جنگ ایران و آمریکا جیب کدام غول‌های اقتصادی را پر کرد؟

به گزارش زومان به نقل از بی‌بی‌سی، در حالی که خانوارها در سراسر جهان هزینه‌های جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را محاسبه می‌کنند، برخی شرکت‌ها نیز در حال ثبت سودهای کلان و بی‌سابقه هستند. نااطمینانی ناشی از این درگیری و بسته‌شدن عملی تنگه هرمز از سوی ایران، هزینه‌های زندگی را افزایش داده و بودجه شرکت‌ها، خانواده‌ها و دولت‌ها را تحت فشار قرار داده است. اما در شرایطی که برخی کسب‌وکارها تا مرز بحران پیش رفته‌اند، شرکت‌هایی که فعالیت اصلی‌شان در دوران جنگ سودآورتر می‌شود یا از نوسانات بازار انرژی بهره می‌برند، درآمدهای رکوردشکنی ثبت کرده‌اند. در ادامه، برخی از صنایع و شرکت‌هایی که همزمان با ادامه تنش‌ها در خاورمیانه میلیاردها دلار سود کسب کرده‌اند، معرفی شده‌اند. بزرگ‌ترین اثر اقتصادی جنگ تاکنون، رشد قیمت انرژی بوده است. حدود یک‌پنجم نفت و گاز جهان از تنگه هرمز عبور می‌کند، اما این جریان‌ها از پایان فوریه عملاً متوقف شده‌اند. نتیجه این وضعیت، نوسانات شدید در بازار انرژی بوده؛ نوساناتی که به سود برخی از بزرگ‌ترین شرکت‌های نفت و گاز جهان تمام شده است. بیشترین منفعت نصیب غول‌های نفتی اروپایی شده؛ شرکت‌هایی که واحدهای بزرگ معاملاتی دارند و توانسته‌اند از افزایش قیمت سود ببرند. سود شرکت بی‌پی در سه‌ماهه نخست سال بیش از دو برابر شد و به ۳.۲ میلیارد دلار رسید؛ رشدی که این شرکت آن را ناشی از عملکرد استثنایی بخش معاملاتی خود دانست. شل نیز فراتر از پیش‌بینی تحلیلگران ظاهر شد و از افزایش سود سه‌ماهه نخست خود به ۶.۹۲ میلیارد دلار خبر داد. توتال‌انرژیز، دیگر غول انرژی، هم اعلام کرد سودش در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ نزدیک به یک‌سوم افزایش یافته و به ۵.۴ میلیارد دلار رسیده؛ رشدی که ناشی از نوسانات بازار نفت و انرژی بوده است. در آمریکا نیز اکسون‌موبیل و شورون اگرچه نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش سود داشتند، اما عملکردشان بهتر از برآورد تحلیلگران بود و هر دو شرکت انتظار دارند با ادامه بالا بودن قیمت نفت، سودشان در ادامه سال افزایش یابد. برخی از بزرگ‌ترین بانک‌های جهان نیز در جریان جنگ ایران شاهد رشد سودآوری بوده‌اند. بخش معاملات جی‌پی مورگان در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ درآمد رکوردشکن ۱۱.۶ میلیارد دلاری ثبت کرد؛ عاملی که به این بانک کمک کرد دومین سود فصلی بزرگ تاریخ خود را تجربه کند. سایر بانک‌های بزرگ وال‌استریت از جمله بانک آو آمریکا، مورگان استنلی، سیتی‌گروپ، گلدمن ساکس و ولز فارگو نیز در سه‌ماهه نخست سال افزایش قابل‌توجه سود را گزارش کردند. در مجموع، این بانک‌ها در سه ماه نخست ۲۰۲۶ حدود ۴۷.۷ میلیارد دلار سود به دست آوردند. سوزانا استریتر، استراتژیست ارشد سرمایه‌گذاری در «ولث کلاب»، در این باره گفت: «حجم بالای معاملات به‌ویژه به نفع بانک‌های سرمایه‌گذاری مانند مورگان استنلی و گلدمن ساکس بوده است.» به گفته او، سرمایه‌گذاران در پی تشدید نااطمینانی، از دارایی‌های پرریسک فاصله گرفته و به سمت دارایی‌های امن حرکت کرده‌اند؛ موضوعی که حجم معاملات را افزایش داده است. به گفته امیلی ساویچ، تحلیلگر ارشد مؤسسه آر‌اس‌ام بریتانیا، یکی از نخستین برندگان هر جنگی، صنعت دفاعی است. او به بی‌بی‌سی گفت: «این درگیری شکاف‌های موجود در توان پدافند هوایی را آشکار کرده و سرمایه‌گذاری در سامانه‌های موشکی، مقابله با پهپادها و تجهیزات نظامی را در اروپا و آمریکا سرعت بخشیده است.» علاوه بر افزایش اهمیت صنایع دفاعی، جنگ باعث شده دولت‌ها برای جایگزینی ذخایر تسلیحاتی خود، سفارش‌های بیشتری ثبت کنند. شرکت بی‌ای‌ئی سیستمز، سازنده قطعات جنگنده اف-۳۵، اعلام کرده انتظار رشد قوی فروش و سود در سال جاری را دارد. این شرکت به افزایش «تهدیدات امنیتی» در جهان اشاره کرده که موجب رشد بودجه‌های دفاعی دولت‌ها و ایجاد فضای حمایتی برای شرکت شده است. همزمان، لاکهید مارتین، بوئینگ و نورثروپ گرومن ــ سه پیمانکار بزرگ دفاعی جهان ــ نیز اعلام کرده‌اند در پایان سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ رکورد سفارش‌های معوق را ثبت کرده‌اند. با این حال، سهام شرکت‌های دفاعی که طی سال‌های اخیر رشد زیادی داشت، از اواسط مارس تحت فشار نگرانی‌ها درباره بیش‌ارزش‌گذاری این صنعت، تا حدی عقب‌نشینی کرده است. به گفته استریتر، جنگ همچنین ضرورت کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی را برجسته کرده است. به گفته او، جنگ باعث شده سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر به‌عنوان ابزاری برای ثبات و تاب‌آوری اقتصادی اهمیت بیشتری پیدا کند. یکی از شرکت‌هایی که از این روند سود برده، نکست‌اِرا انرژی مستقر در فلوریداست که سهام آن از ابتدای سال تاکنون ۱۷ درصد رشد کرده است. غول‌های انرژی بادی دانمارکی، وستاس و اورستد، نیز از افزایش سود خود خبر داده‌اند و نشان داده‌اند پیامدهای جنگ ایران به نفع شرکت‌های انرژی پاک نیز تمام شده است. در بریتانیا، شرکت اکتوپوس انرژی به بی‌بی‌سی گفته جنگ باعث «شوک بزرگ» در فروش پنل‌های خورشیدی و پمپ‌های حرارتی شده و فروش پنل‌های خورشیدی از پایان فوریه ۵۰ درصد افزایش یافته است. افزایش قیمت بنزین همچنین تقاضا برای خودروهای برقی را بالا برده و به‌ویژه خودروسازان چینی از این فرصت بهره برده‌اند.