دولت ترامپ اپل را در منگنه گذاشت؛ خرید تراشه چینی ممنوع

ماجرای کمبود تراشه‌های حافظه، حالا به محل اختلاف کمپانی اپل و دولت ایالات متحده تبدیل شده است. دولت ترامپ نمی‌خواهد اپل تراشه‌های حافظه موردنیاز خود را از چین بخرد؛ موضوعی که از سوی هاوارد لوتنیک وزیر بازرگانی آمریکا اعلام شد. با این حال، ممکن است اپل در نهایت برخلاف خواسته دولت آمریکا عمل کند. وال استریت ژورنال می‌گوید: تقاضای سیری‌ناپذیر شرکت‌هایی که در حال ساخت مراکز داده هوش مصنوعی هستند، بازار حافظه کامپیوتری را با کمبود شدید مواجه کرده و قیمت این قطعه حیاتی را به‌شدت بالا برده است. افزایش هزینه‌ها باعث شده اپل و دیگر سازندگان لوازم الکترونیکی مصرفی، قیمت محصولات خود را به‌طور قابل‌توجهی افزایش دهند. اپل برای کاهش فشار ناشی از این کمبود، حالا به تولیدکنندگان چینی هم نگاه می‌کند. لوتنیک پس از بازدید از یکی از تأسیسات تولیدی اپل در هیوستون در این باره گفت: «دولت ترامپ با این کار موافق نیست.» وقتی از او پرسیده شد آیا این موضع را مستقیماً به اپل منتقل کرده یا نه؟ پاسخ داد: «کاملاً صریح.» براساس گفته افرادی که از برنامه‌های اپل اطلاع دارند، این شرکت تراشه‌های حافظه ساخت شرکت‌های چینی CXMT و Yangtze Memory Technologies یا YMTC را آزمایش کرده است؛ اقدامی که می‌تواند مقدمه‌ای برای استفاده از این قطعات در دستگاه‌های اپل فروخته‌ شده در بازار چین باشد. وال‌استریت ژورنال پیش‌تر گزارش داده بود که شرکت‌های HP و Acer نیز استفاده از تراشه‌های حافظه CXMT را در برخی دستگاه‌هایی که خارج از آمریکا فروخته می‌شوند، آغاز کرده‌اند. قوانین دولت آمریکا شرکت‌های آمریکایی را ملزم می‌کند پیش از به‌اشتراک‌گذاری اطلاعات محصولات خود با CXMT و YMTC، مجوز دریافت کنند. اگر این دو شرکت چینی بخواهند تراشه‌های اختصاصی و سفارشی برای اپل تولید کنند، به چنین اطلاعاتی نیاز خواهند داشت. با این حال، اپل برای خرید قطعات استاندارد و آماده این شرکت‌ها یا مذاکره درباره قیمت آن‌ها محدودیتی ندارد. صبیح خان مدیر عملیات اپل روز پنجشنبه حاضر نشد تأیید کند که این شرکت در حال آزمایش تراشه‌های حافظه چینی است. اما اعلام کرد که توجه به ابعاد کمبود موجود در بازار، «باید همه گزینه‌ها را بررسی کنند»؛ از جمله همکاری با تأمین‌کنندگان فعلی برای افزایش تولید در آمریکا. خان توضیح داد که اپل بسیاری از قطعات داخل آیفون را متناسب با نیازهای خود سفارشی می‌کند، اما درباره حافظه گفت: «میزان سفارشی‌سازی در این بخش زیاد نیست.» این گفته می‌تواند به این معنا باشد که اپل امکان استفاده از تراشه‌های حافظه استاندارد ساخت چین را هم در نظر دارد. این اظهارات، نقطه تنش تازه‌ای میان دولت ترامپ و اپل را آشکار می‌کند؛ آن هم در شرایطی که دو طرف در جریان بازدید روز پنجشنبه از کارخانه اپل، تلاش داشتند همکاری‌های خود را برجسته کنند. اپل به‌عنوان بزرگ‌ترین سازنده دستگاه‌های الکترونیکی در آمریکا می‌تواند نقش مهمی در بازگرداندن تولید به داخل این کشور داشته باشد. این شرکت برای دریافت معافیت‌های تعرفه‌ای از دونالد ترامپ، اقداماتی نیز در این مسیر انجام داده است. با این حال، همچنان سرمایه‌گذاری بسیار بیشتری در زنجیره تأمین خارج از آمریکا انجام می‌دهد. کوش دسای معاون سخنگوی کاخ سفید در این باره گفت: «بازگرداندن تولید نیمه‌رساناها به آمریکا یکی از اولویت‌های اصلی رئیس‌جمهور ترامپ است و سیاست‌های او تاکنون صدها میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در این بخش کلیدی جذب کرده است.» شرکت میکرون تکنولوژی مستقر در آیداهو از دولت ترامپ خواسته به اپل اجازه استفاده از تراشه‌های چینی را ندهد. استدلال میکرون این است که چنین اقدامی به تولید داخلی آسیب می‌زند و هدف کاخ سفید برای انتقال تولید نیمه‌رساناها به داخل آمریکا را تضعیف می‌کند. برنامه‌های عظیم سرمایه‌گذاری میکرون در آمریکا نیز به این شرکت نفوذ بیشتری در گفت‌وگو با دولت و قانون‌گذاران داده و ترامپ را در میانه رقابت لابی‌گری میان دو شرکت بزرگ آمریکایی قرار داده است. البته اپل تنها شرکتی نیست که برای تأمین حافظه از دولت کمک خواسته است. شرکت‌هایی از صنایع مختلف -از تجهیزات پزشکی گرفته تا خودروسازی- از دولت خواسته‌اند برای مقابله با کمبود تراشه‌های حافظه به آن‌ها کمک کند. با این حال، گزینه‌های ساده‌ای برای حل سریع این مشکل وجود ندارد؛ چراکه ایجاد ظرفیت تولید جدید می‌تواند بیش از یک سال زمان ببرد. دولت ترامپ از تهدید به افزایش تعرفه‌ها به‌عنوان ابزاری برای وادار کردن شرکت‌ها به بازگرداندن زنجیره‌های تأمین خود به آمریکا استفاده کرده است. در مقابل، شرکت‌هایی مانند اپل نیز وعده داده‌اند مبالغ هنگفتی در داخل آمریکا سرمایه‌گذاری کنند؛ هرچند هنوز روشن نیست چه میزان از این سرمایه‌گذاری واقعاً به پروژه‌های تولیدی جدید اختصاص پیدا می‌کند و چه بخشی صرف هزینه‌هایی می‌شود که از قبل برای فعالیت‌های موجود در آمریکا برنامه‌ریزی شده بود. دولت آمریکا همچنین موفق شده توافق‌هایی برای تولید بخشی از تراشه‌های اپل توسط اینتل به دست آورد و اپل نیز متعهد شده تمام شیشه محافظ آیفون‌ها و اپل واچ‌های خود را در آمریکا تولید کند. با وجود این اقدامات، لوتنیک که هدایت برنامه دولت برای افزایش تولید تراشه در آمریکا را بر عهده دارد، گفت: «دولت همچنان به فشار بر اپل برای انتقال بخش بیشتری از تولید به آمریکا ادامه می‌دهد.» بخش عمده زنجیره تأمین اپل در آسیا قرار دارد و این شرکت در حال همکاری با پیمانکاران تولیدی برای ساخت کارخانه‌های جدید مونتاژ آیفون در هند است. وقتی از صبیح خان پرسیده شد آیا اپل برنامه‌ای برای انتقال تولید آیفون به آمریکا دارد؟ او به اقداماتی اشاره کرد که شرکت پیش‌تر انجام داده است؛ از جمله تعهد به هزینه‌کرد ده‌ها میلیارد دلار برای خرید تراشه‌های ساخت آمریکا برای آیفون و همچنین راه‌اندازی خط مونتاژ کامپیوتر رومیزی محبوب مک مینی در تگزاس. خان همچنین گفت اپل بر کمک به تولیدکنندگان تراشه تمرکز کرده تا بتوانند کل زنجیره تأمین خود -از ابتدا تا انتها- به داخل آمریکا بازگردانند.