افت قیمت دلار تا ۱۷۲ هزار تومان؛ نوسان موقت خبری یا آغاز یک سقوط واقعی؟

به گزارش زومان، امروز سیگنال‌های توافق میان ایران و آمریکا برای پایان دادن به درگیری‌ها، جدی‌تر از هر زمان دیگری به گوش رسید. بازار خیلی زود به خبر احتمال نهایی‌شدن توافق صلح واکنش نشان داد و دلار با افت قیمت حدود ۲ هزار تومانی تا حوالی ۱۷۲ هزار تومان عقب نشست. کاسب‌های قدیمی فردوسی می‌گویند این افت قیمت، معنای روشنی دارد؛ وقتی پای صلح وسط می‌آید، تب خرید از روی ترس، موقتاً می‌خوابد. یعنی کسانی که تا دیروز برای حفظ ارزش دارایی‌شان سراغ دلار می‌رفتند، فعلاً دنده خلاص کرده و تماشاچی شده‌اند. از آن طرف، ترس دارندگان دلار هم بالا رفته؛ آن‌ها نگران‌اند که اگر توافق جدی شود، قیمت ارز بیشتر سر بخورد و فرصت فروش در نرخ‌های بالا را از دست بدهند. همین تغییر رفتار دست‌جمعی، کفه تقاضا را سبک کرده و ترمز قیمت‌ها را کشیده است. پازل جابه‌جایی نقدینگی نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران تقریبا خیالشان از توافق راحت شده است. صندوق‌های طلا امروز حدود ۱۵۰۰ میلیارد تومان خروج پول را ثبت کردند؛ این یعنی چهارمین روز متوالی فرار پول از طلا و بیشترین میزان خروج از ۹ اردیبهشت. مردم چند روزی است که احتمال کاهش بیشتر قیمت طلا را جدی گرفته‌اند و دست به حراج دارایی‌های طلایی خود زده‌اند. هم‌زمان، صندوق‌های درآمد ثابت (همان پارکینگ‌های بی‌دردسر بورسی) هم شاهد خروج ۲ هزار میلیارد تومانی پول بودند. وقتی دلار عقب می‌نشیند و فضا کمی آرام می‌شود، سهامداران خرد حس می‌کنند فریز کردن پول در حساب‌های کم‌ریسک دیگر بازدهی جذابی ندارد و باید پول‌ها را از حالت دفاعی خارج کنند. اما این پول‌های فراری کجا پخش شدند؟ احتمالا بخشی از آن‌ها راهی بورس تهران شدند تا تابلوی معاملات را با ورود ۴۵۰۰ میلیارد تومان پول تازه‌نفس، یکپارچه سبزپوش کنند. دلیلش ساده است؛ در زمان کاهش تنش‌های سیاسی، بورس همیشه زودتر از بقیه بازارها نفس راحت می‌کشد. وقتی سایه ریسک‌های ژئوپلیتیک کمرنگ می‌شود، امید به بهتر شدن فضای کسب‌وکار، کاهش هزینه‌ها و رونق صادرات، سهام شرکت‌ها را برای پول‌های جسور جذاب می‌کند. برای سنجش هیجان دلار، کافی است به درهم نگاه کنیم. درهم امروز حوالی ۴۷ هزار و ۶۰۰ تومان بود که با نرخ برابری ۳٫۶۷، دلار معادل آن را به حدود ۱۷۴ هزار و ۷۰۰ تومان می‌رساند؛ عددی بالاتر از نرخ دلار تهران که نشان می‌دهد بازار تهران سریع‌تر از بازار درهم به خبرهای سیاسی واکنش نشان داده و زیر فشار خبر صلح عقب نشست. واقعیت این است که افت امروز قیمت‌ها هنوز برای مردم یک پاسخ قطعی نساخته است. دغدغه اصلی مردم کف بازار، فقط قیمت امروز دلار نیست؛ آن‌ها می‌خواهند بدانند آیا این کاهش، پشتوانه واقعی و اقتصادی دارد یا با یک خبر ناگهانی دوباره ورق برمی‌گردد؟ تصویر کلی بازار نشان می‌دهد بخشی از پول‌ها به بورس پناه برده‌اند، بخشی نقد مانده‌اند و بخشی هم منتظر خریدهای مصرفی هستند تا تکلیف توافق و لغو تحریم‌ها کاملاً روشن شود. پیشنهاد کاسب‌های باسابقه این است که اگر خرید ملموس و ضروری در صنف موبایل، لپ‌تاپ یا طلا ندارید، فعلاً دست نگه دارید و تماشاچی بمانید تا غبار معاملات فروبنشیند و مشخص شود اثر واقعی این توافق چه زمانی وارد زندگی و سفره مردم می‌شود. خبرهای اولیه نشان می‌دهد که ایران به بخشی از پول‌های بلوکه شده می‌تواند دسترسی داشته باشد، حداقل برای واردات کالاهای بشردوستانه و این یعنی نیاز ارزی کشور تا حدی کنترل خواهد شد.