دنده عقب اقتصاد ایران در ۱۴۰۴؛ نفت هم به دادش نرسید

همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، با یک پیام ویدیویی به سی و سومین همایش سالانه سیاست‌های پولی، آب پاکی را روی دست همه ریخت. اقتصاد ما رسما در حال کوچک شدن است. به گزارش زومان، در پایان سال ۱۴۰۴، رشد تولید ناخالص ملی (یعنی ارزش کل کالاها و خدماتی که در کشور تولید می‌شود) روی عدد منفی ۰.۷ درصد ایستاد. اگر پول نفت را از جیبمان بیرون بیاوریم، اوضاع تیره‌تر هم می‌شود؛ رشد بدون نفت به منفی ۱.۱ درصد رسید. این یعنی تولید کارخانه‌ها و خدمات ما نه تنها بزرگ‌تر نشدند، بلکه حدود ۱ درصد نسبت به قبل پس‌رفت کردند. با در نظر گرفتن قیمت‌های ثابت سال ۱۴۰۰، این بدترین کارنامه اقتصاد ایران در شش سال گذشته است. حتی موتور نجات‌بخشمان، یعنی نفت، تنها ۴ درصد رشد کرد که آن هم ضعیف‌ترین رکورد نفتی در همین دوره شش‌ساله محسوب می‌شود. البته هنوز این آمار از اوضاع سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ و همزمان با خروج آمریکا از برجام بهتر است. اما این بار مقصر کیست؟ تقویم پرالتهاب سال گذشته: در مجموع نزدیک به ۵۰ روز خاموشی مطلق اینترنت، یک جنگ ۱۲ روزه در اواخر بهار و بخشی از یک درگیری ۴۰ روزه در زمستان. قطعی شبکه، کرکره کسب‌وکارهای دیجیتال را پایین کشید و جنگ، خطوط تولید را زمین‌گیر کرد. رئیس‌کل بانک مرکزی پرده از آینده‌ای نگران‌کننده برداشت. به گفته او، حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، واحدهای تولیدی را از مدار خارج کرده و به آن‌ها آسیب رسانده است. همتی صراحتا هشدار داد که تا پایان سال جاری، تولید کشور کاهش یافته و فعالیت بخش‌های اقتصادی مختل می‌شود. نتیجه؟ او پیش‌بینی کرد که احتمال دارد تا پایان سال، رشد اقتصادی حتی از این رقم منفی هم کمتر شود. به زبان ساده، تا زمانی که کارخانه‌های آسیب‌دیده تعمیر نشوند، سفره اقتصاد همچنان کوچک‌تر خواهد شد.