امام حسن عسکری(ع)؛ شهید راه امامت و معمار جامعه منتظر

امام جمعه عشق‌آباد گفت: امام حسن عسکری(ع) در اوج فشار و اختناق حکومت عباسی، با معرفی حضرت مهدی(عج)، تبیین مسئله غیبت و تقویت شبکه وکالت، زمینه آمادگی شیعیان برای دوران غیبت را فراهم کردند و به همین دلیل می‌توان آن حضرت را شهید راه امامت و معمار جامعه منتظر دانست. خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- گاهی تاریخ در برابر عظمت مردانی سکوت می‌کند که تمام زندگی‌شان را در مسیر هدایت انسان‌ها سپری کردند؛ مردانی که اگرچه در میان دیوارهای بلند زندان و حصارهای مراقبت و اختناق زندگی کردند، اما پیامشان از مرزهای زمان و مکان عبور کرد و قرن‌ها بعد همچنان چراغ راه انسان‌های حقیقت‌جو باقی ماند. شهادت امام حسن عسکری(ع) یکی از همین برگ‌های تلخ اما ماندگار تاریخ تشیع است؛ شهادت امامی جوان که تنها ۲۸ سال از عمر مبارکش گذشته بود، اما در همین فرصت کوتاه، رسالتی بزرگ و تاریخی را بر دوش کشید. امام حسن عسکری(ع) در روزگاری امامت شیعیان را برعهده گرفتند که دستگاه خلافت عباسی، بیش از هر زمان دیگری از نفوذ معنوی و اجتماعی اهل‌بیت(ع) احساس خطر می‌کرد. سامرا برای آن حضرت تنها محل زندگی نبود؛ شهری بود که به اجبار حکومت عباسی برای سکونت امام انتخاب شده بود تا حضرت همواره در معرض دید مأموران و جاسوسان حکومت قرار داشته باشد. امامی که باید برای هدایت مردم در کنار آنان حضور می‌داشت، در حصار کنترل و محدودیت قرار گرفت؛ اما هیچ دیواری نتوانست پیام امامت را محصور کند. غربت امام حسن عسکری(ع) تنها در زندان و محاصره دشمن خلاصه نمی‌شد؛ آن حضرت در شرایطی به هدایت جامعه شیعه پرداختند که باید همزمان با دستگاهی سیاسی مقابله می‌کردند که از یک سو می‌خواست ارتباط امام با مردم را قطع کند و از سوی دیگر، از آینده‌ای هراس داشت که در آن فرزند امام حسن عسکری(ع)، حضرت مهدی(عج)، پرچم عدالت را برافرازد. آنچه بر عظمت این دوران می‌افزاید، این است که امام حسن عسکری(ع) در واپسین سال‌های امامت خود تنها به حفظ موجودیت شیعه نیندیشیدند، بلکه جامعه را برای یکی از بزرگ‌ترین آزمون‌های تاریخ تشیع آماده کردند؛ آزمونی به نام «غیبت». مردمی که تا آن زمان امام خود را می‌دیدند و برای پرسش‌های دینی و اجتماعی به او مراجعه می‌کردند، باید آماده می‌شدند تا روزی برسد که امام معصوم(ع) از دیده‌ها پنهان باشد و جامعه با ایمان، معرفت، تقوا و پیروی از مسیر ترسیم‌شده از سوی اهل‌بیت(ع)، راه خود را پیدا کند. شهادت امام حسن عسکری(ع) از همین منظر تنها پایان زندگی یک امام مظلوم نیست؛ آغاز مرحله‌ای تازه در تاریخ امامت است. امامی که در اوج فشار و مراقبت، امید به آینده را در دل شیعیان زنده نگه داشت و با معرفی فرزند خویش، به جهانیان نشان داد که وعده الهی محقق خواهد شد و زمین هیچ‌گاه از حجت خدا خالی نمی‌ماند. حجت‌الاسلام هادی تهرانی‌پور، امام جمعه عشق‌آباد، در گفت‌وگو با خبرنگار شبستان به مناسبت فرارسیدن سالروز شهادت امام حسن عسکری(ع)، به بیان ابعاد مختلف شخصیت، سیره و مبارزات آن حضرت پرداخت و گفت: امام حسن عسکری(ع) با وجود تمام محدودیت‌هایی که از سوی خلفای عباسی بر ایشان تحمیل شد، رسالت خود در هدایت شیعیان، رسیدگی به محرومان و آماده‌سازی جامعه برای دوران غیبت امام زمان(عج) را به بهترین شکل انجام دادند. سخاوت و بخشندگی؛ جلوه‌ای از سیره اجتماعی امام حسن عسکری(ع) حجت الاسلام تهرانی‌پور با اشاره به یکی از صفات بارز امام حسن عسکری(ع)، اظهار کرد: یکی از صفات برجسته و بارز امام حسن عسکری(ع)، سخاوت و بخشندگی آن حضرت بود و ایشان در زمان خود از بخشنده‌ترین افراد به شمار می‌رفتند.یکی از صفات برجسته و بارز امام حسن عسکری(ع)، سخاوت و بخشندگی آن حضرت بود و ایشان در زمان خود از بخشنده‌ترین افراد به شمار می‌رفتند. وی افزود: امام حسن عسکری(ع) تنها به هدایت معنوی مردم توجه نداشتند، بلکه نسبت به مشکلات معیشتی و زندگی مردم نیز دغدغه‌مند بودند و در حد توان برای رفع مشکلات آنان تلاش می‌کردند. امام جمعه عشق‌آباد با بیان اینکه حضرت در بیشتر مناطق اسلامی وکلایی را تعیین کرده بودند، ادامه داد: این وکلا حقوق شرعی و وجوهات را از مردم دریافت می‌کردند تا این کمک‌ها را در مسیر صحیح و برای رسیدگی به وضعیت فقرا و نیازمندان هزینه کنند. وی تصریح کرد: در این زمینه روایات متعددی نقل شده است که نشان می‌دهد دستگیری از نیازمندان و توجه به محرومان یکی از جلوه‌های مهم سیره امام حسن عسکری(ع) بوده است.دستگیری از نیازمندان و توجه به محرومان یکی از جلوه‌های مهم سیره امام حسن عسکری(ع) بوده است. حجت الاسلام تهرانی‌پور گفت: امروز نیز جامعه اسلامی برای عبور از مشکلات و رسیدن به یک جامعه متعالی، نیازمند بازخوانی همین سیره است؛ جامعه‌ای که در آن مؤمنان نسبت به مشکلات یکدیگر بی‌تفاوت نباشند و هرکس به اندازه توان خود برای گره‌گشایی از زندگی دیگران تلاش کند. سامرا؛ شهری که برای امام حسن عسکری(ع) رنگ و بوی زندان داشت وی در ادامه با اشاره به شرایط دشوار زندگی امام حسن عسکری(ع)، بیان کرد: یکی از عوامل مهمی که خلفای عباسی امام حسن عسکری(ع) را تحت فشار قرار می‌دادند، این بود که نمی‌خواستند حضرت تبدیل به یک قدرت و رهبری بزرگ برای شیعیان شوند.یکی از عوامل مهمی که خلفای عباسی امام حسن عسکری(ع) را تحت فشار قرار می‌دادند، این بود که نمی‌خواستند حضرت تبدیل به یک قدرت و رهبری بزرگ برای شیعیان شوند. حجت الاسلام تهرانی‌پور افزود: در آن دوران، شیعه به صورت یک قدرت عظیم در عراق درآمده بود و این مسئله موجب می‌شد خلفای عباسی احساس خطر کنند و نگران نفوذ و جایگاه امام در میان مردم باشند. وی ادامه داد: اگر امام حسن عسکری(ع) همانند سایر ائمه معصومین(ع) اختیار و آزادی داشتند، طبیعی بود که مدینه را برای زندگی انتخاب کنند، اما علت ماندن ایشان در سامرا چیزی جز نوعی بازداشت و محدودیت از سوی خلیفه عباسی نبود. امام جمعه عشق‌آباد تصریح کرد: خلفای عباسی می‌خواستند امام در سامرا حضور داشته باشد تا حضرت را به صورت مستمر تحت نظر خود داشته باشند و بتوانند فعالیت‌های ایشان را از نزدیک رصد کنند. وی افزود: در واقع، سامرا برای امام حسن عسکری(ع) یک محل زندگی آزادانه نبود، بلکه محیطی بود که دستگاه خلافت تلاش می‌کرد در آن تمام رفت‌وآمدها، ارتباطات و فعالیت‌های حضرت را کنترل کند. حجت الاسلام تهرانی‌پور گفت: حتی در چندین نوبت و در زمان خلفای متعدد عباسی، امام حسن عسکری(ع) را به زندان بردند و این مسئله نشان‌دهنده شدت فشارهایی است که دستگاه خلافت بر آن حضرت وارد می‌کرد. چرا امام حسن عسکری(ع) به شهادت رسید؟ وی در پاسخ به این پرسش که چرا امام حسن عسکری(ع) به شهادت رسیدند، اظهار کرد: در روایتی، حضرت درباره علت دشمنی بنی‌امیه و بنی‌عباس با اهل‌بیت(ع) فرمودند که آنان به دو علت شمشیرهای خود را بر اهل‌بیت(ع) کشیدند. حجت الاسلام تهرانی‌پور ادامه داد: نخست آنکه آنان می‌دانستند برایشان در مسئله خلافت حقی وجود ندارد و از ادعای اهل‌بیت(ع) در این زمینه و اینکه خلافت در جایگاه اصلی خود قرار گیرد، بیمناک بودند. وی افزود: دومین علت نیز این بود که خلفای ظالم از طریق اخبار و روایات متواتر به این مسئله آگاهی پیدا کرده بودند که نابودی حکومت ستم‌پیشگان و ظالمان به دست حضرت قائم(عج) خواهد بود. امام جمعه عشق‌آباد گفت: آنان به خوبی می‌دانستند که خودشان نیز در شمار ظالمان هستند؛ بنابراین برای جلوگیری از ولادت حضرت مهدی(عج) و در صورت امکان، به شهادت رساندن ایشان، تلاش کردند نسل اهل‌بیت(ع) را از بین ببرند. وی تصریح کرد: از جهت دیگر، وجود خود امام حسن عسکری(ع) در جامعه برای دستگاه خلافت خطرناک بود و آنان بیم داشتند که حضرت با کمک شیعیان بتواند زمینه‌ای ایجاد کند که حکومت ننگین و ظالمانه آنان با خطر مواجه شود. حجت الاسلام تهرانی‌پور افزود: به همین دلیل، امام حسن عسکری(ع) در طول دوران امامت خود همواره با فشار، مراقبت، محدودیت، زندان و کنترل دستگاه خلافت مواجه بودند و در نهایت نیز در جوانی به شهادت رسیدند. امام حسن عسکری(ع)؛ آماده‌کننده شیعیان برای دوران غیبت وی با اشاره به مهم‌ترین اقدامات امام حسن عسکری(ع) برای آماده‌سازی مردم برای دوران غیبت حضرت مهدی(عج)، اظهار کرد:یکی از مهم‌ترین کارهایی که امام حسن عسکری(ع) برای غیبت امام زمان(عج) و آمادگی مردم انجام دادند، تشریح و توضیح دوران غیبت بود. یکی از مهم‌ترین کارهایی که امام حسن عسکری(ع) برای غیبت امام زمان(عج) و آمادگی مردم انجام دادند، تشریح و توضیح دوران غیبت بود. حجت الاسلام تهرانی‌پور افزود: البته باید توجه داشته باشیم که غیبت طولانی‌مدت به این شکل، مختص امام زمان(عج) است و به همین دلیل لازم بود مردم برای چنین شرایطی آماده شوند. وی ادامه داد: امام حسن عسکری(ع) هم غیبت و هم ظهور امام زمان(عج) را برای مردم توضیح دادند و در مواردی نیز به صورت پیشگویی درباره آینده سخن گفتند. امام جمعه عشق‌آباد گفت: به دلیل حفظ جان امام زمان(عج)، هنگام تولد آن حضرت، ایشان را تنها به برخی از خواص شیعه نشان دادند و درباره امامت، جایگاه و غیبت ایشان نیز مطالبی را برای افراد مورد اعتماد بیان کردند. وی با اشاره به دومین اقدام امام حسن عسکری(ع) در این زمینه، افزود: حضرت ارتباط مستقیم خود با مردم را کاهش دادند و کمتر به صورت مستقیم با مردم ارتباط برقرار می‌کردند و دیدارهای خود را نیز به روزهای خاصی از هفته محدود کرده بودند. حجت الاسلام تهرانی‌پور تصریح کرد: ارتباط امام با شیعیان از طریق وکلا نیز انجام می‌شد؛ افرادی که از طرف حضرت به عنوان وکیل تعیین شده بودند، با مردم ارتباط داشتند و مسائل آنان را پیگیری می‌کردند. وی بیان کرد: این اقدام در حقیقت زمینه‌ای برای دوران غیبت بود و به مردم نشان می‌داد اگر روزی دسترسی مستقیم به امام معصوم(ع) نداشتند، باید برای شناخت وظایف و حل مسائل خود به وکلای حضرت مراجعه کنند. امام جمعه عشق‌آباد با اشاره به احمد بن اسحاق قمی، اظهار کرد: احمد بن اسحاق قمی یکی از وکلای امام حسن عسکری(ع) در قم بود و در مناطق دیگر نیز افراد دیگری به عنوان وکیل امام فعالیت می‌کردند. وی افزود:تقویت شبکه وکالت یکی از نشانه‌های مهم آماده‌سازی جامعه برای دوران غیبت بود تقویت شبکه وکالت یکی از نشانه‌های مهم آماده‌سازی جامعه برای دوران غیبت بود؛ یعنی مردم باید یاد می‌گرفتند در شرایطی که امکان دسترسی مستقیم به امام معصوم وجود ندارد، چگونه ارتباط خود را با مسیر امامت حفظ کنند. حجت الاسلام تهرانی‌پور با اشاره به اقدام دیگر امام حسن عسکری(ع)، گفت: حضرت برخی کتاب‌های فقهی شاگردان و اصحاب خود را نیز تأیید کردند؛ برای نمونه کتاب یونس بن عبدالرحمن را تأیید کردند و فرمودند که می‌توان به این کتاب عمل کرد. وی ادامه داد: یکی از سفارش‌های ویژه امام حسن عسکری(ع) نیز این بود که مردم در دوران غیبت برای فرج امام زمان(عج) دعا داشته باشند و مسئله فرج را از یاد نبرند. اعتماد امام حسن عسکری(ع) به وعده الهی؛ پیامی برای روزهای سخت حجت الاسلام تهرانی‌پور در ادامه با بیان اینکه شهادت امام حسن عسکری(ع) درس‌ها و پیام‌های زیادی برای شیعیان و همه مسلمانان دارد، گفت: باید بدانیم و از خودمان سؤال کنیم که چرا امام حسن عسکری(ع) در سن ۲۸ سالگی به شهادت رسیدند، چرا دشمنان اسلام وجود آن حضرت را خطرناک می‌دیدند و چه فعالیت‌ها و دغدغه‌هایی داشتند. وی افزود: مهم‌ترین دغدغه امام حسن عسکری(ع)، مسئله معرفی امام زمان(عج) و تشریح و توضیح غیبت آن حضرت بود.مهم‌ترین دغدغه امام حسن عسکری(ع)، مسئله معرفی امام زمان(عج) و تشریح و توضیح غیبت آن حضرت بود. امام جمعه عشق‌آباد تصریح کرد: در دل این فعالیت‌ها، یک درس مهم‌تر نیز وجود دارد و آن، ایمان کامل امام حسن عسکری(ع) به امداد غیبی و نصرت خداوند بود. وی ادامه داد: امام حسن عسکری(ع) نصرت خداوند را در این مسیر می‌دیدند و با وجود اینکه فرزندشان تنها پنج سال داشت، برای معرفی و تبیین امامت ایشان در جامعه تلاش کردند. حجت الاسلام تهرانی‌پور گفت: این مسئله نشان‌دهنده اطمینان عمیق و قلبی امام حسن عسکری(ع) به وعده‌های الهی بود؛ حضرت باور داشتند که زمین هرگز از حجت خدا خالی نمی‌ماند و سلسله امامت هیچ‌گاه قطع نمی‌شود. وی افزود: امام حسن عسکری(ع) با معرفی دقیق امام زمان(عج)، در حقیقت دل‌های ناامید را زنده کردند امام حسن عسکری(ع) با معرفی دقیق امام زمان(عج)، در حقیقت دل‌های ناامید را زنده کردندو این پیام را به جامعه منتقل کردند که حتی در اوج یأس و ناامیدی نیز باید به وعده‌های الهی اعتماد و اطمینان داشت. امام جمعه عشق‌آباد بهترین راه برای آشنایی با سیره امام حسن عسکری(ع) را رجوع به مستندات تاریخی، آیات قرآن و روایات اهل‌بیت(ع) دانست و اظهار کرد: پیامبر گرامی اسلام(ص) قرآن و اهل‌بیت(ع) را به عنوان دو ثقل معرفی کرده‌اند که انسان را از گمراهی نجات می‌دهد. وی ادامه داد: بنابراین باید دغدغه داشته باشیم که ببینیم امام حسن عسکری(ع) چه درخواست‌هایی از شیعیان داشته‌اند و همان درخواست‌ها را در دوران غیبت مورد توجه قرار دهیم. حجت الاسلام تهرانی‌پور افزود: پیروی از قرآن و اهل‌بیت(ع)، اطاعت از نائبان برحق امام زمان(عج)، خودسازی و دیگرسازی بر مبنای آموزه‌های دینی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند ما را با سیره امام حسن عسکری(ع) بیشتر آشنا کند. جوان امروز و دو وظیفه مهم در عصر غیبت وی با اشاره به درس‌های مهم شهادت امام حسن عسکری(ع) برای نسل جوان، گفت: یکی از درس‌های مهمی که می‌توان از شهادت امام حسن عسکری(ع) گرفت، نکات زیبایی است که در قالب نامه‌های متعدد آن حضرت خطاب به شیعیان بیان شده است. حجت الاسلام تهرانی‌پور افزود: عمل به همین توصیه‌ها می‌تواند جوان امروز را عاقبت‌به‌خیر کند و او را در مسیر امام زمان(عج) و در شمار یاران آن حضرت قرار دهد. امام جمعه عشق‌آباد با بیان اینکه جوان امروز باید مراقبت بیشتری از خود داشته باشد، اظهار کرد: جوان امروز در دوران غیبت زندگی می‌کند؛ دورانی که دسترسی مستقیم به امام معصوم(ع) وجود ندارد و به همین دلیل باید از طریق نائبان عام آن حضرت، یعنی ولی فقیه و علمای جامع‌الشرایط، وظایف خود را بشناسد. وی ادامه داد: انسان در دوران غیبت دو وظیفه و تکلیف اصلی دارد که باید مورد توجه جدی قرار گیرد انسان در دوران غیبت دو وظیفه و تکلیف اصلی دارد که باید مورد توجه جدی قرار گیرد؛ نخست اینکه خودش را از آلودگی‌ها، گناهان و غفلت‌ها پاک نگه دارد و لحظه‌به‌لحظه به خداوند متعال نزدیک‌تر شود. حجت الاسلام تهرانی‌پور افزود: دومین وظیفه این است که انسان نسبت به جامعه، دیگران و اطرافیان خود بی‌تفاوت نباشد و آنان را نیز در این مسیر قرار دهد. وی با اشاره به یکی از نامه‌های امام حسن عسکری(ع) خطاب به شیعیان، گفت: در صدر این نامه، حضرت مسئله رعایت تقوا و رعایت حلال و حرام الهی را مطرح کردند و این همان چیزی است که انسان را در مسیر صحیح زندگی قرار می‌دهد. امام جمعه عشق‌آباد تقوا را یک حالت درونی و نوعی خودکنترلی دانست و اظهار کرد: تقوا یک حالت درونی است که انسان را از بدی‌ها دور نگه می‌دارد و او را به سمت خوبی‌ها و کمالات هدایت می‌کند. وی خاطرنشان کرد: اگر انسان به خوبی‌ها و کمالات نزدیک شود، در حقیقت به امام زمان(عج) نیز نزدیک‌تر شده است؛ چراکه مسیر رسیدن به امام، مسیر ایمان، تقوا، پاکی، عمل صالح و اصلاح خود و جامعه است. حجت الاسلام تهرانی‌پور در پایان گفت: اگر انسان بتواند در مسیر خودسازی و دیگرسازی حرکت کند، به توصیه‌های اهل‌بیت(ع) پایبند باشد، قرآن و عترت را چراغ راه خود قرار دهد، وظایف دوران غیبت را بشناسد و در مسیر تقوا قدم بردارد، می‌تواند به عاقبت‌به‌خیری برسد و خود را برای قرار گرفتن در مسیر یاری امام زمان(عج) آماده کند. خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- گاهی تاریخ در برابر عظمت مردانی سکوت می‌کند که تمام زندگی‌شان را در مسیر هدایت انسان‌ها سپری کردند؛ مردانی که اگرچه در میان دیوارهای بلند زندان و حصارهای مراقبت و اختناق زندگی کردند، اما پیامشان از مرزهای زمان و مکان عبور کرد و قرن‌ها بعد همچنان چراغ راه انسان‌های حقیقت‌جو باقی ماند. شهادت امام حسن عسکری(ع) یکی از همین برگ‌های تلخ اما ماندگار تاریخ تشیع است؛ شهادت امامی جوان که تنها ۲۸ سال از عمر مبارکش گذشته بود، اما در همین فرصت کوتاه، رسالتی بزرگ و تاریخی را بر دوش کشید. امام حسن عسکری(ع) در روزگاری امامت شیعیان را برعهده گرفتند که دستگاه خلافت عباسی، بیش از هر زمان دیگری از نفوذ معنوی و اجتماعی اهل‌بیت(ع) احساس خطر می‌کرد. سامرا برای آن حضرت تنها محل زندگی نبود؛ شهری بود که به اجبار حکومت عباسی برای سکونت امام انتخاب شده بود تا حضرت همواره در معرض دید مأموران و جاسوسان حکومت قرار داشته باشد. امامی که باید برای هدایت مردم در کنار آنان حضور می‌داشت، در حصار کنترل و محدودیت قرار گرفت؛ اما هیچ دیواری نتوانست پیام امامت را محصور کند. غربت امام حسن عسکری(ع) تنها در زندان و محاصره دشمن خلاصه نمی‌شد؛ آن حضرت در شرایطی به هدایت جامعه شیعه پرداختند که باید همزمان با دستگاهی سیاسی مقابله می‌کردند که از یک سو می‌خواست ارتباط امام با مردم را قطع کند و از سوی دیگر، از آینده‌ای هراس داشت که در آن فرزند امام حسن عسکری(ع)، حضرت مهدی(عج)، پرچم عدالت را برافرازد. آنچه بر عظمت این دوران می‌افزاید، این است که امام حسن عسکری(ع) در واپسین سال‌های امامت خود تنها به حفظ موجودیت شیعه نیندیشیدند، بلکه جامعه را برای یکی از بزرگ‌ترین آزمون‌های تاریخ تشیع آماده کردند؛ آزمونی به نام «غیبت». مردمی که تا آن زمان امام خود را می‌دیدند و برای پرسش‌های دینی و اجتماعی به او مراجعه می‌کردند، باید آماده می‌شدند تا روزی برسد که امام معصوم(ع) از دیده‌ها پنهان باشد و جامعه با ایمان، معرفت، تقوا و پیروی از مسیر ترسیم‌شده از سوی اهل‌بیت(ع)، راه خود را پیدا کند. شهادت امام حسن عسکری(ع) از همین منظر تنها پایان زندگی یک امام مظلوم نیست؛ آغاز مرحله‌ای تازه در تاریخ امامت است. امامی که در اوج فشار و مراقبت، امید به آینده را در دل شیعیان زنده نگه داشت و با معرفی فرزند خویش، به جهانیان نشان داد که وعده الهی محقق خواهد شد و زمین هیچ‌گاه از حجت خدا خالی نمی‌ماند. حجت‌الاسلام هادی تهرانی‌پور، امام جمعه عشق‌آباد، در گفت‌وگو با خبرنگار شبستان به مناسبت فرارسیدن سالروز شهادت امام حسن عسکری(ع)، به بیان ابعاد مختلف شخصیت، سیره و مبارزات آن حضرت پرداخت و گفت: امام حسن عسکری(ع) با وجود تمام محدودیت‌هایی که از سوی خلفای عباسی بر ایشان تحمیل شد، رسالت خود در هدایت شیعیان، رسیدگی به محرومان و آماده‌سازی جامعه برای دوران غیبت امام زمان(عج) را به بهترین شکل انجام دادند. سخاوت و بخشندگی؛ جلوه‌ای از سیره اجتماعی امام حسن عسکری(ع) حجت الاسلام تهرانی‌پور با اشاره به یکی از صفات بارز امام حسن عسکری(ع)، اظهار کرد: یکی از صفات برجسته و بارز امام حسن عسکری(ع)، سخاوت و بخشندگی آن حضرت بود و ایشان در زمان خود از بخشنده‌ترین افراد به شمار می‌رفتند.یکی از صفات برجسته و بارز امام حسن عسکری(ع)، سخاوت و بخشندگی آن حضرت بود و ایشان در زمان خود از بخشنده‌ترین افراد به شمار می‌رفتند. وی افزود: امام حسن عسکری(ع) تنها به هدایت معنوی مردم توجه نداشتند، بلکه نسبت به مشکلات معیشتی و زندگی مردم نیز دغدغه‌مند بودند و در حد توان برای رفع مشکلات آنان تلاش می‌کردند. امام جمعه عشق‌آباد با بیان اینکه حضرت در بیشتر مناطق اسلامی وکلایی را تعیین کرده بودند، ادامه داد: این وکلا حقوق شرعی و وجوهات را از مردم دریافت می‌کردند تا این کمک‌ها را در مسیر صحیح و برای رسیدگی به وضعیت فقرا و نیازمندان هزینه کنند. وی تصریح کرد: در این زمینه روایات متعددی نقل شده است که نشان می‌دهد دستگیری از نیازمندان و توجه به محرومان یکی از جلوه‌های مهم سیره امام حسن عسکری(ع) بوده است.دستگیری از نیازمندان و توجه به محرومان یکی از جلوه‌های مهم سیره امام حسن عسکری(ع) بوده است. حجت الاسلام تهرانی‌پور گفت: امروز نیز جامعه اسلامی برای عبور از مشکلات و رسیدن به یک جامعه متعالی، نیازمند بازخوانی همین سیره است؛ جامعه‌ای که در آن مؤمنان نسبت به مشکلات یکدیگر بی‌تفاوت نباشند و هرکس به اندازه توان خود برای گره‌گشایی از زندگی دیگران تلاش کند. سامرا؛ شهری که برای امام حسن عسکری(ع) رنگ و بوی زندان داشت وی در ادامه با اشاره به شرایط دشوار زندگی امام حسن عسکری(ع)، بیان کرد: یکی از عوامل مهمی که خلفای عباسی امام حسن عسکری(ع) را تحت فشار قرار می‌دادند، این بود که نمی‌خواستند حضرت تبدیل به یک قدرت و رهبری بزرگ برای شیعیان شوند.یکی از عوامل مهمی که خلفای عباسی امام حسن عسکری(ع) را تحت فشار قرار می‌دادند، این بود که نمی‌خواستند حضرت تبدیل به یک قدرت و رهبری بزرگ برای شیعیان شوند. حجت الاسلام تهرانی‌پور افزود: در آن دوران، شیعه به صورت یک قدرت عظیم در عراق درآمده بود و این مسئله موجب می‌شد خلفای عباسی احساس خطر کنند و نگران نفوذ و جایگاه امام در میان مردم باشند. وی ادامه داد: اگر امام حسن عسکری(ع) همانند سایر ائمه معصومین(ع) اختیار و آزادی داشتند، طبیعی بود که مدینه را برای زندگی انتخاب کنند، اما علت ماندن ایشان در سامرا چیزی جز نوعی بازداشت و محدودیت از سوی خلیفه عباسی نبود. امام جمعه عشق‌آباد تصریح کرد: خلفای عباسی می‌خواستند امام در سامرا حضور داشته باشد تا حضرت را به صورت مستمر تحت نظر خود داشته باشند و بتوانند فعالیت‌های ایشان را از نزدیک رصد کنند. وی افزود: در واقع، سامرا برای امام حسن عسکری(ع) یک محل زندگی آزادانه نبود، بلکه محیطی بود که دستگاه خلافت تلاش می‌کرد در آن تمام رفت‌وآمدها، ارتباطات و فعالیت‌های حضرت را کنترل کند. حجت الاسلام تهرانی‌پور گفت: حتی در چندین نوبت و در زمان خلفای متعدد عباسی، امام حسن عسکری(ع) را به زندان بردند و این مسئله نشان‌دهنده شدت فشارهایی است که دستگاه خلافت بر آن حضرت وارد می‌کرد. چرا امام حسن عسکری(ع) به شهادت رسید؟ وی در پاسخ به این پرسش که چرا امام حسن عسکری(ع) به شهادت رسیدند، اظهار کرد: در روایتی، حضرت درباره علت دشمنی بنی‌امیه و بنی‌عباس با اهل‌بیت(ع) فرمودند که آنان به دو علت شمشیرهای خود را بر اهل‌بیت(ع) کشیدند. حجت الاسلام تهرانی‌پور ادامه داد: نخست آنکه آنان می‌دانستند برایشان در مسئله خلافت حقی وجود ندارد و از ادعای اهل‌بیت(ع) در این زمینه و اینکه خلافت در جایگاه اصلی خود قرار گیرد، بیمناک بودند. وی افزود: دومین علت نیز این بود که خلفای ظالم از طریق اخبار و روایات متواتر به این مسئله آگاهی پیدا کرده بودند که نابودی حکومت ستم‌پیشگان و ظالمان به دست حضرت قائم(عج) خواهد بود. امام جمعه عشق‌آباد گفت: آنان به خوبی می‌دانستند که خودشان نیز در شمار ظالمان هستند؛ بنابراین برای جلوگیری از ولادت حضرت مهدی(عج) و در صورت امکان، به شهادت رساندن ایشان، تلاش کردند نسل اهل‌بیت(ع) را از بین ببرند. وی تصریح کرد: از جهت دیگر، وجود خود امام حسن عسکری(ع) در جامعه برای دستگاه خلافت خطرناک بود و آنان بیم داشتند که حضرت با کمک شیعیان بتواند زمینه‌ای ایجاد کند که حکومت ننگین و ظالمانه آنان با خطر مواجه شود. حجت الاسلام تهرانی‌پور افزود: به همین دلیل، امام حسن عسکری(ع) در طول دوران امامت خود همواره با فشار، مراقبت، محدودیت، زندان و کنترل دستگاه خلافت مواجه بودند و در نهایت نیز در جوانی به شهادت رسیدند. امام حسن عسکری(ع)؛ آماده‌کننده شیعیان برای دوران غیبت وی با اشاره به مهم‌ترین اقدامات امام حسن عسکری(ع) برای آماده‌سازی مردم برای دوران غیبت حضرت مهدی(عج)، اظهار کرد:یکی از مهم‌ترین کارهایی که امام حسن عسکری(ع) برای غیبت امام زمان(عج) و آمادگی مردم انجام دادند، تشریح و توضیح دوران غیبت بود. یکی از مهم‌ترین کارهایی که امام حسن عسکری(ع) برای غیبت امام زمان(عج) و آمادگی مردم انجام دادند، تشریح و توضیح دوران غیبت بود. حجت الاسلام تهرانی‌پور افزود: البته باید توجه داشته باشیم که غیبت طولانی‌مدت به این شکل، مختص امام زمان(عج) است و به همین دلیل لازم بود مردم برای چنین شرایطی آماده شوند. وی ادامه داد: امام حسن عسکری(ع) هم غیبت و هم ظهور امام زمان(عج) را برای مردم توضیح دادند و در مواردی نیز به صورت پیشگویی درباره آینده سخن گفتند. امام جمعه عشق‌آباد گفت: به دلیل حفظ جان امام زمان(عج)، هنگام تولد آن حضرت، ایشان را تنها به برخی از خواص شیعه نشان دادند و درباره امامت، جایگاه و غیبت ایشان نیز مطالبی را برای افراد مورد اعتماد بیان کردند. وی با اشاره به دومین اقدام امام حسن عسکری(ع) در این زمینه، افزود: حضرت ارتباط مستقیم خود با مردم را کاهش دادند و کمتر به صورت مستقیم با مردم ارتباط برقرار می‌کردند و دیدارهای خود را نیز به روزهای خاصی از هفته محدود کرده بودند. حجت الاسلام تهرانی‌پور تصریح کرد: ارتباط امام با شیعیان از طریق وکلا نیز انجام می‌شد؛ افرادی که از طرف حضرت به عنوان وکیل تعیین شده بودند، با مردم ارتباط داشتند و مسائل آنان را پیگیری می‌کردند. وی بیان کرد: این اقدام در حقیقت زمینه‌ای برای دوران غیبت بود و به مردم نشان می‌داد اگر روزی دسترسی مستقیم به امام معصوم(ع) نداشتند، باید برای شناخت وظایف و حل مسائل خود به وکلای حضرت مراجعه کنند. امام جمعه عشق‌آباد با اشاره به احمد بن اسحاق قمی، اظهار کرد: احمد بن اسحاق قمی یکی از وکلای امام حسن عسکری(ع) در قم بود و در مناطق دیگر نیز افراد دیگری به عنوان وکیل امام فعالیت می‌کردند. وی افزود:تقویت شبکه وکالت یکی از نشانه‌های مهم آماده‌سازی جامعه برای دوران غیبت بود تقویت شبکه وکالت یکی از نشانه‌های مهم آماده‌سازی جامعه برای دوران غیبت بود؛ یعنی مردم باید یاد می‌گرفتند در شرایطی که امکان دسترسی مستقیم به امام معصوم وجود ندارد، چگونه ارتباط خود را با مسیر امامت حفظ کنند. حجت الاسلام تهرانی‌پور با اشاره به اقدام دیگر امام حسن عسکری(ع)، گفت: حضرت برخی کتاب‌های فقهی شاگردان و اصحاب خود را نیز تأیید کردند؛ برای نمونه کتاب یونس بن عبدالرحمن را تأیید کردند و فرمودند که می‌توان به این کتاب عمل کرد. وی ادامه داد: یکی از سفارش‌های ویژه امام حسن عسکری(ع) نیز این بود که مردم در دوران غیبت برای فرج امام زمان(عج) دعا داشته باشند و مسئله فرج را از یاد نبرند. اعتماد امام حسن عسکری(ع) به وعده الهی؛ پیامی برای روزهای سخت حجت الاسلام تهرانی‌پور در ادامه با بیان اینکه شهادت امام حسن عسکری(ع) درس‌ها و پیام‌های زیادی برای شیعیان و همه مسلمانان دارد، گفت: باید بدانیم و از خودمان سؤال کنیم که چرا امام حسن عسکری(ع) در سن ۲۸ سالگی به شهادت رسیدند، چرا دشمنان اسلام وجود آن حضرت را خطرناک می‌دیدند و چه فعالیت‌ها و دغدغه‌هایی داشتند. وی افزود: مهم‌ترین دغدغه امام حسن عسکری(ع)، مسئله معرفی امام زمان(عج) و تشریح و توضیح غیبت آن حضرت بود.مهم‌ترین دغدغه امام حسن عسکری(ع)، مسئله معرفی امام زمان(عج) و تشریح و توضیح غیبت آن حضرت بود. امام جمعه عشق‌آباد تصریح کرد: در دل این فعالیت‌ها، یک درس مهم‌تر نیز وجود دارد و آن، ایمان کامل امام حسن عسکری(ع) به امداد غیبی و نصرت خداوند بود. وی ادامه داد: امام حسن عسکری(ع) نصرت خداوند را در این مسیر می‌دیدند و با وجود اینکه فرزندشان تنها پنج سال داشت، برای معرفی و تبیین امامت ایشان در جامعه تلاش کردند. حجت الاسلام تهرانی‌پور گفت: این مسئله نشان‌دهنده اطمینان عمیق و قلبی امام حسن عسکری(ع) به وعده‌های الهی بود؛ حضرت باور داشتند که زمین هرگز از حجت خدا خالی نمی‌ماند و سلسله امامت هیچ‌گاه قطع نمی‌شود. وی افزود: امام حسن عسکری(ع) با معرفی دقیق امام زمان(عج)، در حقیقت دل‌های ناامید را زنده کردند امام حسن عسکری(ع) با معرفی دقیق امام زمان(عج)، در حقیقت دل‌های ناامید را زنده کردندو این پیام را به جامعه منتقل کردند که حتی در اوج یأس و ناامیدی نیز باید به وعده‌های الهی اعتماد و اطمینان داشت. امام جمعه عشق‌آباد بهترین راه برای آشنایی با سیره امام حسن عسکری(ع) را رجوع به مستندات تاریخی، آیات قرآن و روایات اهل‌بیت(ع) دانست و اظهار کرد: پیامبر گرامی اسلام(ص) قرآن و اهل‌بیت(ع) را به عنوان دو ثقل معرفی کرده‌اند که انسان را از گمراهی نجات می‌دهد. وی ادامه داد: بنابراین باید دغدغه داشته باشیم که ببینیم امام حسن عسکری(ع) چه درخواست‌هایی از شیعیان داشته‌اند و همان درخواست‌ها را در دوران غیبت مورد توجه قرار دهیم. حجت الاسلام تهرانی‌پور افزود: پیروی از قرآن و اهل‌بیت(ع)، اطاعت از نائبان برحق امام زمان(عج)، خودسازی و دیگرسازی بر مبنای آموزه‌های دینی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند ما را با سیره امام حسن عسکری(ع) بیشتر آشنا کند. جوان امروز و دو وظیفه مهم در عصر غیبت وی با اشاره به درس‌های مهم شهادت امام حسن عسکری(ع) برای نسل جوان، گفت: یکی از درس‌های مهمی که می‌توان از شهادت امام حسن عسکری(ع) گرفت، نکات زیبایی است که در قالب نامه‌های متعدد آن حضرت خطاب به شیعیان بیان شده است. حجت الاسلام تهرانی‌پور افزود: عمل به همین توصیه‌ها می‌تواند جوان امروز را عاقبت‌به‌خیر کند و او را در مسیر امام زمان(عج) و در شمار یاران آن حضرت قرار دهد. امام جمعه عشق‌آباد با بیان اینکه جوان امروز باید مراقبت بیشتری از خود داشته باشد، اظهار کرد: جوان امروز در دوران غیبت زندگی می‌کند؛ دورانی که دسترسی مستقیم به امام معصوم(ع) وجود ندارد و به همین دلیل باید از طریق نائبان عام آن حضرت، یعنی ولی فقیه و علمای جامع‌الشرایط، وظایف خود را بشناسد. وی ادامه داد: انسان در دوران غیبت دو وظیفه و تکلیف اصلی دارد که باید مورد توجه جدی قرار گیرد انسان در دوران غیبت دو وظیفه و تکلیف اصلی دارد که باید مورد توجه جدی قرار گیرد؛ نخست اینکه خودش را از آلودگی‌ها، گناهان و غفلت‌ها پاک نگه دارد و لحظه‌به‌لحظه به خداوند متعال نزدیک‌تر شود. حجت الاسلام تهرانی‌پور افزود: دومین وظیفه این است که انسان نسبت به جامعه، دیگران و اطرافیان خود بی‌تفاوت نباشد و آنان را نیز در این مسیر قرار دهد. وی با اشاره به یکی از نامه‌های امام حسن عسکری(ع) خطاب به شیعیان، گفت: در صدر این نامه، حضرت مسئله رعایت تقوا و رعایت حلال و حرام الهی را مطرح کردند و این همان چیزی است که انسان را در مسیر صحیح زندگی قرار می‌دهد. امام جمعه عشق‌آباد تقوا را یک حالت درونی و نوعی خودکنترلی دانست و اظهار کرد: تقوا یک حالت درونی است که انسان را از بدی‌ها دور نگه می‌دارد و او را به سمت خوبی‌ها و کمالات هدایت می‌کند. وی خاطرنشان کرد: اگر انسان به خوبی‌ها و کمالات نزدیک شود، در حقیقت به امام زمان(عج) نیز نزدیک‌تر شده است؛ چراکه مسیر رسیدن به امام، مسیر ایمان، تقوا، پاکی، عمل صالح و اصلاح خود و جامعه است. حجت الاسلام تهرانی‌پور در پایان گفت: اگر انسان بتواند در مسیر خودسازی و دیگرسازی حرکت کند، به توصیه‌های اهل‌بیت(ع) پایبند باشد، قرآن و عترت را چراغ راه خود قرار دهد، وظایف دوران غیبت را بشناسد و در مسیر تقوا قدم بردارد، می‌تواند به عاقبت‌به‌خیری برسد و خود را برای قرار گرفتن در مسیر یاری امام زمان(عج) آماده کند.