روز موش‌خرما در تنگه هرمز؛ نفت در کمین یک شوک تازه

بازارها با هر نشانه‌ای از توافق درباره‌ی تنگه‌ی هرمز واکنش نشان می‌دهند، اما اثر چنین توافقی شاید موقتی باشد. به گزارش زومان، یک هفته‌نامه آمریکایی می‌‎نویسد که باز هم همه‌چیز حال‌وهوای روز «موش‌خرما» دارد. یک پست در تروث سوشال ادعا می‌کند تنگه‌ی هرمز در حال بازشدن است، قیمت نفت برنت پایین می‌آید، اتفاقی نمی‌افتد و دوباره قیمت نفت بالا می‌رود. انتظار همچنان ادامه دارد. عبارت روز «موش‌خرما» در متون تحلیل سیاسی و اقتصادی، به معنی «یک چرخه معیوب، تکراری و بی‌پایان» است که در آن فرد احساس می‌کند دقیقاً همان اتفاقاتِ قبلی دارند دوباره رخ می‌دهند طبق گزارش بارونز، واکنش بازار نفت به کوچک‌ترین نشانه‌ی پیشرفت در مذاکرات برای بازگشایی کامل تنگه نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران برای آن‌چه یک تفاهم دیپلماتیک میان ایالات متحده و ایران واقعا می‌تواند انجام دهد، وزن زیادی قائل شده‌اند. با وجود جزئیات هر توافقی، بخش‌های بزرگی از نفت، گاز، هلیوم، آلومینیوم و کودهای شیمیایی جهان همچنان در معرض خطر می‌مانند. در ادامه این گزارش آمده است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، می‌خواهد هرچه زودتر از این باتلاق بیرون بیاید و چیزی عرضه کند که دست‌کم شبیه موفقیت به نظر برسد. ایالات متحده با کمبود مهمات پیشرفته روبه‌رو است و روشن نیست بمباران بیشتر بتواند امتیازهای مهمی از ایران بگیرد. شاید برای متحدان ترامپ، نکته مهم‌تر نزدیک شدن انتخابات میان‌دوره‌ای باشد. آن‌ها می‌دانند که این جنگ تقریباً به همان اندازه‌ قیمت‌های بالای بنزینِ ناشی از آن نامحبوب است. واشنگتن، مصرف‌کنندگان و بازارها همگی از گزارش امضای یک توافق واقعی و از شواهد ماهواره‌ایِ بازگشت دوباره‌ی ترافیک به تنگه هرمز استقبال خواهند کرد. چنین رخدادی نه‌فقط قیمت کالاهای کلیدی را پایین می‌آورد، بلکه به بانک‌های مرکزی جهان هم بهانه می‌دهد تا هر افزایش نرخی را که در سر دارند به تعویق بیندازند. با این حال، بارونز هشدار می‌دهد که یک تفاهم محدود برای ازسرگیری جریان کشتیرانی فقط برای مدت کوتاهی خبر خوبی خواهد بود و تاکید می‌کند که نگاهی سریع به نقشه دلیل این موضوع را روشن می‌کند. هر قواعدی که برای عبور وضع شود، کاملا زیر نفوذ ایران و عمان خواهد بود؛ دو کشوری که در دو سوی تنگه هرمز قرار دارند و در تازه‌ترین دور گفت‌وگوها هم نقش داشته‌اند. این هفته‌نامه آمریکایی معتقد است که حتی اگر تعرفه‌ی رسمی هم تعیین نشود، بعید است بسیاری از شرکت‌های حمل‌ونقل در برابر یک درخواست آرام برای واریز یک میلیون دلار به حساب سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مقاومت کنند تا محموله‌ای را که دست‌کم صد برابر بیشتر می‌ارزد، در امنیت نگه دارند. آمریکا فقط تا مدتی می‌تواند چنین زدوبندی را تحمل کند. بارونز می‌گوید معنای چنین وضعی آن است که هر توافقی درباره‌ی تنگه، چیزی بیش از یک مُسکن برای زخمی بسیار عمیق‌تر نخواهد بود. دیر یا زود، ترامپ دوباره تهدیدهای تازه‌ای درباره‌ی حملات نظامی ویرانگر مطرح خواهد کرد. ایران هم با تکرار تهدید به بستن تنگه پاسخ می‌دهد. چند موشک هم از هر دو سو شلیک می‌شود و قیمت همه‌چیز از نفت تا هلیوم دوباره بالا می‌رود. پشت این نوسان‌های تند در بازارهای عمومی، البته، تغییرات ساختاری در سمت عرضه و تقاضای صادرات حیاتی دریابرد خلیج فارس در جریان است. هیچ‌کس نمی‌خواهد دوباره تا این اندازه به چیزی وابسته باشد که مدت‌هاست شکنندگیِ ثبات منطقه‌ای‌اش را می‌شناسیم. خطوط لوله‌ی تازه در حال ساخت‌اند، تامین‌کنندگان جایگزین تولید را افزایش می‌دهند و ذخایر عظیم نفت در ایالات متحده، ژاپن و چین به نرم‌کردن این گذار کمک می‌کند. در گذر زمان، همین تغییرات بنیادین در تولید و مصرف، تعادل تازه‌ای برای قیمت‌ها در سراسر این کالاهای حیاتی جهانی ایجاد خواهد کرد. فعلا اما هر میزان کاهش قیمتی که از دل یک توافق بیرون بیاید، اگر اصلا توافقی شکل بگیرد، دوام زیادی نخواهد داشت.