نامه ۳۱ نهج‌البلاغه؛ گنجینه‌ ارزشمند آموزه‌های تربیتی برای نسل امروز

حجت الاسلام نخعی پور با تأکید بر ضرورت ترویج معارف نهج‌البلاغه در میان خانواده‌ها گفت: نامه ۳۱ امیرالمؤمنین(ع) گنجینه‌ای ارزشمند از آموزه‌های تربیتی برای نسل امروز است و والدین با تقویت کرامت نفس، آموزش ادب، زنده نگه داشتن یاد خدا و پرورش روحیه مسئولیت‌پذیری در فرزندان می‌توانند از این معارف برای تربیت نسلی آگاه و توانمند بهره بگیرند؛ البته باید مفاهیم نهج‌البلاغه را از فضای کتابخانه‌ها خارج و با زبان هنر، رسانه، فیلم و بازی به زندگی روزمره کودکان و نوجوانان وارد کنیم. خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- تربیت فرزند در روزگاری که تلفن همراه، شبکه‌های اجتماعی و انبوهی از پیام‌ها و تصویرها بخش جدایی‌ناپذیر زندگی کودکان و نوجوانان شده، بیش از هر زمان دیگری به آگاهی، صبوری و انتخاب مسیر درست نیاز دارد. پدر و مادر امروز تنها با چالش آموزش و پرورش فرزند در محیط خانه و مدرسه روبه‌رو نیستند؛ بلکه باید در جهانی پرسرعت و پرهیاهو، به فرزندان خود بیاموزند چگونه درست انتخاب کنند، ارزش‌های انسانی خود را بشناسند و در برابر آسیب‌های محیط پیرامونشان ایستادگی کنند. در این میان، نهج‌البلاغه به‌ویژه نامه ۳۱ امیرالمؤمنین علی(ع) به امام حسن مجتبی(ع)، گنجینه‌ای ارزشمند از آموزه‌های تربیتی است که با وجود گذشت قرن‌ها، همچنان می‌تواند پاسخگوی بسیاری از دغدغه‌های خانواده‌های امروز باشد؛ از انتخاب الگوی مناسب برای فرزندان و آموزش آداب فردی و اجتماعی گرفته تا تقویت عزت نفس، مسئولیت‌پذیری، توجه به دیگران و پرورش روحیه استقامت. حجت‌الاسلام علیرضا نخعی‌پور، مدیر فرهنگی، تربیتی و اخلاق مدارس علمیه خراسان رضوی، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان با اشاره به ظرفیت‌های تربیتی نهج‌البلاغه، معتقد است اگر خانواده‌ها از این معارف فاصله نگیرند و آن را در رفتار روزمره خود جاری کنند، بسیاری از نیازهای تربیتی نسل جدید پاسخ داده خواهد شد. الگو بودن والدین؛ نخستین گام در تربیت فرزندان حجت‌الاسلام نخعی‌پور با اشاره به توصیه‌های تربیتی امیرالمؤمنین(ع) در نامه ۳۱ نهج‌البلاغه اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین نکاتی که در این کتاب ارزشمند درباره تربیت فرزندان مورد تأکید قرار گرفته، ضرورت معرفی الگوهای شایسته به کودکان و نوجوانان است.یکی از مهم‌ترین نکاتی که در این کتاب ارزشمند درباره تربیت فرزندان مورد تأکید قرار گرفته، ضرورت معرفی الگوهای شایسته به کودکان و نوجوانان است. وی افزود: والدین باید تلاش کنند پیش از هر توصیه و نصیحتی، الگوی مناسبی در رفتار و زندگی فرزندان خود باشند؛ چراکه فرزند بیش از آنکه از گفته‌های پدر و مادر تأثیر بپذیرد، رفتار و عملکرد آنان را مشاهده می‌کند و از آن الگو می‌گیرد. مدیر فرهنگی، تربیتی و اخلاق مدارس علمیه خراسان رضوی با اشاره به سیره امیرالمؤمنین(ع) بیان کرد: خود حضرت علی(ع) پیامبر اکرم(ص) را به‌عنوان الگوی زندگی معرفی می‌کنند و در حکمت ۷۲ نهج‌البلاغه نیز بر توجه به سیره و شخصیت پیامبر(ص) تأکید شده است؛ بنابراین یکی از وظایف مهم خانواده‌ها این است که الگوهای درست را به فرزندان خود بشناسانند و زمینه آشنایی آنان با شخصیت‌های برجسته دینی و اخلاقی را فراهم کنند. وی ادامه داد: معرفی الگو نباید صرفاً در حد بیان نام‌ها و شخصیت‌ها باقی بماند، بلکه والدین باید ویژگی‌های اخلاقی و رفتاری این الگوها را در زندگی روزمره برای فرزندان تبیین کنند تا کودکان و نوجوانان بتوانند در موقعیت‌های مختلف از این الگوها بهره بگیرند. ادب، قرآن و انتخاب نام نیک؛ جزئیاتی که آینده فرزند را می‌سازند حجت الاسلام نخعی‌پور با اشاره به اهمیت آموزش آداب فردی و اجتماعی در تربیت فرزندان گفت: یکی دیگر از توصیه‌های مهم نهج‌البلاغه، توجه والدین به آموزش ادب و آداب زندگی به فرزندان است؛ موضوعی که در حکمت ۳۹۱ نیز به آن اشاره شده یکی دیگر از توصیه‌های مهم نهج‌البلاغه، توجه والدین به آموزش ادب و آداب زندگی به فرزندان است؛ موضوعی که در حکمت ۳۹۱ نیز به آن اشاره شده استو نشان می‌دهد تربیت صحیح تنها به آموزش چند مفهوم اخلاقی محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از رفتارها و ظرافت‌های زندگی را در بر می‌گیرد. وی با بیان اینکه والدین باید به ابعاد مختلف تربیت فرزند توجه داشته باشند، افزود: آموزش قرآن، توجه به نوع رفتار فرزند، یاد دادن آداب معاشرت و حتی انتخاب نام نیک برای کودک، از جمله موضوعاتی است که خانواده‌ها نباید نسبت به آن بی‌تفاوت باشند. مدیر فرهنگی، تربیتی و اخلاق مدارس علمیه خراسان رضوی تصریح کرد: گاهی والدین درگیر مسائل روزمره می‌شوند و از برخی نیازهای مهم فرزند خود غافل می‌مانند؛ در حالی که ارتباط با قرآن، یادگیری ادب رفتاری و شناخت ظرافت‌های ارتباط با دیگران، از نیازهای اساسی دوران رشد است. وی تأکید کرد: ادب فقط به رعایت چند رفتار ظاهری محدود نیست، بلکه به معنای توجه به جزئیات رفتاری، احترام به دیگران، شیوه سخن گفتن، نحوه برخورد با اطرافیان و شناخت جایگاه افراد در روابط اجتماعی است ادب فقط به رعایت چند رفتار ظاهری محدود نیست، بلکه به معنای توجه به جزئیات رفتاری، احترام به دیگران، شیوه سخن گفتن، نحوه برخورد با اطرافیان و شناخت جایگاه افراد در روابط اجتماعی است؛ موضوعاتی که باید از دوران کودکی به فرزندان آموزش داده شود. حجت الاسلام نخعی‌پور با تأکید بر اینکه والدین برای انتقال این آموزه‌ها ابتدا باید خودشان با معارف دینی آشنا باشند، خاطرنشان کرد: پدر و مادرها باید با نهج‌البلاغه انس بگیرند و تا حد امکان آن را مطالعه کنند؛ اگر فرصت یا امکان مطالعه مستقیم ندارند، می‌توانند از کانال‌ها، گروه‌ها و کلاس‌های آموزشی نهج‌البلاغه که امروز در دسترس قرار دارد، استفاده کنند تا ابتدا خودشان با این معارف آشنا شوند و سپس آن را به فرزندانشان انتقال دهند. کرامت نفس؛ سپری برای نوجوانان در برابر آسیب‌های فضای مجازی وی در ادامه با اشاره به چالش‌های نسل نوجوان و جوان در دنیای امروز، تقویت عزت نفس و کرامت انسانی را یکی از مهم‌ترین راهکارهای تربیتی نهج‌البلاغه برای مواجهه با آسیب‌های فضای مجازی دانست و گفت: یکی از نیازهای اساسی نوجوان امروز این است که خودش را انسانی ارزشمند و برخوردار از کرامت بداند. حجت الاسلام نخعی‌پور با اشاره به توصیه امیرالمؤمنین(ع) مبنی بر «أَکْرِمْ نَفْسَکَ» اظهار کرد: این عبارت به معنای آن است که انسان برای خودش ارزش و کرامت قائل باشد و خود را کوچک و بی‌ارزش نبیند. وقتی این احساس ارزشمندی در وجود نوجوان شکل بگیرد، بسیاری از رفتارهای او نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد. وی ادامه داد: امروز یکی از مباحث مهم در حوزه سواد رسانه‌ای، موضوع رژیم مصرف رسانه است؛ یعنی هر فرد باید بداند چه میزان از وقت خود را صرف فضای مجازی می‌کند، چه محتوایی دریافت می‌کند و تا چه اندازه در معرض اطلاعات و پیام‌های مختلف قرار می‌گیرد. مدیر فرهنگی، تربیتی و اخلاق مدارس علمیه خراسان رضوی افزود: نوجوانی که برای خودش ارزش قائل است، طبیعتاً برای وقت، هزینه و فرصت‌های زندگی‌اش نیز اهمیت بیشتری قائل می‌شود و هر محتوایی را بدون توجه و بررسی مصرف نمی‌کند.نوجوانی که برای خودش ارزش قائل است، طبیعتاً برای وقت، هزینه و فرصت‌های زندگی‌اش نیز اهمیت بیشتری قائل می‌شود و هر محتوایی را بدون توجه و بررسی مصرف نمی‌کند. وی با بیان اینکه کرامت نفس زیربنای بسیاری از رفتارهای مثبت انسان است، خاطرنشان کرد: وقتی نوجوان خود را انسانی ارزشمند بداند، برای شخصیت، آینده و زمان خود احترام قائل می‌شود و همین موضوع می‌تواند در انتخاب‌های او در فضای مجازی، نوع ارتباطات و مواجهه با آسیب‌های رسانه‌ای تأثیرگذار باشد. یاد خدا، مسئولیت‌پذیری و همدلی؛ سه پایه تربیت اخلاقی نسل جدید حجت الاسلام نخعی‌پور با اشاره به دیگر آموزه‌های نامه ۳۱ نهج‌البلاغه درباره تربیت فرزندان بیان کرد: یکی از توصیه‌های مهم امیرالمؤمنین(ع) این است که والدین یاد خدا را در دل فرزندان خود زنده نگه دارند و این موضوع را از دوران کودکی در فضای زندگی آنان نهادینه کنند.یکی از توصیه‌های مهم امیرالمؤمنین(ع) این است که والدین یاد خدا را در دل فرزندان خود زنده نگه دارند و این موضوع را از دوران کودکی در فضای زندگی آنان نهادینه کنند. وی افزود: برای تقویت یاد خدا در فرزندان، راه‌های مختلفی وجود دارد؛ برای مثال زمانی که خانواده به سفر می‌رود یا در طبیعت حضور پیدا می‌کند، والدین می‌توانند عظمت آفرینش و زیبایی‌های خلقت را برای فرزندان توضیح دهند و آنان را متوجه لطف، قدرت، محبت و عنایت خداوند کنند. مدیر فرهنگی، تربیتی و اخلاق مدارس علمیه خراسان رضوی ادامه داد: یاد خدا باید در رفتارهای ساده و روزمره خانواده نیز حضور داشته باشد؛ فرزند از کودکی بیاموزد هنگام خروج از خانه نام خدا را بر زبان بیاورد، پیش از غذا خوردن بسم‌الله بگوید و در موقعیت‌های مختلف زندگی، ارتباط خود را با خداوند حفظ کند. وی با تأکید بر اهمیت مسئولیت‌پذیری در تربیت فرزندان گفت: کودکان و نوجوانان باید یاد بگیرند نسبت به محیط اطراف خود بی‌تفاوت نباشند و در برابر اتفاقات و مسائل اجتماعی احساس مسئولیت کنند. کودکان و نوجوانان باید یاد بگیرند نسبت به محیط اطراف خود بی‌تفاوت نباشند و در برابر اتفاقات و مسائل اجتماعی احساس مسئولیت کنند. این مسئولیت‌پذیری می‌تواند از موضوعات کوچک در خانه و مدرسه آغاز شود و به‌تدریج در وجود آنان نهادینه شود. حجت الاسلام نخعی‌پور با اشاره به ضرورت تقویت صبر و استقامت در فرزندان اظهار کرد: والدین باید به فرزندان خود بیاموزند که برای رسیدن به اهداف درست و انجام کارهای ارزشمند، صبور باشند و در برابر مشکلات زود تسلیم نشوند. وی توجه به دیگران و دوری از خودمحوری را از دیگر مؤلفه‌های تربیتی مورد تأکید نهج‌البلاغه دانست و گفت: فرزند باید یاد بگیرد تنها به خواسته‌ها و نیازهای خودش فکر نکند، بلکه نسبت به مشکلات دیگران نیز حساس باشد و در حد توان برای رفع آن‌ها قدم بردارد. از تاریخ‌خوانی تا حضور اجتماعی؛ فرزند را در متن زندگی تربیت کنیم مدیر فرهنگی، تربیتی و اخلاق مدارس علمیه خراسان رضوی با تأکید بر اهمیت مطالعه تاریخ در تربیت نسل جدید گفت: یکی دیگر از توصیه‌های قابل توجه در این حوزه، آشنا کردن فرزندان با تاریخ، داستان‌ها و اتفاقات گذشته است؛ چراکه مطالعه تاریخ می‌تواند به نوجوان کمک کند تجربه نسل‌های پیشین را بشناسد و از فراز و نشیب‌های زندگی انسان‌ها درس بگیرد. وی افزود: بسیار خوب است که پدر و مادرها فضای مطالعه تاریخ را در خانه فراهم کنند و فرزندان را با روایت‌های تاریخی، شخصیت‌های تأثیرگذار و حوادث گذشته آشنا سازند پدر و مادرها فضای مطالعه تاریخ را در خانه فراهم کنند و فرزندان را با روایت‌های تاریخی، شخصیت‌های تأثیرگذار و حوادث گذشته آشنا سازند؛ چراکه این آشنایی در شکل‌گیری نگاه عمیق‌تر آنان به جامعه و زندگی مؤثر است. حجت الاسلام نخعی‌پور با اشاره به ضرورت توجه به خویشاوندان و تقویت احساس اثرگذاری اجتماعی در فرزندان اظهار کرد: یکی از موضوعات مهم این است که نوجوان احساس کند در جامعه فردی مؤثر است و حضور او می‌تواند در بهبود شرایط دیگران نقش داشته باشد. وی ادامه داد: برای مثال وقتی نوجوان در یک فعالیت اجتماعی، کمک به محرومان یا برنامه‌ای برای حفظ امنیت و آرامش جامعه حضور پیدا می‌کند، باید متوجه شود که مشارکت او ارزشمند است و می‌تواند در کنار دیگران نقش‌آفرینی کند. این کارشناس تربیتی با بیان اینکه آموزش عملی همواره اثرگذاری بیشتری از توصیه‌های صرفاً زبانی دارد، تصریح کرد: وقتی پدر و مادر در زندگی روزمره خود به دیگران کمک می‌کنند، به خویشاوندان سر می‌زنند، دست نیازمندی را می‌گیرند و نسبت به مسائل اطراف بی‌تفاوت نیستند، در واقع بدون آنکه سخنرانی کنند، آموزه‌های نهج‌البلاغه را به فرزند خود آموزش می‌دهند. وی خاطرنشان کرد: فرزند با مشاهده رفتار والدین درمی‌یابد که انسان مؤمن فقط به فکر زندگی شخصی خود نیست، بلکه نسبت به خانواده، اطرافیان و جامعه نیز مسئولیت دارد. چنین تربیتی می‌تواند نسلی مشارکت‌جو، مسئولیت‌پذیر و برخوردار از روحیه همدلی پرورش دهد. نهج‌البلاغه را از کتابخانه‌ها به زندگی روزمره بیاوریم حجت الاسلام نخعی‌پور در بخش دیگری از این گفت‌وگو با انتقاد از کم‌کاری برخی نهادهای فرهنگی در معرفی کاربردی نهج‌البلاغه به نسل جدید گفت: مراکزی که وظیفه داشتند نهج‌البلاغه را وارد متن زندگی و عینیت جامعه کنند، آن‌گونه که باید به این رسالت نپرداخته‌اند.مراکزی که وظیفه داشتند نهج‌البلاغه را وارد متن زندگی و عینیت جامعه کنند، آن‌گونه که باید به این رسالت نپرداخته‌اند. وی با اشاره به نقش حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها، رسانه ملی، رسانه‌های جمعی و هنر در ترویج معارف علوی افزود: همه این مجموعه‌ها باید دست به دست هم می‌دادند تا نهج‌البلاغه از فضای صرفاً کتابی و مطالعاتی خارج شود و مفاهیم آن در زندگی مردم حضور پررنگ‌تری پیدا کند. مدیر فرهنگی، تربیتی و اخلاق مدارس علمیه خراسان رضوی تأکید کرد: منظور از حضور نهج‌البلاغه در جامعه این نیست که حتماً واژگان و عبارت‌های عربی آن در همه برنامه‌ها تکرار شود، بلکه باید مفاهیم و آموزه‌های آن به زبان قابل فهم برای مردم و متناسب با نیازهای نسل جدید ارائه شود. وی ادامه داد: امروز می‌توان از ظرفیت رمان، بازی، فیلم، سریال، برنامه‌های رسانه‌ای و حتی چند کلیدواژه جذاب برای انتقال مفاهیم نهج‌البلاغه استفاده کرد امروز می‌توان از ظرفیت رمان، بازی، فیلم، سریال، برنامه‌های رسانه‌ای و حتی چند کلیدواژه جذاب برای انتقال مفاهیم نهج‌البلاغه استفاده کرد؛ چراکه نسل جدید در عصر رسانه و سرعت زندگی می‌کند و برای برقراری ارتباط با این نسل باید از قالب‌هایی بهره گرفت که با علایق و زبان ارتباطی او تناسب داشته باشد. حجت الاسلام نخعی‌پور با بیان اینکه نمی‌توان انتظار داشت نوجوانی که زبان عربی نمی‌داند و ارتباط چندانی با مطالعه کتاب ندارد، به‌صورت خودکار با نهج‌البلاغه انس پیدا کند، گفت: باید برای این مسئله برنامه‌ریزی کرد و مفاهیم این کتاب ارزشمند را به شیوه‌ای جذاب و قابل درک به نسل امروز رساند. وی با اشاره به برخی اقدامات انجام‌شده در حوزه ترویج معارف نهج‌البلاغه اظهار کرد: با توجه به تأکیدات رهبر شهید، اقدامات و فعالیت‌های خوبی در این زمینه شکل گرفته و مجموعه‌هایی نیز در رسانه ملی، رادیو و برنامه‌های معارفی به معرفی نهج‌البلاغه پرداخته‌اند؛ از جمله فعالیت‌های حجت‌الاسلام مهدوی‌ارفع در این حوزه قابل توجه است. مدیر فرهنگی، تربیتی و اخلاق مدارس علمیه خراسان رضوی در پایان خاطرنشان کرد: با وجود این تلاش‌ها، هنوز آن اتفاق گسترده و اثرگذاری که باید برای حضور مفاهیم نهج‌البلاغه در متن زندگی مردم رقم بخورد، محقق نشده است و امیدواریم با همراهی حوزه، دانشگاه، رسانه و مجموعه‌های فرهنگی، زمینه آشنایی عمیق‌تر خانواده‌ها و نسل جوان با این گنجینه ارزشمند فراهم شود. خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- تربیت فرزند در روزگاری که تلفن همراه، شبکه‌های اجتماعی و انبوهی از پیام‌ها و تصویرها بخش جدایی‌ناپذیر زندگی کودکان و نوجوانان شده، بیش از هر زمان دیگری به آگاهی، صبوری و انتخاب مسیر درست نیاز دارد. پدر و مادر امروز تنها با چالش آموزش و پرورش فرزند در محیط خانه و مدرسه روبه‌رو نیستند؛ بلکه باید در جهانی پرسرعت و پرهیاهو، به فرزندان خود بیاموزند چگونه درست انتخاب کنند، ارزش‌های انسانی خود را بشناسند و در برابر آسیب‌های محیط پیرامونشان ایستادگی کنند. در این میان، نهج‌البلاغه به‌ویژه نامه ۳۱ امیرالمؤمنین علی(ع) به امام حسن مجتبی(ع)، گنجینه‌ای ارزشمند از آموزه‌های تربیتی است که با وجود گذشت قرن‌ها، همچنان می‌تواند پاسخگوی بسیاری از دغدغه‌های خانواده‌های امروز باشد؛ از انتخاب الگوی مناسب برای فرزندان و آموزش آداب فردی و اجتماعی گرفته تا تقویت عزت نفس، مسئولیت‌پذیری، توجه به دیگران و پرورش روحیه استقامت. حجت‌الاسلام علیرضا نخعی‌پور، مدیر فرهنگی، تربیتی و اخلاق مدارس علمیه خراسان رضوی، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان با اشاره به ظرفیت‌های تربیتی نهج‌البلاغه، معتقد است اگر خانواده‌ها از این معارف فاصله نگیرند و آن را در رفتار روزمره خود جاری کنند، بسیاری از نیازهای تربیتی نسل جدید پاسخ داده خواهد شد. الگو بودن والدین؛ نخستین گام در تربیت فرزندان حجت‌الاسلام نخعی‌پور با اشاره به توصیه‌های تربیتی امیرالمؤمنین(ع) در نامه ۳۱ نهج‌البلاغه اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین نکاتی که در این کتاب ارزشمند درباره تربیت فرزندان مورد تأکید قرار گرفته، ضرورت معرفی الگوهای شایسته به کودکان و نوجوانان است.یکی از مهم‌ترین نکاتی که در این کتاب ارزشمند درباره تربیت فرزندان مورد تأکید قرار گرفته، ضرورت معرفی الگوهای شایسته به کودکان و نوجوانان است. وی افزود: والدین باید تلاش کنند پیش از هر توصیه و نصیحتی، الگوی مناسبی در رفتار و زندگی فرزندان خود باشند؛ چراکه فرزند بیش از آنکه از گفته‌های پدر و مادر تأثیر بپذیرد، رفتار و عملکرد آنان را مشاهده می‌کند و از آن الگو می‌گیرد. مدیر فرهنگی، تربیتی و اخلاق مدارس علمیه خراسان رضوی با اشاره به سیره امیرالمؤمنین(ع) بیان کرد: خود حضرت علی(ع) پیامبر اکرم(ص) را به‌عنوان الگوی زندگی معرفی می‌کنند و در حکمت ۷۲ نهج‌البلاغه نیز بر توجه به سیره و شخصیت پیامبر(ص) تأکید شده است؛ بنابراین یکی از وظایف مهم خانواده‌ها این است که الگوهای درست را به فرزندان خود بشناسانند و زمینه آشنایی آنان با شخصیت‌های برجسته دینی و اخلاقی را فراهم کنند. وی ادامه داد: معرفی الگو نباید صرفاً در حد بیان نام‌ها و شخصیت‌ها باقی بماند، بلکه والدین باید ویژگی‌های اخلاقی و رفتاری این الگوها را در زندگی روزمره برای فرزندان تبیین کنند تا کودکان و نوجوانان بتوانند در موقعیت‌های مختلف از این الگوها بهره بگیرند. ادب، قرآن و انتخاب نام نیک؛ جزئیاتی که آینده فرزند را می‌سازند حجت الاسلام نخعی‌پور با اشاره به اهمیت آموزش آداب فردی و اجتماعی در تربیت فرزندان گفت: یکی دیگر از توصیه‌های مهم نهج‌البلاغه، توجه والدین به آموزش ادب و آداب زندگی به فرزندان است؛ موضوعی که در حکمت ۳۹۱ نیز به آن اشاره شده یکی دیگر از توصیه‌های مهم نهج‌البلاغه، توجه والدین به آموزش ادب و آداب زندگی به فرزندان است؛ موضوعی که در حکمت ۳۹۱ نیز به آن اشاره شده استو نشان می‌دهد تربیت صحیح تنها به آموزش چند مفهوم اخلاقی محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از رفتارها و ظرافت‌های زندگی را در بر می‌گیرد. وی با بیان اینکه والدین باید به ابعاد مختلف تربیت فرزند توجه داشته باشند، افزود: آموزش قرآن، توجه به نوع رفتار فرزند، یاد دادن آداب معاشرت و حتی انتخاب نام نیک برای کودک، از جمله موضوعاتی است که خانواده‌ها نباید نسبت به آن بی‌تفاوت باشند. مدیر فرهنگی، تربیتی و اخلاق مدارس علمیه خراسان رضوی تصریح کرد: گاهی والدین درگیر مسائل روزمره می‌شوند و از برخی نیازهای مهم فرزند خود غافل می‌مانند؛ در حالی که ارتباط با قرآن، یادگیری ادب رفتاری و شناخت ظرافت‌های ارتباط با دیگران، از نیازهای اساسی دوران رشد است. وی تأکید کرد: ادب فقط به رعایت چند رفتار ظاهری محدود نیست، بلکه به معنای توجه به جزئیات رفتاری، احترام به دیگران، شیوه سخن گفتن، نحوه برخورد با اطرافیان و شناخت جایگاه افراد در روابط اجتماعی است ادب فقط به رعایت چند رفتار ظاهری محدود نیست، بلکه به معنای توجه به جزئیات رفتاری، احترام به دیگران، شیوه سخن گفتن، نحوه برخورد با اطرافیان و شناخت جایگاه افراد در روابط اجتماعی است؛ موضوعاتی که باید از دوران کودکی به فرزندان آموزش داده شود. حجت الاسلام نخعی‌پور با تأکید بر اینکه والدین برای انتقال این آموزه‌ها ابتدا باید خودشان با معارف دینی آشنا باشند، خاطرنشان کرد: پدر و مادرها باید با نهج‌البلاغه انس بگیرند و تا حد امکان آن را مطالعه کنند؛ اگر فرصت یا امکان مطالعه مستقیم ندارند، می‌توانند از کانال‌ها، گروه‌ها و کلاس‌های آموزشی نهج‌البلاغه که امروز در دسترس قرار دارد، استفاده کنند تا ابتدا خودشان با این معارف آشنا شوند و سپس آن را به فرزندانشان انتقال دهند. کرامت نفس؛ سپری برای نوجوانان در برابر آسیب‌های فضای مجازی وی در ادامه با اشاره به چالش‌های نسل نوجوان و جوان در دنیای امروز، تقویت عزت نفس و کرامت انسانی را یکی از مهم‌ترین راهکارهای تربیتی نهج‌البلاغه برای مواجهه با آسیب‌های فضای مجازی دانست و گفت: یکی از نیازهای اساسی نوجوان امروز این است که خودش را انسانی ارزشمند و برخوردار از کرامت بداند. حجت الاسلام نخعی‌پور با اشاره به توصیه امیرالمؤمنین(ع) مبنی بر «أَکْرِمْ نَفْسَکَ» اظهار کرد: این عبارت به معنای آن است که انسان برای خودش ارزش و کرامت قائل باشد و خود را کوچک و بی‌ارزش نبیند. وقتی این احساس ارزشمندی در وجود نوجوان شکل بگیرد، بسیاری از رفتارهای او نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد. وی ادامه داد: امروز یکی از مباحث مهم در حوزه سواد رسانه‌ای، موضوع رژیم مصرف رسانه است؛ یعنی هر فرد باید بداند چه میزان از وقت خود را صرف فضای مجازی می‌کند، چه محتوایی دریافت می‌کند و تا چه اندازه در معرض اطلاعات و پیام‌های مختلف قرار می‌گیرد. مدیر فرهنگی، تربیتی و اخلاق مدارس علمیه خراسان رضوی افزود: نوجوانی که برای خودش ارزش قائل است، طبیعتاً برای وقت، هزینه و فرصت‌های زندگی‌اش نیز اهمیت بیشتری قائل می‌شود و هر محتوایی را بدون توجه و بررسی مصرف نمی‌کند.نوجوانی که برای خودش ارزش قائل است، طبیعتاً برای وقت، هزینه و فرصت‌های زندگی‌اش نیز اهمیت بیشتری قائل می‌شود و هر محتوایی را بدون توجه و بررسی مصرف نمی‌کند. وی با بیان اینکه کرامت نفس زیربنای بسیاری از رفتارهای مثبت انسان است، خاطرنشان کرد: وقتی نوجوان خود را انسانی ارزشمند بداند، برای شخصیت، آینده و زمان خود احترام قائل می‌شود و همین موضوع می‌تواند در انتخاب‌های او در فضای مجازی، نوع ارتباطات و مواجهه با آسیب‌های رسانه‌ای تأثیرگذار باشد. یاد خدا، مسئولیت‌پذیری و همدلی؛ سه پایه تربیت اخلاقی نسل جدید حجت الاسلام نخعی‌پور با اشاره به دیگر آموزه‌های نامه ۳۱ نهج‌البلاغه درباره تربیت فرزندان بیان کرد: یکی از توصیه‌های مهم امیرالمؤمنین(ع) این است که والدین یاد خدا را در دل فرزندان خود زنده نگه دارند و این موضوع را از دوران کودکی در فضای زندگی آنان نهادینه کنند.یکی از توصیه‌های مهم امیرالمؤمنین(ع) این است که والدین یاد خدا را در دل فرزندان خود زنده نگه دارند و این موضوع را از دوران کودکی در فضای زندگی آنان نهادینه کنند. وی افزود: برای تقویت یاد خدا در فرزندان، راه‌های مختلفی وجود دارد؛ برای مثال زمانی که خانواده به سفر می‌رود یا در طبیعت حضور پیدا می‌کند، والدین می‌توانند عظمت آفرینش و زیبایی‌های خلقت را برای فرزندان توضیح دهند و آنان را متوجه لطف، قدرت، محبت و عنایت خداوند کنند. مدیر فرهنگی، تربیتی و اخلاق مدارس علمیه خراسان رضوی ادامه داد: یاد خدا باید در رفتارهای ساده و روزمره خانواده نیز حضور داشته باشد؛ فرزند از کودکی بیاموزد هنگام خروج از خانه نام خدا را بر زبان بیاورد، پیش از غذا خوردن بسم‌الله بگوید و در موقعیت‌های مختلف زندگی، ارتباط خود را با خداوند حفظ کند. وی با تأکید بر اهمیت مسئولیت‌پذیری در تربیت فرزندان گفت: کودکان و نوجوانان باید یاد بگیرند نسبت به محیط اطراف خود بی‌تفاوت نباشند و در برابر اتفاقات و مسائل اجتماعی احساس مسئولیت کنند. کودکان و نوجوانان باید یاد بگیرند نسبت به محیط اطراف خود بی‌تفاوت نباشند و در برابر اتفاقات و مسائل اجتماعی احساس مسئولیت کنند. این مسئولیت‌پذیری می‌تواند از موضوعات کوچک در خانه و مدرسه آغاز شود و به‌تدریج در وجود آنان نهادینه شود. حجت الاسلام نخعی‌پور با اشاره به ضرورت تقویت صبر و استقامت در فرزندان اظهار کرد: والدین باید به فرزندان خود بیاموزند که برای رسیدن به اهداف درست و انجام کارهای ارزشمند، صبور باشند و در برابر مشکلات زود تسلیم نشوند. وی توجه به دیگران و دوری از خودمحوری را از دیگر مؤلفه‌های تربیتی مورد تأکید نهج‌البلاغه دانست و گفت: فرزند باید یاد بگیرد تنها به خواسته‌ها و نیازهای خودش فکر نکند، بلکه نسبت به مشکلات دیگران نیز حساس باشد و در حد توان برای رفع آن‌ها قدم بردارد. از تاریخ‌خوانی تا حضور اجتماعی؛ فرزند را در متن زندگی تربیت کنیم مدیر فرهنگی، تربیتی و اخلاق مدارس علمیه خراسان رضوی با تأکید بر اهمیت مطالعه تاریخ در تربیت نسل جدید گفت: یکی دیگر از توصیه‌های قابل توجه در این حوزه، آشنا کردن فرزندان با تاریخ، داستان‌ها و اتفاقات گذشته است؛ چراکه مطالعه تاریخ می‌تواند به نوجوان کمک کند تجربه نسل‌های پیشین را بشناسد و از فراز و نشیب‌های زندگی انسان‌ها درس بگیرد. وی افزود: بسیار خوب است که پدر و مادرها فضای مطالعه تاریخ را در خانه فراهم کنند و فرزندان را با روایت‌های تاریخی، شخصیت‌های تأثیرگذار و حوادث گذشته آشنا سازند پدر و مادرها فضای مطالعه تاریخ را در خانه فراهم کنند و فرزندان را با روایت‌های تاریخی، شخصیت‌های تأثیرگذار و حوادث گذشته آشنا سازند؛ چراکه این آشنایی در شکل‌گیری نگاه عمیق‌تر آنان به جامعه و زندگی مؤثر است. حجت الاسلام نخعی‌پور با اشاره به ضرورت توجه به خویشاوندان و تقویت احساس اثرگذاری اجتماعی در فرزندان اظهار کرد: یکی از موضوعات مهم این است که نوجوان احساس کند در جامعه فردی مؤثر است و حضور او می‌تواند در بهبود شرایط دیگران نقش داشته باشد. وی ادامه داد: برای مثال وقتی نوجوان در یک فعالیت اجتماعی، کمک به محرومان یا برنامه‌ای برای حفظ امنیت و آرامش جامعه حضور پیدا می‌کند، باید متوجه شود که مشارکت او ارزشمند است و می‌تواند در کنار دیگران نقش‌آفرینی کند. این کارشناس تربیتی با بیان اینکه آموزش عملی همواره اثرگذاری بیشتری از توصیه‌های صرفاً زبانی دارد، تصریح کرد: وقتی پدر و مادر در زندگی روزمره خود به دیگران کمک می‌کنند، به خویشاوندان سر می‌زنند، دست نیازمندی را می‌گیرند و نسبت به مسائل اطراف بی‌تفاوت نیستند، در واقع بدون آنکه سخنرانی کنند، آموزه‌های نهج‌البلاغه را به فرزند خود آموزش می‌دهند. وی خاطرنشان کرد: فرزند با مشاهده رفتار والدین درمی‌یابد که انسان مؤمن فقط به فکر زندگی شخصی خود نیست، بلکه نسبت به خانواده، اطرافیان و جامعه نیز مسئولیت دارد. چنین تربیتی می‌تواند نسلی مشارکت‌جو، مسئولیت‌پذیر و برخوردار از روحیه همدلی پرورش دهد. نهج‌البلاغه را از کتابخانه‌ها به زندگی روزمره بیاوریم حجت الاسلام نخعی‌پور در بخش دیگری از این گفت‌وگو با انتقاد از کم‌کاری برخی نهادهای فرهنگی در معرفی کاربردی نهج‌البلاغه به نسل جدید گفت: مراکزی که وظیفه داشتند نهج‌البلاغه را وارد متن زندگی و عینیت جامعه کنند، آن‌گونه که باید به این رسالت نپرداخته‌اند.مراکزی که وظیفه داشتند نهج‌البلاغه را وارد متن زندگی و عینیت جامعه کنند، آن‌گونه که باید به این رسالت نپرداخته‌اند. وی با اشاره به نقش حوزه‌های علمیه، دانشگاه‌ها، رسانه ملی، رسانه‌های جمعی و هنر در ترویج معارف علوی افزود: همه این مجموعه‌ها باید دست به دست هم می‌دادند تا نهج‌البلاغه از فضای صرفاً کتابی و مطالعاتی خارج شود و مفاهیم آن در زندگی مردم حضور پررنگ‌تری پیدا کند. مدیر فرهنگی، تربیتی و اخلاق مدارس علمیه خراسان رضوی تأکید کرد: منظور از حضور نهج‌البلاغه در جامعه این نیست که حتماً واژگان و عبارت‌های عربی آن در همه برنامه‌ها تکرار شود، بلکه باید مفاهیم و آموزه‌های آن به زبان قابل فهم برای مردم و متناسب با نیازهای نسل جدید ارائه شود. وی ادامه داد: امروز می‌توان از ظرفیت رمان، بازی، فیلم، سریال، برنامه‌های رسانه‌ای و حتی چند کلیدواژه جذاب برای انتقال مفاهیم نهج‌البلاغه استفاده کرد امروز می‌توان از ظرفیت رمان، بازی، فیلم، سریال، برنامه‌های رسانه‌ای و حتی چند کلیدواژه جذاب برای انتقال مفاهیم نهج‌البلاغه استفاده کرد؛ چراکه نسل جدید در عصر رسانه و سرعت زندگی می‌کند و برای برقراری ارتباط با این نسل باید از قالب‌هایی بهره گرفت که با علایق و زبان ارتباطی او تناسب داشته باشد. حجت الاسلام نخعی‌پور با بیان اینکه نمی‌توان انتظار داشت نوجوانی که زبان عربی نمی‌داند و ارتباط چندانی با مطالعه کتاب ندارد، به‌صورت خودکار با نهج‌البلاغه انس پیدا کند، گفت: باید برای این مسئله برنامه‌ریزی کرد و مفاهیم این کتاب ارزشمند را به شیوه‌ای جذاب و قابل درک به نسل امروز رساند. وی با اشاره به برخی اقدامات انجام‌شده در حوزه ترویج معارف نهج‌البلاغه اظهار کرد: با توجه به تأکیدات رهبر شهید، اقدامات و فعالیت‌های خوبی در این زمینه شکل گرفته و مجموعه‌هایی نیز در رسانه ملی، رادیو و برنامه‌های معارفی به معرفی نهج‌البلاغه پرداخته‌اند؛ از جمله فعالیت‌های حجت‌الاسلام مهدوی‌ارفع در این حوزه قابل توجه است. مدیر فرهنگی، تربیتی و اخلاق مدارس علمیه خراسان رضوی در پایان خاطرنشان کرد: با وجود این تلاش‌ها، هنوز آن اتفاق گسترده و اثرگذاری که باید برای حضور مفاهیم نهج‌البلاغه در متن زندگی مردم رقم بخورد، محقق نشده است و امیدواریم با همراهی حوزه، دانشگاه، رسانه و مجموعه‌های فرهنگی، زمینه آشنایی عمیق‌تر خانواده‌ها و نسل جوان با این گنجینه ارزشمند فراهم شود.