ادعای OpenAI درباره شناسایی شبکه نفوذ سایبری ایران و روسیه

اوپن‌ای‌آی عملیات نفوذی را مسدود کرد که با ساخت هویت‌های ساختگی و چت‌جی‌پی‌تی، حدود ۱۰۰ مقاله سیاسی در رسانه‌های آنلاین خارجی منتشر کرده بود. OpenAI در گزارش تازه‌ای از شناسایی و مسدود کردن دو عملیات نفوذ با منشأ ایران و روسیه خبر داده که برای تولید و انتشار محتوای سیاسی از هوش مصنوعی در کنار روش‌های سنتی استفاده می‌کردند. به گفته این شرکت، هدف اصلی این شبکه‌ها ساخت هویت‌ها و نهادهای ظاهراً مستقل و رساندن پیام‌های سیاسی و ژئوپلیتیکی به مخاطبانی بوده که از هویت واقعی گردانندگان آن‌ها اطلاع نداشتند. بخش مربوط به ایران در این گزارش با نام «Bogus Bylines» معرفی شده است. OpenAI می‌گوید مجموعه‌ای از حساب‌های ChatGPT را شناسایی کرده که از ایران فعالیت می‌کردند، با استفاده از VPN به این سرویس متصل می‌شدند و به دو زبان فارسی و انگلیسی محتوا تولید می‌کردند. فعالیت اصلی این شبکه انتشار مقاله در رسانه‌های آنلاین خارجی بوده است. گردانندگان عملیات از ChatGPT برای ویرایش و بهبود مقاله‌های انگلیسی، تطبیق آنها با استانداردهای رسانه‌های مختلف و حتی نوشتن ایمیل برای پیشنهاد مقاله به سردبیران استفاده می‌کردند. برای انتشار این مطالب، هفت هویت جعلی به‌عنوان روزنامه‌نگار ساخته شده بود. این افراد با نام‌هایی مانند اروین هاسکینز، نوآ لمینگتون، سوفیا گونزالس، مایکل هریسون، اریکا فویزر، جنی ویلیامز و آلیس جانسون فعالیت می‌کردند و عمدتاً خود را روزنامه‌نگاران یا نویسندگان غربی معرفی می‌کردند. حوزه‌های تخصصی اعلام‌ شده آن‌ها نیز موضوعاتی مانند سیاست بین‌الملل، خاورمیانه، حقوق بشر و جنگ بود. برای واقعی‌تر جلوه دادن این شخصیت‌ها، برخی از آنها در شبکه‌هایی مانند اینستاگرام، فیسبوک، ایکس، تردز و مدیوم نیز حساب داشتند. با این حال، در بعضی موارد اطلاعات شفافیت شبکه‌های اجتماعی نشان می‌داد که حساب‌هایی که خود را متعلق به نویسندگان غربی معرفی می‌کردند، در واقع از ایران مدیریت می‌شدند. بررسی OpenAI نشان داده است که نزدیک به ۱۰۰ مقاله با استفاده از این هویت‌ها در بیش از ۱۲ رسانه آنلاین در نقاط مختلف جهان منتشر یا بازنشر شده است. این رسانه‌ها عمدتاً در زمینه سیاست خارجی، ژئوپلیتیک و تحولات خاورمیانه فعالیت داشتند. قدیمی‌ترین مقاله‌ای که OpenAI به این عملیات نسبت داده، در ژوئیه ۲۰۲۵ منتشر شده و انتشار مطالب تا اکتبر ۲۰۲۶ ادامه داشته است. پس از آغاز درگیری میان ایران و آمریکا نیز تعداد مقاله‌ها به شکل محسوسی افزایش پیدا کرده و بخش عمده آنها به همین مناقشه اختصاص داشته است. فعالیت این شبکه فقط به انتشار مقاله محدود نمی‌شد. گردانندگان از ChatGPT برای تولید دسته‌ای کامنت‌های فارسی و انگلیسی در شبکه‌های اجتماعی نیز استفاده می‌کردند. این کامنت‌ها عمدتاً درباره جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل، حملات موشکی، مذاکرات، آتش‌بس و سایر تحولات سیاسی نوشته می‌شدند و بعضاً در فاصله چند دقیقه پشت سر هم منتشر می‌شدند. در برخی موارد، شبکه حتی برای مقاله‌هایی که خودش با هویت‌های جعلی منتشر کرده بود، کامنت‌های مثبت تولید می‌کرد تا مطالب پرطرفدارتر و مورد استقبال‌تر به نظر برسند. با این حال، ارزیابی OpenAI نشان می‌دهد این بخش از عملیات چندان موفق نبوده است. کامنت‌های شناسایی‌شده معمولاً تعداد کمی لایک، بازدید یا پاسخ دریافت کرده‌اند و نتوانسته‌اند بخش بزرگی از گفت‌وگوهای واقعی کاربران را در اختیار بگیرند. OpenAI اثرگذاری این قسمت را در مقیاس شش‌درجه‌ای عملیات نفوذ، در سطح ۲ ارزیابی کرده است. ماجرا در بخش رسانه‌ای متفاوت بوده است. ورود نزدیک به ۱۰۰ مقاله به رسانه‌های واقعی باعث شده OpenAI بخش انتشار مقاله این عملیات را در سطح ۴ از ۶ قرار دهد. برخی رسانه‌هایی که این مطالب را منتشر کرده‌اند نیز صدها هزار یا حتی میلیون‌ها دنبال‌کننده در شبکه‌های اجتماعی داشته‌اند. OpenAI می‌گوید شواهد موجود بیشتر با فعالیت یک مجموعه تجاری که عملیات نفوذ را به سفارش دیگران انجام می‌دهد سازگار است، اما این شرکت نتوانسته هویت دقیق فرد یا سازمان پشت این شبکه ایرانی را مشخص کند. در همین گزارش یک عملیات روسی نیز تشریح شده که شبکه‌ای پیچیده‌تر در آمریکای لاتین ساخته بود و حتی یک مرکز پژوهشی ظاهراً واقعی را اداره می‌کرد. این عملیات در سطح ۵ از ۶ قرار گرفته و به گفته OpenAI، نخستین شبکه‌ای است که این شرکت از زمان انتشار گزارش‌های خود توانسته در چنین سطحی شناسایی و مختل کند. جمع‌بندی گزارش این است که هوش مصنوعی الزاماً روش تازه‌ای برای عملیات نفوذ ایجاد نکرده، بلکه اجرای روش‌های قدیمی را سریع‌تر و حرفه‌ای‌تر کرده است. مهم‌ترین موفقیت عملیات ایرانی نیز نه در تولید انبوه کامنت، بلکه در ساخت روزنامه‌نگاران جعلی و رساندن مطالب آنها به رسانه‌های واقعی بوده است.