جایزه بزرگ توافق؛ ۶۰ میلیارد دلار نفت در راه تهران

به گزارش زومان، توافق صلح آمریکا و ایران که سرانجام نیمه‌شب گذشته به طور رسمی توسط دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان به امضا رسید، می‌تواند شریان اصلی اقتصاد ایران یعنی نفت را به سرعت فعال کند. وال‌استریت ژورنال، اولین جایزه بزرگ توافق صلح برای ایران را بازگشت درآمدهای نفتی دانسته است. درآمدهایی که می‌تواند تا ۶۰ میلیارد دلار در سال نیز افزایش یابد. اولین نشانه از موج تازه صادرات نفت ایران در این هفته ظهور کرد؛ زمانی که چند نفتکش از بنادر کشور خارج شدند و از خط محاصره دریای آمریکا عبور کردند. وال‌استریت‌ژورنال این موضوع را نشانه‌ای از آغاز یک روند جدید صادراتی می‌داند. در توافق صلح امضا شده، آمریکا تعهد داده است که اجازه فروش نفت ایران را صادر کند. تعهدی که به معنای برچیده شدن تحریم‌هایی است که بیش از یک دهه پیش وضع شده بودند و به ایران فرصت می‌دهد مشتریان تازه‌ای برای نفت خود داشته باشد. ریچارد نفیو، مقام ارشد سابق تحریم‌های آمریکا که اکنون در دانشگاه کلمبیا فعالیت می‌کند، در این‌باره می‌گوید: نفیو برآورد کرده است که ایران تنها در دو ماه نخست اجرای توافق می‌تواند حدود ۸ میلیارد دلار درآمد کسب کند. طبق این گزارش، برآورد می‌شود که ایران بتواند در طول یک سال آتی بیش از ۶۰ میلیارد دلار درآمد نفتی داشته باشد. وال‌استریت‌ژورنال مجوزهای گسترده به بخش نفت ایران را «نشان‌دهنده فشاری می‌داند که دولت ترامپ برای دستیابی به توافق متحمل شده بود.» طبق این گزارش این توافق که در سمت دیگر شامل یک برنامه سرمایه‌گذاری احتمالی ۳۰۰ میلیارد دلاری نیز می‌شود، بر این فرض استوار است که «تزریق منابع مالی می‌تواند رفتارهای بی‌ثبات‌کننده تهران را تعدیل کند.» اگرچه در این مقاله این ادعا مطرح شده که منتقدان نگرانند که این درآمدهای جدید امکان بازسازی نظامی را برای ایران فراهم کند. مایکل سینگ مدیر ارشد پیشین امور خاورمیانه در شورای امنیت ملی آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری جورج دبلیو بوش، گفته است: در این سال‌ها به دلیل تحریم‌های مالی ایران، بخش بزرگی از درآمدهای نفتی هرگز وارد کشور نمی‌شد. تهران برای دریافت این درآمدها ناچار بود از کانال‌های پیچیده بانکی و ارزهای دیجیتال استفاده کند. همه این فرایندها دشوار بودند، به کندی پیش می‌رفتند و غیر قابل اعتماد بودند. بنابراین بخش بزرگی از درآمدها هیچ وقت وارد کشور نمی‌شد. اما حالا با توافق جدید، آمریکا وعده داده که ارتباطات بانکی لازم را فراهم خواهد کرد تا ایران بتواند درآمد نفتی را به داخل کشور منتقل کند. محاصره دریایی آمریکا که از ماه آوریل آغاز شد صادرات نفت خام ایران را از حدود ۱.۱ میلیون بشکه در روز در ماه مارس، به تنها ۶۵ هزار بشکه در روز در ماه مه کاهش داد. به گزارش وال‌استریت‌ژورنال، با پر شدن مخازن ذخیره‌سازی نفت، ایران ناچار شد تولید برخی چاه‌ها را متوقف کند. بر اساس آمار آژانس بین‌المللی انرژی، تولید نفت خام ایران از حدود ۳.۵ میلیون بشکه در روز پیش از جنگ به ۲.۳ میلیون بشکه در روز در ماه مه کاهش یافت؛ یعنی افتی معادل یک‌سوم. بریجت پین رئیس بخش پیش‌بینی نفت و گاز در مؤسسه آکسفورد اکونومیکس، می‌گوید: او برآورد کرد که در صورت لغو کامل و پایدار تحریم‌ها و تحریم‌های ثانویه، ایران طی دو تا سه سال آینده بتواند حدود یک میلیون بشکه در روز بیش از سطح تولید پیش از جنگ به ظرفیت خود اضافه کند. اگرچه او اضافه می‌کند که «این هدف مستلزم جذب سرمایه خارجی، فناوری‌های نوین و خدمات تخصصی صنعت نفت خواهد بود. به گزارش وال‌استریت ژورنال، میانجی‌های عرب این توافق را یک پیروزی آشکار برای ایران توصیف کرده‌اند. این توافق همچنین ممکن است رقیبی تازه و رهاشده از محدودیت‌ها را وارد بازار جهانی نفت کند. ناوین داس، تحلیلگر ارشد بازار نفت در مؤسسه داده‌های انرژی کپلر، می‌گوید: وال‌استریت ژورنال می‌نویسد با افزایش تعداد خریداران، ایران احتمالاً سود بیشتری از فروش هر بشکه نفت به دست خواهد آورد. این موضوع می‌تواند سرمایه‌گذاری در افزایش تولید را تشویق کند و حجم قابل توجهی نفت اضافی را وارد بازارهای جهانی سازد. هزینه تولید نفت خام در ایران پایین است و بین ۱۰ تا ۳۰ دلار برای هر بشکه برآورد می‌شود؛ در حالی که قیمت سر به سر تولید نفت شیل آمریکا بین ۶۰ تا ۷۰ دلار برای هر بشکه است. به گفته تحلیلگران، ورود ایران به بازار نفت در کنار سایر تحولات یعنی بازگشایی تنگه هرمز و خروج امارات از اوپک و برنامه این کشور برای افزایش تولید نفت، احتمالاً سال آینده بازار نفت را با مازاد عرضه نفت روبه‌رو خواهد کرد. آژانس بین‌المللی انرژی هشدار داده است که عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۷ می‌تواند روزانه ۸ میلیون بشکه افزایش یابد؛ این در حالی است که تقاضا تنها ۲ میلیون بشکه افزایش خواهد داشت. با این حال در بلندمدت، بازگشت کامل ایران به بازار جهانی نفت به این بستگی دارد که معافیت‌های موقت آمریکا در نهایت به لغو دائمی تحریم‌ها تبدیل شوند. طبق مفاد تفاهم‌نامه، ادامه‌ یافتن معافیت‌های موقت آمریکا منوط به دستیابی به توافقی گسترده‌تر درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران است. نظر شما درباره آینده درآمد نفتی ایران چیست؟