ماموریت بی‌سروصدای مصر در منطقه؛ جنگنده‌های قاهره به امارات رسید

به گزارش زومان به نقل از فایننشال‌تایمز، مصری‌ها تنها زمانی متوجه شدند کشورشان به‌طور بی‌سروصدا جنگنده‌هایی را به امارات متحده عربی اعزام کرده که عبدالفتاح السیسی رئیس‌جمهور این کشور، اوایل ماه جاری به ابوظبی سفر کرد. ویدئوهایی که رسانه دولتی امارات پخش کرد، نشان می‌داد السیسی در کنار محمد بن زاید، رئیس‌ امارات، در حال بازدید از جنگنده‌های رافال مصر است؛ در حالی که حدود یک دوجین خلبان مصری به او ادای احترام نظامی می‌کردند. السیسی در این مراسم گفت: «هر آنچه به امارات متحده عربی آسیب بزند، به مصر نیز آسیب می‌زند.» این استقرار نظامی که قاهره هیچ جزئیاتی درباره آن منتشر نکرده، ظاهراً با هدف کاهش تنش‌ها با شریک راهبردی‌اش یعنی ابوظبی انجام شده است؛ شریکی که از کشورهای عربی به دلیل انجام ندادن اقدامات کافی برای کمک به دفاع امارات در برابر حملات ایران انتقاد کرده بود. قاهره که مدت‌ها تمایلی به ورود به درگیری‌های خارج از مرزهایش نداشت، اکنون ناچار شده میان دو مسئله حساس تعادل برقرار کند: از یک سو مدیریت انتظارات امارات که خواهان حمایت آشکار متحدانش است و از سوی دیگر تلاش مصر برای میانجیگری و پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران. بر اساس گزارش فایننشال‌تایمز، امارات که بیشترین فشار حملات تلافی‌جویانه ایران را متحمل شد، یکی از بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاران در مصر به شمار می‌رود و در سال ۲۰۲۳ نیز با خرید زمینی ۳۵ میلیارد دلاری برای یک پروژه عظیم در سواحل مدیترانه مصر، این کشور را از فروپاشی اقتصادی نجات داد. همچنین میلیاردها دلار حواله ارزی از سوی حدود ۵۰۰ هزار مصری ساکن امارات، منبع درآمد ارزی مهمی برای قاهره محسوب می‌شود. تحلیلگران می‌گویند نگاه ابوظبی این است که جنگ اخیر نشان داد در زمان حملات بی‌وقفه ایران، کدام شرکا قابل اتکا هستند و کدام‌ نیستند؟ این جنگ شکاف‌های عمیقی را در خاورمیانه نمایان کرده و در حال بازتعریف ائتلاف‌های منطقه‌ای است. مهم‌ترین تحول، شکاف میان امارات و عربستان سعودی بوده است. برخی تحلیلگران از شکل‌گیری نوعی همگرایی میان ریاض، پاکستان، ترکیه و مصر سخن گفته‌اند؛ کشورهایی که در نگرانی از تبدیل شدن اسرائیل به یک عامل بی‌ثبات‌کننده در منطقه اشتراک نظر دارند و برای پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران تلاش‌های هماهنگی انجام داده‌اند. مایکل وحید حنا، مدیر برنامه آمریکا در گروه بین‌المللی بحران، در این باره می‌گوید: «از دیدگاه امارات، مشارکت مصر در مذاکرات احتمالاً به گونه‌ای به نظر می‌رسید که گویی در حال ایجاد یک هم‌ترازی (غیرقابل قبول) بین امارات و ایران است.» او افزود: «به نظر می‌رسد اماراتی‌ها احساس می‌کردند میانجیگران همبستگی کافی با موضع ابوظبی نشان نمی‌دهند.» به گفته او، مصر احتمالاً رفتار امارات با پاکستان را نیز زیر نظر داشته است؛ جایی که ابوظبی در اواسط آوریل بازپرداخت فوری وام ۳.۵ میلیارد دلاری را از اسلام‌آباد مطالبه کرد؛ وامی که پاکستان انتظار داشت تمدید شود و به‌عنوان نشانه‌ای از نارضایتی امارات از نقش پاکستان در روند میانجیگری تعبیر شد. عبدالخالق عبدالله، استاد دانشگاه و تحلیلگر اماراتی که پیش‌تر از مصر به دلیل نفرستادن نیرو انتقاد کرده بود، معتقد است که اعزام نیروهای مصری به کاهش تنش میان ابوظبی و قاهره کمک کرده است. با این حال، تصمیم امارات برای تقویت روابطش با اسرائیل پس از حملات ایران، خشم بخش‌هایی از افکار عمومی مصر را برانگیخته است؛ افکاری که پیش‌تر نیز از جنگ ویرانگر دو ساله غزه خشمگین بودند. کاربران مصری در شبکه‌های اجتماعی حملات لفظی شدیدی علیه امارات انجام داده‌اند؛ واکنش‌هایی که در کشورهای حاشیه خلیج فارس بازتاب منفی داشته است. اگرچه مصر تقریباً ۵۰ سال پیش با اسرائیل توافق صلح امضا کرد، اما به گفته مایکل وحید حنا، مدیر برنامه آمریکا در گروه بین‌المللی بحران، این صلح همچنان «صلحی سرد است که به سطح جامع نرسیده»؛ برخلاف روند عادی‌سازی روابطی که پس از پیمان ابراهیم در سال ۲۰۲۰ میان امارات و اسرائیل شکل گرفت. او افزود: «دیدگاه مصری‌ها نسبت به اسرائیل پس از ۷ اکتبر سخت‌تر هم شده و دکترین نظامی مصر همچنان بر پایه احتمال جنگ با اسرائیل طراحی شده است.» خشم کاربران مصری در شبکه‌های اجتماعی تنها به موضوع اسرائیل محدود نبوده و به اختلافات قاهره و ابوظبی درباره مسائل منطقه‌ای نیز اشاره داشته است؛ مسائلی که مصر آن‌ها را برای امنیت ملی خود حیاتی می‌داند. فایننشال‌تایمز می‌نویسد: از منظر افکار عمومی مصر، امارات متهم است که از نیروهای پشتیبانی سریع سودان (RSF) حمایت می‌کند؛ گروه شبه‌نظامی‌ که از سال ۲۰۲۳ در جنگ داخلی با ارتش سودان ــ مورد حمایت مصر ــ درگیر است؛ جنگی ویرانگر در همسایگی مصر که قاهره آن را تهدیدی برای امنیت ملی خود می‌داند. امارات این اتهامات را رد می‌کند، اما در عین حال روابط نزدیکی با اتیوپی دارد؛ کشوری که سد عظیمی روی رود نیل ساخته و مصر این اقدام را ضربه به امنیت آبی خود تلقی می‌کند. با این حال، عبدالخالق عبدالله استاد دانشگاه و تحلیلگر اماراتی تلاش کرد اهمیت این اختلافات را کم‌رنگ جلوه دهد: