نتانیاهو تنها ماند

به گزارش زومان، وب‌سایت آکسیوس در گزارشی به بررسی واکنش خشمگینانه بنیامین نتانیاهو و متحدانش به توافق میان ایران و آمریکا پرداخته و می‌نویسد که نخست‌وزیر اسرائیل این توافق را یک شکست راهبردی و سیاسی می‌داند. بنیامین نتانیاهو در حالی سکوت اختیار کرد که دونالد ترامپ توافق جدید با ایران را منتشر و امضا کرد؛ توافقی که مقام‌های اسرائیلی آن را یک فاجعه سیاسی و امنیتی برای تل‌آویو توصیف می‌کنند. اهمیت موضوع از آنجاست که نتانیاهو در طول جنگ بارها به افکار عمومی اسرائیل وعده «پیروزی کامل» بر ایران را داده بود. اما اکنون به جای آنچه وعده داده بود، ناچار شده با یادداشت تفاهم ترامپ کنار بیاید؛ آن هم در شرایطی که رئیس‌جمهور آمریکا طی ماه‌های اخیر بارها از او انتقاد کرده است. این اتفاق تنها چهار ماه پیش از انتخابات اسرائیل رخ داده و می‌تواند پیامدهای سیاسی مهمی برای نتانیاهو داشته باشد. آکسیوس می‌نویسد نتانیاهو تقریباً تنها رهبر مهم بین‌المللی است که همچنان معتقد است این توافق اشتباه بوده و جنگ باید ادامه پیدا می‌کرد. حتی امارات متحده عربی که در میان کشورهای عربی خلیج فارس مواضعی سختگیرانه‌تر علیه ایران داشت، در نهایت به اجماع منطقه‌ای حامی توافق پیوست. در واشنگتن نیز شرایط چندان به نفع نتانیاهو نیست. بسیاری از متحدان او در حزب جمهوری‌خواه و رسانه‌های محافظه‌کار حاضر نیستند توافقی را که شخص ترامپ امضا کرده به‌طور کامل زیر سؤال ببرند. به همین دلیل نیز خبری از تکرار صحنه معروف سال ۲۰۱۵ نیست؛ زمانی که نتانیاهو در کنگره آمریکا علیه توافق هسته‌ای باراک اوباما سخنرانی کرد. این بار حتی مخالفت علنی با توافق می‌تواند او را وارد تقابل مستقیم با ترامپ کند. در حالی که مقام‌های اسرائیلی در جلسات غیرعلنی و گفت‌وگوهای پس‌زمینه با خبرنگاران نگرانی عمیق خود را از توافق ابراز می‌کنند، رسانه‌های نزدیک به نتانیاهو مسیر تهاجمی‌تری را در پیش گرفته‌اند. برخی شبکه‌ها و رسانه‌هایی که تا همین اواخر از حامیان سرسخت ترامپ بودند، اکنون به انتقاد از او و تیمش روی آورده‌اند. یکی از مجریان مشهور شبکه ۱۴ اسرائیل، جی‌دی ونس معاون رئیس‌جمهور آمریکا را «آدم پست» خواند و استیو ویتکاف و جرد کوشنر را متهم کرد که اسرائیل را برای منافع مالی فروخته‌اند. در سوی مقابل، ترامپ در نشست گروه هفت ضمن قدردانی از همکاری نتانیاهو در طول جنگ، کنایه‌هایی نیز به او زد. ترامپ چند روز پیش نیز در گفت‌وگو با آکسیوس گفته بود نتانیاهو «هیچ قضاوت درستی ندارد»؛ اشاره‌ای به حمله اسرائیل به بیروت که نزدیک بود کل توافق را به شکست بکشاند. یکی از نقاط تنش میان دو طرف، نحوه اطلاع‌رسانی درباره توافق بوده است. بر اساس گزارش آکسیوس، نتانیاهو زمانی از توافق مطلع شد که ترامپ روز یکشنبه آن را اعلام کرد. مقام‌های اسرائیلی حتی تا روز سه‌شنبه مدعی بودند نسخه نهایی یادداشت تفاهم را دریافت نکرده‌اند. یک مقام آمریکایی البته گفته کاخ سفید در طول مذاکرات به طور مرتب اسرائیل را در جریان جزئیات قرار داده و اگر نتانیاهو نسخه نهایی را ندیده، به این دلیل بوده که آن را درخواست نکرده است. ترامپ نیز در نشست خبری چهارشنبه تأکید کرد که نسخه‌ای از توافق برای اسرائیل ارسال شده است. به نوشته آکسیوس، مهم‌ترین دغدغه فوری نتانیاهو اکنون لبنان است. در متن توافق آمده که آتش‌بس شامل درگیری میان اسرائیل و حزب‌الله نیز می‌شود و اسرائیل در چارچوب توافق نهایی باید از لبنان خارج شود. اما مشاوران نتانیاهو تأکید کرده‌اند تل‌آویو خود را ملزم به اجرای این بخش از توافق نمی‌داند. به گفته آنان، نخست‌وزیر اسرائیل به ترامپ اعلام کرده که نیروهای اسرائیلی تا زمانی که حزب‌الله خلع سلاح نشود، از جنوب لبنان عقب‌نشینی نخواهند کرد. ترامپ نیز وجود اختلاف با اسرائیل بر سر لبنان را تأیید کرده و گفته است: واشنگتن همچنین امیدوار است در طول ۶۰ روز آینده، مذاکرات سیاسی میان اسرائیل و لبنان پیشرفت کند و خروج نیروهای اسرائیلی از طریق توافق دوجانبه حاصل شود، نه از مسیر مذاکرات هسته‌ای ایران. با این حال ترامپ بار دیگر از شیوه عملیات نظامی اسرائیل در لبنان انتقاد کرد و گفت: آکسیوس در پایان می‌نویسد حتی رؤسای‌جمهور آمریکا که در گذشته اختلافات عمیقی با نتانیاهو داشتند، کمتر با چنین صراحتی از اسرائیل انتقاد می‌کردند. از این منظر، توافق ایران و آمریکا تنها یک تحول دیپلماتیک در خاورمیانه نیست؛ بلکه به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های سیاسی و شخصی نتانیاهو در روابطش با مهم‌ترین متحد اسرائیل تبدیل شده است.