فرودگاه ریاض زیر آتش حوثی‌ها؛ ترامپ در دوراهی جنگ و خویشتن‌داری!

حالا که جنگ به قلب ریاض رسید، ترامپ در آستانه تصمیمی تازه قرار گرفته: ورود به جنگ با حوثی‌ها یا ادامه خویشتن‌داری؟ عربستان سعودی امروز یکشنبه با تایید حملات مرگبار به فرودگاه بین‌المللی ریاض تاکید کرد که «پاسخی قاطع» خواهد داد؛ حمله‌ای که به گفته مقام‌های سعودی، حوثی‌ها مسئول آن هستند. حمله روز شنبه ۱۲ کشته و ۳۰۹ زخمی برجا گذاشت و حملات امروز هم به فرودگاه ریاض ادامه یافت. به این ترتیب دامنه درگیری‌های رو به گسترش خاورمیانه را به پایتخت عربستان و زندگی روزمره ساکنان آن کشیده شده است. واشنگتن پست می‌گوید که حمله به فرودگاه ریاض بدون هشدار قبلی صورت گرفت و آسیب‌پذیری یکی از مهم‌ترین متحدان ایالات متحده در منطقه را آشکار کرد. این اتفاق همچنین پیامدهای خودداری دولت دونالد ترامپ از مشارکت آشکار در جنگ علیه حوثی‌ها را برجسته کرده است؛ آن هم در شرایطی که بیش از هفت ماه از آغاز جنگ واشنگتن با ایران می‌گذرد. فرودگاه بین‌المللی ریاض دومین فرودگاه بزرگ عربستان از نظر فعالیت‌های مسافری غیرنظامی است و اعضای خاندان سلطنتی و مقام‌های بلندپایه خارجی نیز به‌طور مکرر از آن استفاده می‌کنند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در آخرین سفر خود به عربستان از همین فرودگاه عبور کرده بود. ایالات متحده تاکنون حمایت اطلاعاتی در اختیار عربستان قرار داده است. تحلیلگران و مقام‌های آمریکایی این موضوع را تأیید کرده‌اند اما دولت ترامپ همچنان از ارائه کمک نظامی مستقیم به ریاض برای مقابله با حوثی‌ها خودداری کرده است؛ کمکی که مقام‌های سعودی و متحدان آنها در دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده بین‌المللی یمن خواستار آن بوده‌اند. پس از حمله دیروز شنبه، ترامپ در گفت‌وگو با خبرنگاران اعلام کرد که در حال بررسی پیوستن آمریکا به حملات عربستان علیه این گروه شورشی است. او بعداً اضافه کرد که ایالات متحده «با حوثی‌ها ارتباط دارد». این اظهارات نشان می‌دهد که واشنگتن هنوز تصمیم نهایی خود را درباره ورود مستقیم به عملیات نظامی علیه حوثی‌ها اعلام نکرده است. بااین‌حال، حمله به فرودگاه ریاض فشار بر دولت آمریکا را برای روشن کردن موضع خود افزایش داده است. یکی از نکات قابل‌توجه درباره این حادثه، نبود هشدار عمومی پیش از حمله بود. سازمان دفاع مدنی عربستان در صفحات خود در شبکه‌های اجتماعی هیچ هشداری برای پناه گرفتن شهروندان در ریاض منتشر نکرده بود. فرودگاه نیز پیش از وقوع حادثه تنها از مسافران خواسته بود که قبل از حرکت به سمت فرودگاه، وضعیت پروازهای خود را بررسی کنند. حوثی‌ها تاکنون به‌صورت علنی درباره مسئولیت حمله به فرودگاه ریاض اظهارنظر نکرده‌اند. بااین‌حال، این گروه روز یکشنبه هشدارهای خود به شرکت‌های هواپیمایی را تکرار کرد و از آنها خواست از پرواز به فرودگاه‌های عربستان خودداری کنند. حوثی‌ها که این فرودگاه‌ها را «اهداف احتمالی» توصیف کرده و هشدار داده بودند که ممکن است این مکان‌ها به «صحنه عملیات نیروهای یمنی» تبدیل شوند، این بار ساعاتی پیش یعنی در عصر امروز یکشنبه، فرودگاه بین‌المللی «ملک خالد» در ریاض را هدف حمله خود قرار دادند. سخنگوی ائتلاف سعودی شامگاه یکشنبه اعلام کرد حمله‌ای با یک پرتابه ناشناس، ترمینال ۴ فرودگاه ملک خالد در ریاض را هدف قرار داد که منجر به آتش‌سوزی شده است. با این حال این حملات، رویدادی جداافتاده نبود بلکه بخشی از مجموعه حملاتی به شمار می‌رود که در طول هفته گذشته فرودگاه‌های مختلف عربستان را هدف قرار داده‌اند. هم‌زمان، حوثی‌ها ماه گذشته عملیات تهاجمی تازه‌ای را در یمن آغاز کردند تا مناطقی را در امتداد سواحل دریای سرخ، نزدیک تنگه راهبردی باب‌المندب، از کنترل دولت مورد حمایت عربستان خارج کنند. واشنگتن پست می‌نویسد: این تحرکات در شرایطی رخ می‌دهد که ایران نیز حملات خود به کشتی‌رانی در تنگه هرمز را افزایش داده است؛ حملاتی که موجب کاهش حجم نفت خروجی از این مسیر شده‌اند. به این ترتیب، تشدید درگیری‌ها در دو منطقه حساس برای حمل‌ونقل دریایی و تجارت انرژی، نگرانی‌ها درباره پیامدهای گسترده‌تر جنگ را افزایش داده است. تشدید تقابل میان عربستان و حوثی‌ها در حالی اتفاق می‌افتد که تلاش‌های واشنگتن برای دستیابی به توافقی به‌منظور پایان دادن به جنگ با ایران به بن‌بست رسیده است. گسترش درگیری‌ها اکنون علاوه بر تهدید امنیت کشورهای بیشتری در منطقه، بازارهای انرژی را نیز با نگرانی تازه‌ای روبه‌رو کرده است. این تحولات در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر آمریکا رخ می‌دهد؛ انتخاباتی که زمان‌بندی آن بر تصمیم‌های سیاسی دولت ترامپ نیز سایه انداخته است. فارع المسلمی، پژوهشگر مؤسسه چتم‌هاوس بریتانیا که بر مسائل یمن و خلیج فارس تمرکز دارد می‌گوید: اکنون عربستان وعده پاسخ قاطع داده، حوثی‌ها همچنان فرودگاه‌های این کشور را تهدید می‌کنند و واشنگتن در حال بررسی مشارکت مستقیم در حملات است. در چنین شرایطی، تصمیم بعدی ترامپ می‌تواند تعیین کند که آیا درگیری میان ریاض و حوثی‌ها به جبهه تازه‌ای برای حضور نظامی مستقیم آمریکا تبدیل خواهد شد یا نه.