برد میلیاردی شاهزاده سعودی از صعود اسپیس‌ایکس ایلان ماسک

به گزارش زومان، عرضه سهام اسپیس‌ایکس فقط برای ایلان ماسک و سرمایه‌گذاران آمریکایی خبرساز نبود؛ این اتفاق ثروت یکی از شناخته‌شده‌ترین سرمایه‌گذاران عربستان سعودی را هم افزایش داد. با رشد ارزش سهام اسپیس‌ایکس در نخستین روز معامله، ارزش سرمایه‌گذاری شرکت «کینگدام هولدینگ» متعلق به شاهزاده عربستانی ولید بن طلال به نزدیک ۷ میلیارد دلار رسید. اما چرا عرضه سهام یک شرکت فضایی آمریکایی باید برای بازار عربستان مهم باشد؟ بلومبرگ می‌گوید کینگدام هولدینگ ۴۲.۴ میلیون سهم از اسپیس‌ ایکس را در اختیار دارد و با توجه به قیمت تمام شده سهام اسپیس‌ایکس، ارزش سهم کینگدام هولدینگ در اسپیس‌ایکس به حدود ۶.۸ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که تقریباً با نیمی از ارزش بازار این شرکت برابری می‌کند. همین خبر باعث شد سهام کینگدام در معاملات روز یکشنبه تا ۵ درصد رشد کند و ارزش این شرکت به ۵۶ میلیارد ریال سعودی (۱۴.۹ میلیارد دلار) برسد. اسپیس‌ایکس که نام رسمی آن «اسپیس اکسپلوریشن تکنالوجیز» است، پس از جذب ۷۵ میلیارد دلار در بزرگ‌ترین عرضه عمومی تاریخ معاملات خود را آغاز کرد و سهام این شرکت در نخستین روز حضور در بازار با ۱۹ درصد رشد، با قیمت ۱۶۰.۹۵ دلار بسته شد. نتیجه این جهش، بازدهی ده‌ها میلیارد دلاری برای گروه محدودی از سرمایه‌گذاران اولیه بود. عرضه عمومی یعنی سهام شرکتی که پیش‌تر فقط در اختیار سرمایه‌گذاران خصوصی بوده، وارد بازار سهام می‌شود و امکان معامله آن برای سرمایه‌گذاران بیشتری فراهم می‌شود. سهم کینگدام هولدینگ از اسپیس‌ایکس ۰.۳۴ درصد اعلام شده است. شاید این عدد در نگاه اول کوچک به نظر برسد، اما وقتی ارزش یک شرکت از مرزهای بسیار بزرگ عبور می‌کند، حتی چند دهم درصد هم می‌تواند چندین میلیارد دلار ارزش داشته باشد. سرمایه‌گذاری شخصی شاهزاده ولید بن طلال در شرکت موشکی و ماهواره‌ای ایلان ماسک نیز حدود ۰.۲۹ درصد اعلام شده است. بر اساس شاخص میلیاردرهای بلومبرگ، همین دارایی‌ها ثروت خالص ولید بن طلال را به کمی بیش از ۲۷ میلیارد دلار رسانده‌اند؛ بالاترین سطح ثروت او در یک دهه اخیر. اما ارتباط ولید بن طلال با اکوسیستم ایلان ماسک فقط به اسپیس‌ایکس محدود نمی‌شود. این میلیاردر سعودی در سال ۲۰۲۲ نیز در کنار ماسک قرار گرفت؛ زمانی که بنیان‌گذار تسلا، توییتر را با قراردادی ۴۴ میلیارد دلاری خرید و بعداً نام آن را به ایکس تغییر داد. ولید بن طلال در آن معامله، سهام قبلی خود در توییتر را نفروخت و آن را به مالکیت جدید این شبکه اجتماعی منتقل کرد؛ اقدامی که باعث شد او در کنار سرمایه‌گذارانی مانند لری الیسون و اندریسن هوروویتز، همچنان در پروژه ماسک باقی بماند. این ماجرا فقط یک سود شخصی برای یک شاهزاده سعودی نیست. عرضه اسپیس‌ایکس به نفع دیگر سرمایه‌گذاران عربستان هم تمام می‌شود؛ از جمله صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان که حدود یک تریلیون دلار دارایی دارد و در کینگدام هولدینگ نیز سهام‌دار است. اهمیت این موضوع وقتی بیشتر می‌شود که بدانیم عربستان در سال‌های اخیر تلاش کرده اقتصاد خود را از وابستگی به نفت دور کند و سرمایه‌گذاری در فناوری، هوش مصنوعی، فضا و شرکت‌های آینده‌محور را جدی‌تر دنبال کند. در چنین مسیری، رشد ارزش اسپیس‌ایکس فقط یک خبر بورسی نیست؛ نشانه‌ای از جایگاه پررنگ‌تر سرمایه‌گذاران خلیج فارس در شرکت‌هایی است که آینده فناوری جهان را شکل می‌دهند. نمونه دیگر این مسیر، شرکت هوش مصنوعی «هیومین» که تحت حمایت صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان فعالیت می‌کند، امسال در یک دور جذب سرمایه ۲۰ میلیارد دلاری، ۳ میلیارد دلار در xAI، شرکت هوش مصنوعی ایلان ماسک، سرمایه‌گذاری کرد. با این سرمایه‌گذاری، هیومین در xAI ایلان ماسک سهام‌دار شد؛ اما طبق اعلام اولیه، قرار بود این سرمایه‌گذاری در نهایت به مالکیت بخشی از سهام اسپیس‌ایکس منتهی شود. در دیگر کشورهای خلیج فارس نیز همین الگو دیده می‌شود. شرکت MGX ابوظبی در آنتروپیک، اوپن‌ای‌آی و xAI سهام دارد؛ سه شرکتی که در مرکز رقابت جهانی هوش مصنوعی قرار گرفته‌اند. قطر نیز مسیر مشابهی را دنبال کرده و در آنتروپیک و xAI سرمایه‌گذاری کرده است. این روند نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران خلیج فارس فقط تماشاگر موج جدید فناوری نیستند. آن‌ها تلاش می‌کنند در شرکت‌هایی سهم بگیرند که می‌توانند اقتصاد آینده را بسازند؛ از هوش مصنوعی گرفته تا فضا و فناوری‌های پیشرفته. البته این مسیر تازه شروع نشده است. برخی شرکت‌های منطقه سال‌ها پیش وارد این حوزه‌ها شده بودند. شرکت IHC ابوظبی در سال ۲۰۲۰ در اسپیس‌ایکس سرمایه‌گذاری کرد و شرکت آبار نیز در سال ۲۰۰۹، مدت‌ها پیش از داغ شدن تب فضا و هوش مصنوعی، در ویرجین گلکتیک (شرکت فضایی ریچارد برانسون) سهام خرید. جمع‌بندی ماجرا روشن است: جهش اسپیس‌ایکس در بازار سهام فقط ثروت ایلان ماسک را افزایش نداد. این عرضه، ارزش دارایی سرمایه‌گذاران بزرگ جهانی را هم بالا برد و نشان داد سرمایه‌گذاران عربستان و خلیج فارس، از سال‌ها قبل جای خود را در پشت صحنه شرکت‌های فناوری آینده‌ساز باز کرده‌اند.