اوپک‌پلاس روی بازگشت هرمز شرط بست

هنوز تعداد کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند، فاصله زیادی با روزهای پیش از جنگ دارد؛ اما اوپک‌پلاس تصمیم گرفته شیرهای نفت را یک بار دیگر بازتر کند. این تصمیم بیش از آنکه یک خبر تولیدی باشد، پیامی درباره آینده بازار انرژی است؛ اینکه بزرگ‌ترین صادرکنندگان نفت جهان احتمال می‌دهند اختلال در مهم‌ترین گلوگاه انرژی دنیا به تدریج کاهش یابد. هفت عضو اوپک‌پلاس شامل عربستان سعودی، روسیه، عراق، کویت، قزاقستان، الجزایر و عمان اعلام کرده‌اند از ماه اوت تولید خود را در مجموع روزانه ۱۸۸ هزار بشکه افزایش می‌دهند. این پنجمین افزایش متوالی تولید در پنج ماه گذشته است و ادامه روندی به شمار می‌رود که برای بازگرداندن تدریجی کاهش‌های داوطلبانه سال ۲۰۲۳ طراحی شده بود. اما آنچه این تصمیم را مهم می‌کند، حجم افزایش تولید نیست؛ بلکه زمان اعلام آن است. بازار نفت هنوز به شرایط عادی بازنگشته و تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز همچنان بسیار کمتر از قبل از جنگ است. با این حال، اوپک‌پلاس ترجیح داده از هم‌اکنون برای افزایش عرضه برنامه‌ریزی کند. در بیانیه اوپک‌پلاس، اعضا تأکید کرده‌اند که همچنان شرایط بازار را به دقت رصد خواهند کرد و در صورت لزوم می‌توانند روند افزایش تولید را متوقف یا حتی معکوس کنند. همین جمله نشان می‌دهد تصمیم اخیر، بیش از آنکه قطعی باشد، مشروط به تحولات آینده است. تحلیلگران بازار نیز تقریباً بر همین نکته تأکید دارند. به گفته فابین ییپ، تحلیلگر شرکت IG، افزایش سهمیه‌ها بیش از آنکه به معنای ورود فوری نفت بیشتر به بازار باشد، یک اقدام رسمی است؛ زیرا در ماه‌های گذشته محدودیت‌های ناشی از بحران هرمز اجازه نداده بود بسیاری از تولیدکنندگان حتی به سهمیه‌های قبلی خود برسند. او معتقد است با کاهش تدریجی محدودیت‌ها، صادرات کشورهای منطقه در حال افزایش است و همین موضوع فشار نزولی بر قیمت نفت وارد کرده است. نیل کراسبی، تحلیلگر مؤسسه Sparta Commodities، نیز معتقد است سهمیه‌های فعلی اوپک‌پلاس در کوتاه‌مدت اهمیت تعیین‌کننده‌ای ندارند؛ زیرا مهم‌ترین متغیر بازار همچنان وضعیت تنگه هرمز است. به گفته او، تا زمانی که آینده این آبراه راهبردی به طور پایدار مشخص نشود، پیش‌بینی عرضه و قیمت نفت در ماه‌های آینده با عدم قطعیت همراه خواهد بود و حتی برآوردهای مربوط به توازن بازار در سال‌های آینده نیز به سناریوهای مختلف درباره هرمز وابسته است. اگر جنگ باعث شد معامله‌گران هر خبر مربوط به تنگه هرمز را با حساسیت دنبال کنند، اکنون تصمیم اوپک‌پلاس نشان می‌دهد تولیدکنندگان نیز برنامه‌های خود را بر همان اساس تنظیم می‌کنند. به بیان دیگر، افزایش ۱۸۸ هزار بشکه‌ای تولید شاید در ظاهر خبر اصلی باشد، اما پیام مهم‌تر این است که بزرگ‌ترین صادرکنندگان نفت جهان، دست‌کم فعلاً، روی بازگشت تدریجی جریان صادرات و آرام‌تر شدن وضعیت هرمز حساب باز کرده‌اند. با این حال، خود اوپک‌پلاس نیز راه بازگشت را نبسته است. تأکید این ائتلاف بر «انعطاف کامل» برای توقف یا بازگرداندن افزایش تولید، نشان می‌دهد آینده بازار نفت همچنان بیش از هر زمان دیگری به تحولات ژئوپلیتیکی گره خورده است؛ بازاری که فعلاً نه با تعداد بشکه‌های تولیدشده، بلکه با سرنوشت تنگه هرمز قیمت‌گذاری می‌شود.