، سؤال مهم‌تری را پیش می‌کشد: وقتی قیمت اونس طلا جهانی ارزان شده، چرا طلا در بازار ایران گران‌تر شده است؟ اونس جهانی در روزهای اخیر وضعیت نزولی داشته و به زیر ۳۹۰۰ دلار رسید؛ سطحی که پایین‌ترین قیمت سال است. این افت فقط به تحولات جنگ مربوط نبود؛ انتظارات درباره نرخ بهره آمریکا نیز بر آن اثر گذاشت. داده‌های اقتصادی قوی آمریکا باعث شد معامله‌گران احتمال افزایش نرخ بهره در ماه دسامبر را جدی‌تر بگیرند. افزایش قیمت نفت نیز می‌تواند این انتظار را تقویت کند؛ چراکه گرانی انرژی ممکن است فشار تورمی را بالا ببرد و بانک مرکزی آمریکا را به حفظ نرخ بهره در سطوح بالا ترغیب کند. نرخ بهره بالا معمولاً به زیان دارایی‌هایی مانند طلاست که سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کنند. ساناز هم عصر همین برداشت را مطرح کرد: اما چرا با وجود افت اونس، طلای داخلی بالا رفت؟ دو عامل در این میان مطرح بود. نخست اینکه بازار جهانی طلا در روز یکشنبه تعطیل بود و امکان ثبت افت تازه در معاملات جهانی وجود نداشت. دوم اینکه دلار در بازار داخلی اندکی افزایش قیمت داشت. آیهان این موضوع را چنین توضیح داد: بحث حفظ ارزش دارایی‌ها از طلا به بازار خودرو هم کشیده شد؛ بازاری که در سایه نگرانی از جنگ، خریداران را با تردید روبه‌رو کرده است. مهتاب از نیمه‌شب می‌گفت ترس از شروع دوباره درگیری باعث شده هنوز برای تبدیل خودرویی که به نامش درآمده تصمیم نگیرد. هم‌زمان، درخواست ایران‌خودرو برای افزایش ۵۵ درصدی قیمت محصولاتش هم بر نگرانی‌ها درباره آینده قیمت خودرو اضافه کرده بود. اما همه نگاه یکسانی به بازار نداشتند. بهرام معتقد بود حالا وقت تبدیل طلا به خودروست: مرتضی اما از زاویه دیگری به ماجرا نگاه می‌کرد و با اشاره به تغییر نسبت قیمت‌ها گفت: «طلا خیلی ارزون شد.» تابلوی معاملات هم از رشد قیمت خودرو حکایت داشت؛ پژو ۲۰۷ امروز ۱٫۸ درصد گران شد. به این ترتیب، در حالی که بعضی خریداران به‌خاطر نگرانی از آینده دست نگه داشته‌اند، گروهی دیگر معتقدند تأخیر در خرید خودرو ممکن است هزینه بیشتری روی دستشان بگذارد. اما همه بازارها از فضای پرابهام امروز یکسان تأثیر نگرفتند. آیفون ۱۷ تقریباً بدون تغییر ماند. بورس نیز روز کم‌رمقی را پشت سر گذاشت و فزر با افت ۲٫۹ درصدی، ضعیف‌ترین بازده روز را برای دومین روز متوالی ثبت کرد. در مقابل، قیمت آیفون ۱۷ تقریباً بدون تغییر باقی ماند. هرچه روز به پایان نزدیک‌تر شد، لحن معامله‌گران از پیش‌بینی‌های قطعی درباره جنگ فاصله گرفت و جای خود را به احتیاط داد. یکی از افراد در واکنش به بحث‌های داغ بازار بیان کرد: یکشنبه، خبرها بیشتر از قیمت‌ها بالا و پایین شدند. دلار و تتر اندکی رشد کردند، طلا و سکه بالا رفتند و خودرو هم مسیر صعودی داشت. در نهایت، نه خبرهای جنگ توانستند موجی از خرید هیجانی به راه بیندازند و نه خبر مذاکرات بازار را به سمت فروش سوق دادند. بازار روز را با چند مسیر متفاوت به پایان رساند؛ درست مثل خبرهایی که از صبح تا عصر، هیچ‌کدام نتوانستند روایت نهایی را رقم بزنند.