گروسی: بازگشت آژانس به ایران پیش‌شرط هر توافق هسته‌ای است

مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد تلاش‌ها برای ازسرگیری کامل فعالیت‌های راستی‌آزمایی این نهاد در ایران ادامه دارد، اما شرایط ناشی از درگیری‌های نظامی اخیر روند این فعالیت‌ها را با پیچیدگی‌هایی روبه‌رو کرده است. آنطور که ایرنا گزارش کرده است، رافائل گروسی امروز در گفت‌وگو با خبرنگاران در وین گفت که آژانس طی ماه‌های گذشته تلاش‌های مختلفی برای بازگشت به روند کامل بازرسی‌ها در ایران انجام داده است. او افزود این تلاش‌ها هم پس از جنگ ۱۲ روزه و هم در پی تحولات نظامی اخیر در سال جاری دنبال شده‌اند. به گفته مدیرکل آژانس، موضوع از چند جهت پیچیده است زیرا ایران بر اساس تعهدات خود باید اطلاعات لازم را در اختیار آژانس قرار دهد و امکان دسترسی برای بازرسی‌ها را فراهم کند. او توضیح داد در شرایط جنگی اجرای چنین اقداماتی دشوار یا غیرممکن است، اما اکنون مدت قابل توجهی از اعلام آتش‌بس گذشته است. گروسی با اشاره به فعالیت‌های اخیر بازرسان آژانس گفت که این بازرسان توانسته‌اند از برخی تأسیسات هسته‌ای ایران بازدید کنند. او در عین حال افزود که ادامه تنش‌های نظامی یکی از موانع اصلی برای اجرای کامل مأموریت‌های نظارتی آژانس به شمار می‌رود. مدیرکل آژانس همچنین درباره روند گفت‌وگوهای ایران و آمریکا اظهار کرد که آژانس به‌طور رسمی طرف این مذاکرات نیست، اما به‌صورت جداگانه با هر دو طرف در تماس است. به گفته او، برداشت آژانس این است که طرف‌ها در برخی حوزه‌ها به یک چارچوب اولیه نزدیک شده‌اند. گروسی افزود که این ارزیابی بیشتر به موضوعات مرتبط با برنامه هسته‌ای مربوط می‌شود و سایر مسائل خارج از حوزه مسئولیت آژانس قرار دارد. گروسی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال صدور قطعنامه‌ای علیه ایران در نشست شورای حکام آژانس از اظهار نظر مستقیم خودداری کرد و گفت تصمیم درباره ارائه یا تصویب قطعنامه‌ها بر عهده کشورهای عضو است. او در عین حال تأکید کرد که از نظر آژانس، تمرکز اصلی باید بر روند گفت‌وگوهای دیپلماتیک باقی بماند. مدیرکل آژانس در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران در چارچوب هر توافق احتمالی اشاره کرد و گفت تصمیم‌گیری درباره این موضوع یکی از محورهای اصلی هرگونه تفاهم خواهد بود. او درباره گزینه‌های فنی موجود توضیح داد که سناریوهای مختلفی از نظر فنی امکان‌پذیر هستند؛ از جمله انتقال مواد به خارج از کشور، رقیق‌سازی آن در داخل ایران یا باقی ماندن این مواد در کشور تحت نظارت آژانس. به گفته گروسی، انتخاب میان این گزینه‌ها در نهایت یک تصمیم سیاسی خواهد بود و آژانس از نظر فنی قادر است هر یک از این سناریوها را اجرا کند. او همچنین یادآور شد که انتقال مواد در وضعیت کنونی می‌تواند حساسیت بیشتری داشته باشد، زیرا این مواد به شکل گاز و با غنای حدود ۶۰ درصد نگهداری می‌شوند. مدیرکل آژانس در ادامه گفت که پیش از هر تصمیمی درباره سرنوشت مواد هسته‌ای، لازم است بازرسان آژانس دوباره به ایران بازگردند و وضعیت ذخایر موجود را بررسی کنند. گروسی همچنین گفت آژانس در گذشته تجربه نظارت بر رقیق‌سازی مواد هسته‌ای در ایران را داشته و از ظرفیت فنی لازم برای اجرای چنین فرآیندهایی برخوردار است. مدیرکل آژانس در بخش دیگری از نشست خبری خود از دیدار با سفرای ایران، چین و روسیه در وین خبر داد. به گفته او، این نشست به درخواست نمایندگان این سه کشور برگزار شده است. گروسی گفت در این دیدار درباره دشواری اجرای تعهدات پادمانی در شرایط کنونی گفت‌وگو شده و طرف‌ها بر پیچیدگی‌های ناشی از وضعیت امنیتی منطقه تأکید کرده‌اند. او در پایان با اشاره به حملات سال‌های اخیر علیه برخی تأسیسات هسته‌ای در کشورهایی مانند اوکراین، ایران، امارات و روسیه گفت صنعت هسته‌ای در جهان با واقعیتی جدید روبه‌رو شده است؛ واقعیتی که با افزایش درگیری‌ها و بی‌ثباتی‌های امنیتی همراه است. گروسی افزود با وجود این تحولات، آژانس در حال حاضر نیازی به بازنگری کامل در استانداردهای ایمنی هسته‌ای نمی‌بیند، اما بر تقویت آمادگی و سازوکارهای واکنش اضطراری در تأسیسات هسته‌ای تأکید بیشتری خواهد شد.