از کافه‌مسجد تا تربیت حافظ؛ وقتی مسجد با ابتکارات کوچک کارهای بزرگ می‌کند

امام جماعت مسجد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام امیرآباد بیرجند با اشاره به چهار سال فعالیت مستمر در مسجد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام امیرآباد، گفت: واگذاری مسئولیت‌ها به نوجوانان و جوانان، برگزاری برنامه‌های فرهنگی، قرآنی، مشاوره‌ای و حمایتی و توجه به نیازهای روز نسل جوان، از مهم‌ترین عوامل تبدیل این مسجد به نمونه‌ای از مسجد تراز اسلامی و جذب گسترده نوجوانان و جوانان است. خبرگزار شبستان-خراسان‌جنوبی؛ فاطمه رحیم‌زاده - مسجد در اندیشه اسلامی تنها محل اقامه نماز نیست، بلکه کانونی برای تربیت انسان، تقویت هویت دینی و حل مسائل اجتماعی جامعه به شمار می‌آید. تجربه صدر اسلام نیز نشان می‌دهد که مسجد در کنار کارکرد عبادی، نقش مهمی در آموزش، مشورت، رفع مشکلات مردم، رسیدگی به نیازمندان و ساماندهی فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی داشته است. امروز نیز هرچه مساجد به این جایگاه اصیل خود نزدیک‌تر شوند، می‌توانند نقش مؤثرتری در کاهش آسیب‌های اجتماعی و تقویت سرمایه اجتماعی ایفا کنند. در شرایطی که نسل نوجوان و جوان با چالش‌ها و پرسش‌های متعددی مواجه است، مسجد طراز اسلامی می‌تواند به مأمنی برای پاسخگویی به نیازهای فکری، فرهنگی و اجتماعی آنان تبدیل شود و برگزاری برنامه‌های آموزشی، مهارتی، قرآنی، مشاوره‌ای و ایجاد فرصت برای مشارکت جوانان در اداره امور مسجد، از جمله راهکارهایی است که می‌تواند این پایگاه دینی را به مرکز امید، نشاط و همدلی در محله‌ها تبدیل کند؛ مسیری که برخی مساجد موفق کشور با تکیه بر حضور فعال مردم و جوانان در حال پیمودن آن هستند. امام جماعت مسجد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام امیرآباد بیرجند نیز طی سال‌های اخیر تلاش کرده است با اجرای برنامه‌های متنوع، گام‌های مؤثری در مسیر تحقق «مسجد طراز اسلامی» بردارد. حجت‌الاسلام ابوالفضل خزاعی، امام جماعت مسجد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام امیرآباد، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان‌جنوبی با با اینکه حدود چهار سال است که افتخار خدمت در این مسجد را دارم، به نقش آفرینی جوانان در مسجد اشاره و اظهار کرد: حدود ۵۰ نفر از جوانان و نوجوانان به صورت ثابت در برنامه‌های مختلف مسجد حضور دارند و مسئولیت‌های متعددی را بر عهده گرفته‌اند. وی با اشاره به نقش‌آفرینی جوانان در اداره امور مسجد افزود: از مکبری و اذان‌گویی گرفته تا اجرای برنامه‌های فرهنگی، جشن‌ها، مراسم‌ها و فعالیت‌های موکب، همه با مشارکت مستقیم نوجوانان و جوانان انجام می‌شود و فعالیت مکبر چهار ساله نیز در مسجد نشان‌دهنده توجه به تربیت نسل آینده از سنین پایین است. امام جماعت مسجد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام امیرآباد با بیان اینکه یکی از شاخص‌ترین برنامه‌های مسجد، فعالیت موکب فرهنگی آن است، گفت: این موکب در مناسبت‌های مختلف مذهبی و اجتماعی فعالیت می‌کند و علاوه بر اجرای برنامه‌های فرهنگی، در حوزه اطعام و خدمت‌رسانی نیز نقش‌آفرین است و در برخی برنامه‌ها حتی در سطح شهرستان حضور داشته است. تربیت حافظان قرآن حجت‌الاسلام خزاعی با تأکید بر اهمیت فعالیت‌های قرآنی مسجد ادامه داد: یکی از افتخارات مسجد، توجه ویژه به تربیت حافظان قرآن کریم است، در این مجموعه، خادم مسجد به عنوان حافظ کل قرآن و مدرس حفظ، مسئولیت آموزش قرآن را برعهده دارد و طی سال جاری چندین حافظ جزء و سوره‌های مختلف قرآن تربیت شده‌اند و این مسیر همچنان ادامه دارد. وی با اشاره به اجرای برنامه‌های مختلف برای نوجوانان و جوانان، گفت: برگزاری جشن‌های مناسبتی، مراسم شبی با مسجد، اعتکاف، نشست‌های فرهنگی و اجتماعی و برنامه‌های متنوع تربیتی در طول سال برگزار می‌شود که در برخی از این برنامه‌ها بیش از ۲۰۰ نفر حضور داشته‌اند. وی درخصوص استقبال نوجوانان از برنامه‌های مسجد مانند مراسم شبی با مسجد، افزود: حضور سخنرانان برجسته استانی، آموزش مهارت‌های کاربردی و هنری، بهره‌گیری از مشاوران تحصیلی و روان‌شناسی و تلاش برای حل مشکلات نوجوانان و خانواده‌ها، از مهم‌ترین عوامل استقبال گسترده جوانان از این برنامه‌ فرهنگی در مسجد است. امام جماعت مسجد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام امیرآباد اظهار کرد: سال گذشته دو نوبت مراسم شبی با مسجد ویژه دختران و پسران برگزار شد که در هر نوبت حدود ۲۰۰ نفر در برنامه‌ حضور داشتند و استقبال نوجوانان و جوانان مسجدی بسیار چشمگیر بود. حجت‌الاسلام خزاعی در خصوص برنامه‌های اوقات فراغت تابستان نیز گفت: کلاس‌های تقویتی درسی، برنامه‌های قرآنی، فعالیت‌های ورزشی، اردوهای زیارتی و سیاحتی و برنامه‌های تربیتی برای دانش‌آموزان تدارک دیده شده است. وی افزود: سال گذشته دو اردوی زیارتی به مشهد مقدس و یک اردوی به قم برگزار شد که در هر نوبت حدود ۵۰ نفر از نوجوانان و جوانان مسجد و... در این اردوی زیارتی حضور یافتند. پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه به ۱۰۰ نفر وی با اشاره به خدمات حمایتی مسجد بیان کرد: با مشارکت خیران و همکاری صندوق امداد ولایت، صندوق قرض‌الحسنه مسجد موفق شده است بیش از دو میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان تسهیلات با کارمزد سه درصد در حوزه‌های اشتغال، ازدواج و رفع مشکلات معیشتی به حدود ۱۰۰ نفر از نیازمندان پرداخت کند. به گفته وی این مهم با همکاری خیران در دستور کار قرار گرفت، در ابتدا بالغ بر یک میلیارد تومان به صورت امانی در اختیار مسجد قرار گرفت و به دنبال آن با امضای تفاهم‌نامه با کمیته امداد یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان هم توسط صندوق ولایت کمیته امداد اختصاص و در مجموع بیش از دو میلیارد تومان تسهیلات به متقاضیان پرداخت شد. امام جماعت مسجد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام در خصوص نقش مسجد در حل مسائل اجتماعی گفت: تلاش کرده‌ایم مسجد فقط محل اقامه نماز نباشد، بلکه به محلی برای مراجعه مردم در زمینه‌های مختلف از مشاوره‌های خانوادگی و تحصیلی گرفته تا رفع اختلافات و پاسخگویی به نیازهای اجتماعی مردم تبدیل شود. راه‌اندازی کافه مسجد حجت‌الاسلام خزاعی از برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی «کافه مسجد» خبر داد و گفت: در این طرح، نوجوانان و جوانان بعد از نماز به مدت دو ساعت در فضایی صمیمی می‌توانند پرسش‌ها، دغدغه‌ها و شبهات خود را مطرح و پاسخ‌های لازم را از کارشناسان و فعالان فرهنگی دریافت کنند. وی یکی از عوامل موفقیت مسجد را باز بودن درب های آن دانست و افزود: بر اساس توصیه‌های رهبر شهید، مسجد باید محل رجوع مردم باشد؛ از همین رو مسجد از نماز ظهر تا نماز مغرب و عشا برای مراجعه عموم باز است و این هم در جذب جوانان و خانواده‌ها نقش مهمی داشته است. وی با اشاره به برنامه‌های مناسبتی مسجد اظهار کرد: در سالروز میلاد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام، بیش از هزار و ۱۰۰ نفر در مراسم اطعام مسجد شرکت کردند که تمامی مراحل برنامه‌ریزی و اجرا با مشارکت جوانان انجام شد و هزینه آن با اعتباری بالغ بر یکصد میلیون تومان با کمک خیران تأمین شد. امام جماعت مسجد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام امیرآباد در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت‌های فرهنگی پس از شهادت قائد امت و جمعی از فرماندهان و... اشاره کرد و گفت: نوجوانان و جوانان مسجد در اجتماعات مردمی، مراسم‌های تبیینی، برنامه‌های فرهنگی و فعالیت‌های میدانی حضوری فعال فعال داشته و در اجرای برنامه‌های فرهنگی، غرفه‌های کودک، پاسخگویی به شبهات و خدمات‌رسانی مشارکت می‌کنند. حجت‌الاسلام خزاعی از اخذ مجوزهای لازم برای برپایی موکب در مشهدمقدس و مراسم تشییع پیکر امام شهید خبر داد و یادآورشد: بر اساس پیش‌بینی های صورت گرفته با برپایی موکب در مشهدمقدس پذیرایی از بیش از هزار نفر از زائران با چای، دم‌نوش، شربت و... در دستور کار قرار دارد. وی با اشاره به حضور بچه‌های مسجد در میدان اجتماعات امام حسین علیه السلام امیرآباد تاکید کرد: پس از شهادت رهبر شهید همه مردم و بچه‌های مسجد هر شب در میدان اجتماعات امیرآباد حضور یافته و برنامه ها مختلف شامل پرچم گردانی، سخنرانی، برپایی غرفه فرهنگی کودکان توسط پایگاه بسیج خواهران، پذیرایی از مردم و... در دستور کار قرار دارد. وی با اشاره به نقش مساجد، خاطرنشان کرد: اگر مساجد بتوانند همان نقش تاریخی خود را در حل مسائل مردم ایفا کنند و درهای خود را به روی جامعه باز نگه دارند، بسیاری از آسیب‌های اجتماعی کاهش خواهد یافت و شاهد تحقق هرچه بیشتر مسجد تراز اسلامی خواهیم بود. فاطمه منصوری‌نژاد، مشاور امام جماعت بخش خواهران مسجد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام امیرآباد نیز در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان‌جنوبی با تشریح فعالیت‌های این مسجد، از نقش‌آفرینی گسترده نیروهای مردمی در عرصه‌های فرهنگی، آموزشی، اجتماعی و رسانه‌ای خبر داد و گفت: مسجد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام در مناسبت‌های مختلف و همچنین در شرایط خاص، به مرکزی برای خدمت‌رسانی، همدلی، تربیت نسل جوان و جهاد تبیین تبدیل شده است. وی با اشاره به اقدامات این مسجد در مقاطع حساس کشور اظهار کرد: بلافاصله پس از اعلام خبر شهادت قائد امت، جلسه‌ای فوری با حضور هسته اصلی مسجد شامل خواهران و برادران فعال برگزار شد و پس از حضور در اجتماع مردمی بزرگداشت امام شهید، نشست‌های متعددی با ائمه جماعات، دهیاری، شورای اسلامی، کانون فرهنگی و سایر مجموعه‌های اثرگذار امیرآباد برگزار و برنامه‌ریزی‌های لازم برای اجرای برنامه‌های مردمی انجام شد. مشاور امام جماعت بخش خواهران مسجد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام امیرآباد افزود: یکی از مصوبات این جلسات، فعال بودن مساجد به‌صورت ۲۴ ساعته و برگزاری مراسم بزرگداشت تا هفتمین شب شهادت در مساجد و حسینیه‌های محله بود و پس از آن نیز برنامه‌های مختلفی در میدان امام حسین علیه السلام امیرآباد برگزار شد. منصوری‌نژاد با بیان اینکه مسجد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام از نخستین شب‌های این ایام به پایگاه خدمت‌رسانی تبدیل شده است، گفت: بسیجیان به‌صورت شبانه‌روزی در مسجد حضور داشتند و بخش خواهران نیز مسئولیت پخت و تأمین وعده‌های غذایی، میان‌وعده، افطار و سحری را برعهده داشت و در کنار این اقدامات، برای نیروهای فعال مسجد و بسیجیان دوره‌های آموزشی مختلف از جمله آموزش‌های نظامی، فوریت‌های پزشکی و مهارت‌های مورد نیاز برگزار شد. وی با اشاره به گستره فعالیت‌های مسجد اظهار کرد: خدمات مسجد را می‌توان در چند حوزه اصلی نیکوکاری، فرهنگی، آموزشی و دینی دسته‌بندی کرد. توزیع سبد معیشتی مشاور امام جماعت بخش خواهران مسجد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام با اشاره به شناسایی خانواده‌های نیازمند حمایت ادامه داد: از ابتدای سال جاری تاکنون بیش از ۵۰۰ پرس غذای گرم و ۱۰۰ سبد کالای معیشتی میان نیازمندان توزیع شده است که با مشارکت خیران و نیروهای مردمی محقق شده است. منصوری‌نژاد در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت‌های قرآنی مسجد اشاره کرد و گفت: یکی از افتخارات این مجموعه، تربیت حافظان سوره مبارکه فتح است که تمامی آنان از نوجوانان و جوانان مسجدی هستند، این موضوع نشان‌دهنده ظرفیت بالای مسجد در پرورش نسل قرآنی و مؤمن است. وی افزود: در حوزه فرهنگی نیز مسجد در تمامی اعیاد مذهبی، مناسبت‌های ملی و دینی، جشن‌ها، مراسم عزاداری و برنامه‌های ویژه حضور فعال دارد و تلاش می‌کند متناسب با نیاز جامعه، برنامه‌های متنوعی برای اقشار مختلف به‌ویژه نوجوانان و جوانان برگزار کند. تربیت نیروی مسجدی وی با بیان اینکه تربیت نیروهای مسجدی از سنین پایین مورد توجه قرار دارد، گفت: آموزش و تربیت مؤذن، مکبر و نیروهای فعال مسجد از کودکان چهار و پنج ساله آغاز می‌شود و این روند تا دوران نوجوانی ادامه دارد تا نسل آینده مسجد برای پذیرش مسئولیت‌های فرهنگی و دینی آماده شود. مشاور امام جماعت بخش خواهران مسجد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام به فعالیت‌های رسانه‌ای این مجموعه اشاره کرد و گفت: در مقاطع حساس، به‌ویژه در دوران جنگ تحمیلی رمضان، اتاق فضای مجازی و رسانه مسجد با حضور نیروهای جوان تشکیل شد و به تولید محتوا، تهیه گزارش تصویری و انتشار فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی مسجد پرداخت. منصوری‌نژاد خاطرنشان کرد: اعضای این مجموعه علاوه بر تولید و انتشار محتوا، فضای گروه‌ها و کانال‌های مرتبط امیرآباد را نیز رصد می‌کردند و در راستای حفظ سلامت فضای مجازی، هرگونه پیام نامرتبط یا مخرب حذف می‌شد. وی در پایان تأکید کرد: مسجد حضرت ابوالفضل علیه‌السلام امیرآباد با تکیه بر ظرفیت مردمی، حضور فعال جوانان و همراهی خانواده‌ها تلاش کرده است فراتر از یک مکان عبادی، به پایگاهی برای خدمت‌رسانی اجتماعی، تربیت دینی، فعالیت‌های فرهنگی و جهاد تبیین تبدیل شود.