شتبریز؛ سهم ۶۵۰۰ تومانی یا بلیت ورود به یک سود بزرگ؟

سود پتروشیمی تبریز در شش ماه تقریباً ۱۰ برابر شده، اما تولیدش تغییر چندانی نکرده است. ارزندگی سهام شتبریز به تحقق پیش‌بینی‌ها بستگی دارد. به گزارش زومان،‌ در جنوب غربی تبریز، کنار پالایشگاهی که سال‌ها خوراک کارخانه‌های صنعتی منطقه را تأمین کرده، مجموعه‌ای فعالیت می‌کند که حالا قرار است برای نخستین‌بار سهامش را به مردم بفروشد. چهارشنبه ششم آبان ۵ درصد از کل سهام پتروشیمی تبریز با نماد «شتبریز» در بازار بورس عرضه می‌‎شود؛ هر سهم با قیمت حداکثر ۶۵۰۰ تومان. پتروشیمی تبریز یکی از تولیدکنندگان مهم مواد اولیه صنایع پلاستیک کشور است؛ کارخانه‌ای که محصولاتش از بسته‌بندی مواد غذایی تا قطعات خودرو و لوازم خانگی کاربرد دارند. محصولات پتروشیمی تبریز تنوع قابل‌توجهی دارند، اما ستون اصلی درآمد آن بر دو گروه محصول استوار است: پلی‌اتیلن و پلی‌استایرن. پلی‌اتیلن‌ها در تولید انواع ظروف، مخازن و محصولات پلاستیکی کاربرد دارند. پلی‌استایرن‌ها نیز از مواد اولیه مهم تولید بسته‌بندی، ظروف و قطعات صنعتی هستند. محصول دیگری به نام ABS هم در ساخت قطعات خودرو و بدنه لوازم خانگی استفاده می‌شود. در شش ماه نخست ۱۴۰۵، سهم محصولات اصلی از فروش شرکت چنین بوده است: جایگاه پتروشیمی تبریز در برخی بازارها بسیار مهم است. طبق آمار بورس کالا، این شرکت در نیمه نخست سال حدود ۳۹ درصد ارزش معاملات پلی‌استایرن معمولی، ۴۸ درصد پلی‌استایرن مقاوم و ۶۰ درصد ABS را به خود اختصاص داده است. حدود ۲۸ درصد درآمد فروش شرکت از صادرات به دست آمده و باقی آن مربوط به بازار داخلی است. مهم‌ترین اتفاق پتروشیمی تبریز در سال ۱۴۰۵ فاصله میان مقدار تولید و ارزش فروش بوده است. در شش ماه نخست امسال، درآمد عملیاتی شرکت به ۲۸ هزار و ۸۳۹ میلیارد تومان رسیده؛ در حالی‌ که این رقم در دوره مشابه سال گذشته حدود ۱۱ هزار و ۴۰۷ میلیارد تومان بود. به بیان ساده، درآمد شرکت ۱۵۳ درصد افزایش یافته است. سود خالص عملکردی حتی چشمگیرتر داشته است. پتروشیمی تبریز در نیمه نخست سال گذشته حدود ۶۶۲ میلیارد تومان سود خالص ثبت کرده بود، اما امسال این رقم به ۶ هزار و ۳۹۴ میلیارد تومان رسیده؛ رشدی نزدیک به ۸۶۶ درصد. با وجود رشد قابل توجه درآمد، مقدار محصولات فروخته‌شده تنها ۵.۵ درصد افزایش یافته است. یعنی شرکت تقریباً همان مقدار محصول قبلی را فروخته، اما پول بسیار بیشتری از فروش آن دریافت کرده است. طبق توضیحات صورت‌های مالی، متوسط قیمت فروش محصولات ۱۳۵ درصد افزایش یافته، در حالی‌ که متوسط قیمت مواد اولیه مصرفی حدود ۱۰۵ درصد رشد کرده است. همین فاصله میان رشد قیمت فروش و هزینه مواد اولیه، بخش بزرگی از جهش سود را توضیح می‌دهد. نتیجه در حاشیه سود شرکت آشکار است. حاشیه سود خالص از ۵.۸ درصد به ۲۲.۲ درصد افزایش یافته است. به‌ عبارت‌ دیگر، سال گذشته از هر ۱۰۰ تومان درآمد شرکت کمتر از ۶ تومان سود خالص باقی می‌ماند، اما امسال این رقم از ۲۲ تومان عبور کرده است. با وجود جهش چشمگیر سودآوری، پتروشیمی تبریز یک نقطه‌ ضعف مهم در مقایسه با برخی رقبای خود دارد: هزینه بالاتر و دشواری تأمین مواد اولیه. بخش مهمی از خوراک این کارخانه نفتاست؛ ماده‌ای که از پالایش نفت خام به دست می‌آید و معمولاً گران‌تر از خوراک گازی مورد استفاده در برخی پتروشیمی‌های دیگر است. مشکل دیگر این است که پالایشگاه‌ها برای تولید بنزین نیز به نفتا نیاز دارند. بنابراین هرچه تولید بنزین در اولویت بیشتری قرار بگیرد، ممکن است نفتای کمتری به پتروشیمی تبریز برسد و تولید این شرکت محدود شود. از طرف دیگر، ظرفیت نسبتاً پایین کارخانه باعث می‌شود هزینه‌های ثابت تولید بین محصولات کمتری تقسیم شود و قیمت تمام‌شده افزایش پیدا کند. مجموع این عوامل باعث شده پتروشیمی تبریز در مقایسه با برخی رقبای خود، با هزینه تولید بالاتری روبه‌رو باشد؛ ضعفی که می‌تواند در صورت کاهش قیمت محصولات یا افزایش قیمت خوراک، سودآوری شرکت را تحت فشار قرار دهد. فشار مالی هم قابل چشم‌پوشی نیست. در پایان شهریور، بدهی‌های تلفیقی شرکت از ۳۰ هزار میلیارد تومان فراتر رفته و تسهیلات مالی آن به حدود ۱۰ هزار و ۳۳۹ میلیارد تومان رسیده است. بنابراین افزایش سودآوری، باید در کنار ریسک‌های بنیادی کارخانه دیده شود. مهم‌ترین امید پتروشیمی تبریز برای آینده، افزایش ظرفیت تولید پلی‌اتیلن است. واحد دوم پلی‌اتیلن شرکت تا پایان شهریور حدود ۷۹ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و انتظار می‌رود پس از بهره‌برداری، ظرفیت تولید و فروش را افزایش دهد. طرح‌های توسعه دیگری نیز در برنامه شرکت قرار دارند. تحقق این طرح‌ها می‌تواند ظرفیت تولید، مصرف خوراک و هزینه تمام‌شده را در سال‌های آینده تغییر دهد، اما به سرمایه‌گذاری و زمان نیاز دارد. برای عرضه اولیه روز چهارشنبه ۶ آبان، محدوده قیمت هر سهم شتبریز ۵،۷۶۴ تا ۶،۵۰۰ تومان تعیین شده است. اما این قیمت در مقایسه با سود شرکت چقدر ارزنده است؟ نسبت P/E نشان می‌دهد قیمت سهام چند برابر سود سالانه آن است. با محاسبه سود خالص ۳۷۰ تومانی به ازای هر سهم این شرکت در پایان ۱۴۰۴، P/E شتبریز در سقف قیمت حدود ۱۷.۶ واحد خواهد بود؛ در حالی‌ که میانگین صنعت در حوالی ۹.۹ واحد است. بنابراین می‌توان گفت اکنون سهم شتبریز نسبت به سایر پتروشیمی‌ها گران‌تر است. البته سود خالص شش ماهه دوم ۱۴۰۵ حدود ۹ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان پیش‌بینی شده است. اگر این سود محقق شود یعنی سود خالص شرکت در پایان سال ۱۴۰۵ برابر با ۱۵.۷ همت خواهد بود. که با توجه به تعداد ۴ میلیارد و ۹۸۲ میلیون سهم، سود خالص هر سهم به ۳۱۵۰ تومان می‌رسد. در این صورت P/E آینده‌نگر سهم به حدود ۲ واحد کاهش می‌یابد. بنابراین در صورت تحقق پیش‌بینی شرکت، قیمت فعلی سهم بسیار ارزان است. با این حال باید توجه داشت که ممکن است پیش‌بینی شرکت بیش از حد خوش‌بینانه باشد.