سقوط نزدیک به ۱۰ درصدی نفت پس از انتخابات آمریکا؛ پیش بینی بازار نفت بعد از انتخابات کنگره

نفت برنت به زیر ۹۴ دلار رسید؛ معامله‌گران احتمال کاهش تنش با ایران را بیشتر می‌دانند، اما تحلیلگران درباره دوام این سقوط تردید دارند. بازار نفت در فاصله پایان معاملات سه‌شنبه تا صبح پنجشنبه نزدیک به یک‌دهم ارزش خود را از دست داد. قیمت برنت به کمتر از ۹۴ دلار رسید و نفت آمریکا نیز تا محدوده ۸۶ دلار پایین آمد. این سقوط پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا شدت گرفت. معامله‌گران امیدوارند ترامپ که حالا با کنگره‌ای در کنترل دموکرات‌ها روبه‌رو خواهد شد، به‌جای تشدید جنگ با ایران، راه توافق را انتخاب کند. اما گزارش‌های تازه نشان می‌دهد این خوش‌بینی هنوز پشتوانه محکمی در تحولات دیپلماتیک ندارد. بر اساس آخرین قیمت ثبت‌شده در گزارش صبح پنجشنبه الجزیره، هر بشکه نفت برنت در ساعت ۸:۳۰ به وقت تهران ۹۳ دلار و ۷۵ سنت معامله شد. قیمت نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز به ۸۶ دلار و ۸۲ سنت رسید. برنت در پایان معاملات سه‌شنبه، روز برگزاری انتخابات آمریکا، ۱۰۳ دلار و ۶۰ سنت قیمت داشت. به این ترتیب، تا صبح پنجشنبه ۹ دلار و ۸۵ سنت، معادل حدود ۹.۵ درصد، از ارزش هر بشکه آن کاسته شد. نفت آمریکا نیز در همین فاصله از ۹۶ دلار و ۹ سنت به ۸۶ دلار و ۸۲ سنت رسید؛ افتی حدود ۹.۶ درصد. بخش عمده این ریزش در معاملات چهارشنبه اتفاق افتاد؛ زمانی که نتایج انتخابات، پیروزی دموکرات‌ها در هر دو مجلس کنگره را روشن کرد. بر اساس گزارش رویترز، برنت در آن روز ۸.۷ درصد و نفت آمریکا ۸.۳ درصد سقوط کردند. هر دو شاخص به پایین‌ترین قیمت پایانی خود از ۳۱ اوت (۹ شهریور) رسیدند. صبح پنجشنبه نیز قیمت‌ها همچنان تحت فشار بودند و روند کاهش نفت برای چهارمین روز متوالی ادامه یافت. دلیل اصلی واکنش بازار، تغییر انتظارات درباره آینده جنگ ایران است. رویترز به نقل از دو منبع نزدیک به محافل دولتی کشورهای حاشیه خلیج فارس گزارش داده که شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان ممکن است ترامپ را برای رسیدن به توافق با تهران مصمم‌تر کند. این منابع معتقدند احتمال حمله تمام‌عیار آمریکا به ایران نسبت به قبل کاهش یافته است. ترامپ خود پذیرفته که جنگ ایران در شکست حزبش نقش داشته است. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نیز هزینه‌های سیاسی و اقتصادی جنگ را زیر سؤال برده و آن را از عوامل ازدست‌رفتن کنترل کنگره دانسته است. دموکرات‌ها از ژانویه ۲۰۲۷ کنترل هر دو مجلس را در اختیار خواهند گرفت. آنها می‌توانند درباره تصمیم‌های نظامی دولت تحقیق کنند، مقام‌های مسئول را برای پاسخ‌گویی فرا بخوانند و بر تأمین بودجه عملیات نظامی فشار بگذارند. البته تا آن زمان ترکیب فعلی کنگره پابرجاست و ترامپ همچنان اختیارات گسترده‌ای در سیاست خارجی دارد. جون گو، تحلیلگر ارشد نفت در شرکت اسپارتا کامودیتیز، به رویترز گفته معامله‌گران اکنون احتمال بیشتری برای پایان جنگ در نظر می‌گیرند. بااین‌حال، او هشدار داده که مسیر رسیدن به توافق همچنان با ابهام‌های فراوان همراه است و بازار باید منتظر نوسان‌های بیشتری باشد. همه کاهش قیمت نفت را نمی‌توان با نتیجه انتخابات آمریکا توضیح داد. در ماه‌های گذشته، اختلال در صادرات نفت خلیج فارس یکی از عوامل افزایش قیمت بود. حالا بخشی از آن عرضه به بازار برگشته است. جی‌پی‌مورگان در گزارشی که چهارشنبه منتشر شد، برآورد کرده بازار جهانی نفت در سپتامبر با روزانه ۱.۱ میلیون بشکه مازاد عرضه روبه‌رو بوده است. این رقم در اکتبر به ۱.۴ میلیون بشکه افزایش یافته؛ حتی بیشتر از میانگین ۱.۳ میلیون بشکه‌ای سال گذشته. داده‌های شرکت رهگیری نفتکش ورتکسا نیز که رویترز منتشر کرده، نشان می‌دهد صادرات نفت خام، میعانات و فرآورده‌های نفتی کشورهای خلیج فارس، بدون احتساب گاز مایع، در اکتبر به روزانه ۱۷.۱ میلیون بشکه رسیده است. این حجم هنوز حدود سه‌چهارم سطح پیش از جنگ است، اما نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از جریان صادرات منطقه از سر گرفته شده است. بنابراین نفت از دو طرف تحت فشار قرار گرفته است: از یک‌سو معامله‌گران خطر تشدید جنگ را کمتر ارزیابی می‌کنند و از سوی دیگر، نفت بیشتری در بازار وجود دارد. با وجود کاهش شدید قیمت‌ها، همه تحلیلگران انتظار ندارند نفت برای مدت طولانی ارزان بماند.موکش سهدو، مدیرعامل شرکت مشاوره انرژی XAnalysts، در گفت‌وگو با رویترز نسبت به دوام این روند ابراز تردید کرده است. او یادآوری کرده که کنگره جدید آمریکا تا ژانویه آغاز به کار نمی‌کند و نتیجه انتخابات، دست‌کم در کوتاه‌مدت، اختیارات دولت ترامپ را تغییر نداده است. سهدو همچنین به وضعیت ذخایر نفت اشاره کرده است. به گفته او، موجودی تجاری نفت در کشورهای عمده مصرف‌کننده نزدیک پایین‌ترین سطح ۱۵ سال گذشته قرار دارد. در چنین وضعیتی، اختلال تازه در عرضه می‌تواند دوباره قیمت‌ها را بالا ببرد. آمار منتشرشده از سوی اداره اطلاعات انرژی آمریکا نیز نشان می‌دهد ذخایر نفت خام این کشور در هفته منتهی به ۳۰ اکتبر (۸ آبان)، ۸۶۵ هزار بشکه کاهش یافته است؛ البته تحلیلگران انتظار افت بیشتری، در حدود ۱.۷ میلیون بشکه، داشتند. ذخایر بنزین آمریکا نیز ۲۲۲ هزار بشکه پایین آمده و موجودی فرآورده‌های تقطیری، شامل گازوئیل و نفت گرمایشی، ۳.۵۶۵ میلیون بشکه کاهش یافته است. این داده‌ها به‌تنهایی مسیر قیمت نفت را تعیین نمی‌کنند، اما نشان می‌دهند در کنار افزایش عرضه جهانی، بازار همچنان با محدودیت‌هایی در سطح ذخایر روبه‌روست. مسیر آینده بازار تا حد زیادی به تصمیم‌های واشنگتن و تهران بستگی دارد. گزارش‌های مؤسسات تحلیلی سه وضعیت متفاوت را پیش روی بازار قرار می‌دهند. اگر مذاکرات پیش برود: کاهش تنش می‌تواند نگرانی درباره اختلال در صادرات نفت خلیج فارس را کمتر کند. در این صورت، انتظار بازگشت بیشتر نفت منطقه به بازار تقویت خواهد شد. بااین‌حال، یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفته تهران و واشنگتن هنوز فاصله زیادی تا توافق برای پایان جنگ دارند. قطر نیز تلاش‌های میانجیگرانه خود را افزایش داده، اما تاکنون توافقی اعلام نشده است. اگر بن‌بست ادامه پیدا کند: ممکن است نه توافقی حاصل شود و نه جنگ به شکل گسترده از سر گرفته شود. اوراسیا گروپ احتمال این وضعیت را از ۱۵ به ۳۰ درصد افزایش داده است. در چنین شرایطی، افزایش عرضه می‌تواند به کاهش قیمت کمک کند، اما خطر اختلال دوباره در صادرات نفت منطقه همچنان باقی خواهد ماند. اگر حملات از سر گرفته شود: سیتی هشدار داده که ترامپ ممکن است پس از شکست انتخاباتی، از اختیارات اجرایی خود در سیاست خارجی برای تشدید درگیری استفاده کند. اوراسیا گروپ نیز اگرچه احتمال حمله مجدد آمریکا به ایران را از ۶۵ به ۶۰ درصد کاهش داده، همچنان آن را محتمل‌ترین سناریوی مورد بررسی خود می‌داند. برآورد این مؤسسه نشان می‌دهد تشدید جنگ می‌تواند قیمت برنت را به محدوده ۱۱۰ تا ۱۲۵ دلار برساند. نکته قابل توجه این است که اوراسیا گروپ هم‌زمان احتمال توافق را از ۲۰ به ۱۰ درصد کاهش داده است. به این ترتیب، بازار نفت پس از شکست ترامپ به کاهش تنش امیدوارتر شده، اما ارزیابی یکی از مؤسسات معتبر تحلیل ریسک تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد: احتمال حمله کمتر شده، ولی احتمال توافق نیز نصف شده است. نفت فعلاً با امید به پایان جنگ ارزان می‌شود؛ درحالی‌که هنوز نشانه روشنی از نزدیک‌بودن توافق وجود ندارد.