قطع فوری اینترنت با آغاز جنگ جدید؛ دستور صادر شد

اگر جنگ تازه‌ای آغاز شود، اینترنت ایران قطع می‌شود؟ اطلاعات دریافتی زومان از ابلاغ دستور الزام‌آور برای خاموشی اینترنت بین‌الملل حکایت دارد. به گزارش زومان، این تصمیمی است که در صورت اجرا، می‌تواند تجربه محدودیت‌های گسترده اینترنت در جنگ ۱۲روزه، اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ و جنگ ۴۰روزه را تکرار کند. بر اساس اطلاعات دریافتی زومان، نهادهای بالادستی در نامه‌ای رسمی و الزام‌آور تأکید کرده‌اند که در صورت آغاز جنگ جدید، دسترسی کاربران در ایران به اینترنت بین‌الملل باید بلافاصله قطع شود. بر اساس این اطلاعات، قطع دسترسی به شبکه جهانی اینترنت در چنین شرایطی به‌عنوان یک تکلیف اجرایی تعیین شده است. با این حال، جزئیات بیشتری از این ابلاغ، از جمله تاریخ صدور نامه، دامنه دقیق محدودیت‌ها، خدمات احتمالی مستثناشده و سازوکار بازگشت اتصال در دست نیست. این دستور در شرایطی صادر شده که اینترنت ایران طی ماه‌های گذشته در چند مقطع با اختلال یا قطع گسترده روبه‌رو بوده است؛ در یک بازه کمتر از یک سال یعنی از جنگ ۱۲روزه ایران و اسرائیل در خرداد ۱۴۰۴ تا اعتراضات دی‌ماه همان سال و سپس جنگ ۴۰روزه در سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵. در جریان جنگ ۱۲روزه ایران و اسرائیل، اختلال‌ اینترنت از ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵ برابر با ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد و در روزهای بعد شدت گرفت. اتصال اینترنت ایران در ۱۸ ژوئن یعنی ۲۸ خرداد، به سطحی نزدیک به خاموشی کامل رسید. بر اساس داده‌های انجمن اینترنت، این خاموشی در مقیاس ملی حدود ۱۱ روز و ۲۲ ساعت ادامه داشت و بازگشت اتصال تا ۲۵ ژوئن یعنی ۴ تیر ۱۴۰۴ به طول انجامید. البته این بازه به معنای قطع مطلق همه ارتباطات برای تمام کاربران در تمام ساعات نیست. مرحله بعدی محدودیت گسترده اینترنت، در پی اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ رخ داد. شامگاه ۱۷ دی و در ادامه آن، ۱۸ دی دسترسی به اینترنت بین‌الملل به صورت کامل قطع شد. البته شامگاه ۱۷ دی‌ماه تا روز بعد، تلفن همراه نیز قطع شد. نت‌بلاکس در ۸ ژانویه ۲۰۲۶ یعنی ۱۸ دی ۱۴۰۴، از خاموشی دیجیتال در تهران و چند منطقه دیگر ایران خبر داد. رویترز نیز در گزارش ۸ ژانویه خود به نقل از نت‌بلاکس، افت شدید اتصال اینترنت را در جریان اعتراضات تأیید کرد. از ۱۷ ژانویه برابر با ۲۷ دی، گزارش‌هایی از آغاز بازگشت تدریجی برخی خدمات ارتباطی از جمله پیامک، منتشر شد؛ اما بازگشت خدمات داخلی و پیامک کجا و برقراری کامل اینترنت بین‌الملل کجا! دیری نپایید که با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در نهم اسفند ۱۴۰۴، اینترنت بین‌الملل بار دیگر تقریباً به‌طور کامل قطع شد. این محدودیت پس از آغاز درگیری نظامی ادامه یافت و از نظر طول مدت، از خاموشی‌های پیشین فراتر رفت. ایران در این دوره حدود ۸۸ روز از اینترنت جهانی تقریباً به‌طور کامل دور ماند؛ معادل بیش از ۲ هزار ساعت قطعی! نت‌بلاکس این رخداد را طولانی‌ترین خاموشی سراسری اینترنت ثبت‌شده برای یک کشور توصیف کرد. نکته مهم این است که این خاموشی که از نهم اسفند ۱۴۰۴ تا ۵ خرداد ۱۴۰۵ به بازه ۸۸روزه رسید، با دستور مسعود پزشکیان پایان یافت. بنابراین این دوره را نباید صرفاً به ۴۰ روز درگیری نظامی محدود کرد؛ قطع اینترنت پس از آتش‌بس و کاهش درگیری‌ها نیز ادامه داشت.