از بندر فجیره امارات چه می‌دانیم؟

به گزارش زومان،امروز گزارش‌هایی منتشر شده که مدعی است ایران به بندر فجیره حمله موشکی کرده است. اگرچه ایران تاکنون این موضوع را تأیید نکرده و برخی منابع داخلی حتی دخالت ایران را رد می‌کنند، اما نام این بندر در طول جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بارها تکرار شده است. حالا یک پرسش کلیدی مطرح می‌شود: چرا فجیره می‌تواتد یک هدف بالقوه در محاسبات ژئوپلیتیکی باشد؟ بندر فجیره در ساحل دریای عمان قرار دارد. تأسیسات نفتی این بندر یکی از مهم‌ترین گره‌های انرژی در امارات متحده عربی است؛ نه به‌خاطر تولید نفت، بلکه به‌ دلیل نقش آن در ذخیره‌سازی، ترانزیت و صادرات نفت و فرآورده‌های نفتی. فجیره یکی از بزرگ‌ترین مراکز ذخیره‌سازی نفت و فرآورده‌های نفتی در جهان محسوب می‌شود؛ صدها مخزن ذخیره در آن فعال است، ظرفیت آن به ده‌ها میلیون بشکه می‌رسد و شماری از شرکت‌های بین‌المللی انرژی در این منطقه حضور دارند. همین ویژگی‌ها، فجیره را به یک هاب تجاری مهم در بازار انرژی تبدیل کرده است. این بندر همچنین در کنار دو بندر بزرگ دیگر، از مراکز اصلی سوخت‌رسانی به کشتی‌ها در جهان به‌شمار می‌رود. بندر فجیره در سواحل شرقی امارات متحده عربی و در کنار دریای عمان قرار دارد؛ موقعیتی که این بندر را از وابستگی مستقیم به تنگه هرمز جدا می‌کند و همین نکته کلیدی ست. در حالی که تنگه هرمز یکی از حساس‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان است و همواره در معرض تنش و تهدید انسداد قرار دارد، فجیره به امارات امکان می‌دهد حتی در صورت ناامن‌شدن یا بسته‌شدن هرمز، صادرات بخشی از نفت خود را ادامه دهد. نفت تولیدی ابوظبی از طریق یک خط لوله نفت خام به فجیره منتقل می‌شود و از آنجا راهی بازارهای جهانی می‌گردد. به این ترتیب، فجیره نه یک تولیدکننده، بلکه یک «مسیر جایگزین حیاتی» برای صادرات نفت امارات است. وال‌استریت ژورنال تولید نفت امارات را حدود ۳.۴ میلیون بشکه در روز عنوان کرده است. ۱.۵ تا ۱.۷ میلیون بشکه نفت نیز روزانه از بندر فجیره صادر می‌شود. این یعنی نیمی از صادرات نفت امارات به این بندر وابسته است. از سوی دیگر، فجیره امروز یکی از بزرگ‌ترین مراکز سوخت‌رسانی به کشتی‌ها در جهان نیز به شمار می‌رود. کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها در این بندر سوخت‌گیری می‌کنند و از خدمات گسترده لجستیکی آن بهره می‌برند. در کنار این، حجم قابل توجهی از مخازن ذخیره نفت و فرآورده‌های نفتی در منطقه بندر و پیرامون آن ساخته شده که فجیره را به یک حلقه کلیدی در زنجیره تأمین انرژی جهانی تبدیل کرده است. اهمیت فجیره همان عاملی است که آن را به هدف احتمالی در سناریوهای درگیری منطقه‌ای تبدیل می‌کند. هرگونه آسیب به این بندر می‌تواند: به بیان ساده‌تر، فجیره یک «نقطه فشار» در سیستم انرژی منطقه‌ای و جهانی است؛ جایی که اهمیت راهبردی و آسیب‌پذیری زیرساختی در آن با هم تلاقی پیدا می‌کند. موقعیت جغرافیایی فجیره یک مزیت مهم برای امارات به شمار می‌رود، اما همین موقعیت این بندر را در مجاورت یکی از پرتنش‌ترین محیط‌های ژئوپلیتیکی جهان قرار داده است. در سال‌های گذشته نیز گزارش‌هایی از حملات ه، تهدیدات امنیتی و حوادث مشکوک علیه زیرساخت‌های انرژی در این منطقه منتشر شده است. این وضعیت نشان می‌دهد فجیره در عین آن‌که امکان دور زدن بخشی از بحران‌ها را برای امارات فراهم می‌کند، خود نیز در قلب همان بحران‌ها قرار دارد. بندر فجیره فقط یک بندر تجاری نیست؛ بلکه یکی از نقاط حیاتی‌ برای امنیت انرژی در خاورمیانه و بخشی از معماری عرضه نفت است. به همین دلیل، هر خبر مرتبط با این بندر — فارغ از آن‌که تأیید شود یا نه — به سرعت در مرکز توجه بازار انرژی و ناظران منطقه‌ای قرار می‌گیرد، زیرا هر تحول در فجیره می‌تواند فراتر از مرزهای امارات، بر قیمت‌ها، جریان‌های صادراتی و معادلات سیاسی در خلیج فارس و فراتر از آن اثر بگذارد.