یارانه دولتی مسکن به پردرآمدها! اعتراف وزارت راه

وزارت راه می‌گوید شمار قابل‌توجهی از واجدان شرایط طرح‌های حمایتی مسکن، پردرآمد بوده‌اند و منابع محدود به گروه هدف نرسیده است. وزارت راه و شهرسازی اعلام کرد بخشی از یارانه‌ها و منابع مسکن حمایتی در سال‌های گذشته به پردرآمدها رسیده، درحالی‌که مشکل تامین مسکن خانوارهای کم‌درآمد همچنان حل‌نشده باقی مانده است. اطلاعات سازمان برنامه نشان می‌دهد گروه قابل‌توجهی از ثبت‌نام‌کنندگان طرح‌های حمایتی که واجد شرایط شناخته شدند، در زمره‌ی گروه‌های پردرآمد قرار داشتند. چنین نتیجه‌ای نشان می‌دهد سازوکار شناسایی متقاضیان نتوانسته منابع محدود را به‌طور کامل به جامعه‌ی هدف برساند و عملا راه بهره‌مندی افراد برخوردار از حمایت دولتی باز مانده است. به‌گزارش تسنیم، نرگس رزبان، مدیرکل دفتر اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی، با اشاره به اصل ۳۱ قانون اساسی گفت: «برخورداری از مسکن، با اولویت روستاییان و گروه‌های کم‌درآمد، از موضوعات مهم سیاست‌گذاری است؛ اما باید بررسی شود که منابع حمایتی تا چه اندازه در راستای این اولویت تخصیص یافته‌اند». سخنان او لزوم ارزیابی فاصله‌ی میان اولویت قانونی و نحوه‌ی واقعی توزیع حمایت‌ها را برجسته می‌کند. رزبان با طرح پرسشی درباره‌ی چرایی و چگونگی حمایت دولت از گروه‌های برخوردار از تمکن مالی، به داده‌های سازمان برنامه استناد کرد. نرگس رزبان، مدیرکل دفتر اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی، گفت: به‌گفته‌ی او، رسیدن حمایت به پردرآمدها ضرورت بازبینی شیوه‌ی توزیع منابع محدود یارانه‌ای را نشان می‌دهد. ثبت‌نام و تأیید افراد پردرآمد در طرح‌هایی که باید اولویت را به اقشار کم‌درآمد بدهند، از وجود روزنه‌هایی در فرایند شناسایی و تخصیص حکایت دارد. مدیرکل دفتر اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی افزود بخشی از منابع حمایتی در سال‌های گذشته به گروه‌های پردرآمد رسیده، اما مسئله‌ی تامین مسکن گروه‌های کم‌درآمد پابرجا مانده است. به باور او باید درستی مسیر سیاست‌های گذشته، به‌ویژه در حوزه‌ی تخصیص یارانه‌ها و تامین زمین، بررسی شود و راه‌های بهبود آن نیز مورد ارزیابی قرار گیرد. بهره‌مندی پردرآمدها از منابع حمایتی محدود سبب شده یارانه‌ای که برای کاهش فشار مسکن بر اقشار هدف در نظر گرفته شده بود، در مواردی به افراد دارای تمکن مالی برسد. رزبان در ادامه به مسئله‌ی تامین زمین پرداخت و توضیح داد که کشور از نظر وسعت جغرافیایی با کمبود مطلق زمین روبه‌رو نیست، اما تبدیل زمین به محدوده‌ی قابل‌ساخت و سکونت هزینه دارد. زمین پیش از تبدیل‌شدن به محل سکونت به آماده‌سازی، زیرساخت و خدمات روبنایی نیازمند است و هزینه‌ی چنین فرایندی را نمی‌توان نادیده گرفت. بنابراین، فراوانی جغرافیایی زمین به‌تنهایی به معنای امکان تولید مسکن ارزان یا رایگان نیست. برآوردهای مطرح‌شده درباره‌ی هزینه‌ی زمین و آماده‌سازی نیز نشان می‌دهد واگذاری رایگان زمین همه‌ی هزینه‌های تولید مسکن را حذف نمی‌کند. نرگس رزبان، مدیرکل دفتر اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی، گفت: «حتی اگر زمین به‌صورت رایگان واگذار شود، هزینه‌ی آماده‌سازی و ایجاد خدمات همچنان باقی است». او در پی همین موضوع پرسید که آیا اصولا می‌توان قیمت زمین را در محاسبات تامین مسکن صفر در نظر گرفت. هزینه‌ی آماده‌سازی، ایجاد زیرساخت و تامین خدمات روبنایی حتی پس از حذف بهای واگذاری زمین بر دوش پروژه باقی می‌ماند. رزبان همچنین گفت الحاق گسترده‌ی زمین به محدوده‌های شهری، به‌خودی‌خود ضمانت قطعی ایجاد نمی‌کند که زمین‌های تازه به دست گروه‌های هدف برسند. ابهام درباره‌ی دریافت‌کنندگان نهایی زمین، همان مشکلی را بازتاب می‌دهد که در توزیع یارانه‌ها دیده شده و امکان بهره‌برداری گروه‌های برخوردار از حمایت‌های طراحی‌شده برای کم‌درآمدها را فراهم کرده است. سیاست‌گذاری مسکن باید در کنار تامین زمین، شیوه‌ی تخصیص و آماده‌سازی آن و همچنین اطمینان از دسترسی خانوارهای کم‌درآمد را در نظر بگیرد. مدیرکل دفتر اقتصاد مسکن تأکید کرد با وجود حجم قابل‌توجه حمایت‌ها و یارانه‌های تخصیص‌یافته طی سال‌های گذشته، مشکل مسکن گروه‌های کم‌درآمد هنوز برطرف نشده است. تا زمانی که درکی مشترک از ریشه‌های مسئله و نحوه‌ی مداخله‌ی دولت شکل نگیرد، اختلاف دیدگاه‌ها بر سیاست‌های گذشته و آینده سایه می‌اندازد. اظهارات وزارت راه نشان می‌دهد اصلاح نظام شناسایی واجدان شرایط، نحوه‌ی توزیع یارانه و سازوکار تخصیص زمین برای جلوگیری از رسیدن دوباره‌ی منابع محدود به پردرآمدها ضرورت دارد. نظر شما درباره‌ی راه‌های جلوگیری از رسیدن یارانه‌ی مسکن به پردرآمدها چیست؟