پوشاندن دامن به مردان | شوخی اینستاگرامی با آبروی شهروندان | وقتی دوربین مخفی به ابزار تحقیر تبدیل می‌شود

انتشار ویدئوهای موسوم به دوربین مخفی در شبکه‌های اجتماعی، بار دیگر مرز میان سرگرمی و نقض حقوق شهروندان را به موضوعی بحث‌برانگیز تبدیل کرده است. آنچه سازندگان چنین محتواهایی شوخی و وسیله‌ای برای خنداندن مخاطبان می‌دانند، گاهی می‌تواند به تحقیر یک انسان، خدشه‌دار شدن آبروی او و تبدیل شدن زندگی شخصی‌اش به سوژه سرگرمی هزاران کاربر منجر شود. به گزارش ، ماجرای اخیر یک ویدئوی اینستاگرامی که در آن مردی برای ورزش به پارک می‌رود و در جریان یک موقعیت ساختگی مجبور به پوشیدن دامن زنانه می‌شود، پرسش‌های مهمی درباره حدود شوخی، رضایت افراد و مسئولیت تولیدکنندگان محتوا ایجاد کرده است. در ویدئوی منتشرشده، مردی با شلوارک برای ورزش کردن وارد پارک می‌شود، اما با افرادی مواجه می‌شود که پوشش او را نامناسب می‌دانند و از او می‌خواهند شلوار بپوشد. ماجرا زمانی شکل عجیب‌تری به خود می‌گیرد که دو نفر با عنوان حراست فیزیکی وارد صحنه می‌شوند و در نهایت، مرد را به پوشیدن دامن زنانه مجبور می‌کنند. بیشتر بخوانید: ممکن است سازندگان این ویدئو قصد داشته باشند با ایجاد موقعیتی غیرمنتظره، مخاطبان را بخندانند؛ اما مسئله اصلی این است که آیا هر رفتاری را می‌توان به اسم شوخی توجیه کرد؟ آیا قرار گرفتن یک شهروند در موقعیتی تحقیرآمیز و انتشار تصاویر آن در فضای عمومی، صرفا به دلیل هدف سرگرمی، قابل پذیرش است؟ تفاوت مهمی میان شوخی دوستانه و محتوایی وجود دارد که کرامت انسانی یک فرد را هدف قرار می‌دهد. در فضای مجازی، انتشار چنین تصاویری می‌تواند دامنه آسیب را بسیار گسترده‌تر کند؛ زیرا ویدئو پس از انتشار، به‌راحتی بازنشر می‌شود و ممکن است مدت‌ها در دسترس باقی بماند. یکی از نکات مهم در این ماجرا، مسئله رضایت افراد برای ضبط و انتشار تصاویرشان است. مطابق ماده ۷۴۵ قانون مجازات اسلامی، انتشار بدون رضایت تصاویر، فیلم‌ها یا اطلاعات خصوصی و خانوادگی دیگران، در شرایطی که موجب ضرر یا هتک حیثیت شود، می‌تواند مسئولیت کیفری به دنبال داشته باشد. همچنین ماده ۷۴۶ قانون مجازات اسلامی، انتشار اکاذیب از طریق سامانه‌های رایانه‌ای با قصد اضرار به دیگران یا تشویش اذهان عمومی را جرم‌انگاری کرده است. در مواردی نیز اگر تصویر فرد به‌گونه‌ای تحریف شود که موجب هتک حیثیت او شود، مقررات مربوط به هتک حیثیت رایانه‌ای قابل بررسی خواهد بود. نکته اساسی این است که عنوان دوربین مخفی یا سرگرمی، به‌خودی‌خود مسئولیت حقوقی تولیدکنندگان محتوا را از بین نمی‌برد. البته تشخیص تحقق جرم و مسئولیت افراد، به جزئیات هر پرونده، نحوه ضبط و انتشار و ادله موجود بستگی دارد. در موضوع دوربین‌های مخفی، بررسی احتمال هتک حیثیت و ضرورت توقف انتشار محتوای آسیب‌زا مطرح است. مسئله فراتر از یک ویدئوی جنجالی است. سرگرمی نباید به بهای خدشه‌دار شدن کرامت انسان‌ها تمام شود .حقوق شهروندان، در برابر دوربین‌های سرگرمی‌سازان نیازمند ضمانت اجرایی و نظارت قانونی است.