چین در شورای امنیت پشت ایران ایستاد؛ ۲ درخواست مهم پکن از آمریکا

نماینده پکن در شورای امنیت خروج آمریکا از برجام و فشارهای غرب را علت اصلی بحران هسته‌ای تهران خواند و درباره تکرار حملات نظامی هشدار داد. فو کونگ نماینده چین در شورای امنیت سازمان ملل با انتقاد شدید از سیاست‌های آمریکا و سه کشور اروپایی در قبال ایران، خروج واشنگتن از برجام و اجرای سیاست فشار حداکثری را ریشه اصلی بحران هسته‌ای کنونی دانست. در نشست ۲۷ اکتبر شورای امنیت، کونگ با انتقاد از رویکرد آمریکا و اروپا تأکید کرد که برای درک بحران هسته‌ای ایران، نمی‌توان تحولات سال‌های گذشته و نقش قدرت‌های غربی در تضعیف توافق هسته‌ای را نادیده گرفت. به گفته نماینده چین، خروج یک‌جانبه آمریکا از توافق برجام در سال ۲۰۱۸، بازگشت تحریم‌ها و تشدید سیاست فشار حداکثری علیه تهران، ریشه اصلی بن‌بست کنونی در پرونده هسته‌ای ایران است. پکن همچنین حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را علت مستقیم ناتوانی آژانس در انجام فعالیت‌های نظارتی در تأسیسات آسیب‌دیده دانست. نماینده چین در بخش دیگری از سخنان خود، بریتانیا، فرانسه و آلمان را نیز هدف انتقاد قرار داد و اعلام کرد این سه کشور، با وجود عمل نکردن به تعهدات خود در برجام، به سیاست تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا علیه ایران پیوسته‌اند. او همچنین اقدام سه کشور اروپایی برای فعال‌سازی سازوکار بازگشت تحریم‌ها، موسوم به مکانیسم ماشه، در سال ۲۰۲۵ را از نظر حقوقی و رویه‌ای دارای ایراد دانست و تأکید کرد که این اقدام به وحدت و اعتبار شورای امنیت آسیب زده است. این اظهارات در شرایطی مطرح شد که شورای امنیت سازمان ملل پس از تصمیم ۹ سپتامبر شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره گزارش پرونده پادمانی ایران به این شورا تشکیل جلسه داد. چین و روسیه معتقد بودند بررسی پرونده هسته‌ای ایران بدون توجه به خروج آمریکا از برجام و حملات نظامی علیه تأسیسات هسته‌ای این کشور، تصویری ناقص از بحران ارائه می‌دهد. با وجود این مخالفت‌ها، نشست شورای امنیت پس از رأی‌گیری رویه‌ای با ۱۱ رأی موافق، دو رأی مخالف چین و روسیه و دو رأی ممتنع برگزار شد. این رأی‌گیری از نوع رویه‌ای بود و اعضای دائم شورا امکان استفاده از حق وتو را نداشتند. نماینده چین در ادامه نسبت به احتمال دور تازه حملات نظامی آمریکا علیه ایران ابراز نگرانی کرد و گفت فرصت‌های متعددی برای حل اختلافات از مسیر دیپلماسی از دست رفته است. او با تأکید بر ضرورت توقف درگیری‌ها و ازسرگیری مذاکرات، خواستار بازگشت طرف‌ها به مسیر گفت‌وگو و حل‌وفصل سیاسی پرونده هسته‌ای ایران شد. کونگ همچنین خواست به حق ایران برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای احترام بگذارند و از آمریکا خواست متعهد شود دیگر علیه ایران از زور استفاده نکند. محور اصلی موضع چین این است که آمریکا و کشورهای اروپایی نمی‌توانند نقش خود در تضعیف توافق هسته‌ای و تشدید بحران را نادیده بگیرند و هم‌زمان، بدون توجه به این سابقه، خواستار اقدامات تنبیهی بین‌المللی علیه ایران شوند. این موضع‌گیری بار دیگر اختلاف عمیق اعضای دائم شورای امنیت درباره منشأ بحران هسته‌ای ایران و چگونگی حل آن را آشکار کرد؛ اختلافی که همچنان بر مسیر دیپلماسی و آینده پرونده هسته‌ای تهران سایه انداخته است.