تغییر فرمان ارزی؛ دلار ارزان به همه نمی‌رسد

همزمان با بازگشت دلار به مرز ۲۷۰ هزار تومان، دولت با توقف ارز واردات خودرو و محدود کردن تخصیص ارز به کالاهای اساسی، سیاست‌های ارزی تازه‌ای را کلید زد. بازار طلا و ارز هنوز درگیر نوسان‌های تند روزهای گذشته است. دلار که دیروز حدود سه هزار تومان عقب‌نشینی کرده بود، امروز دوباره سر بلند کرد و به مرز ۲۷۰ هزار تومان برگشت؛ اما طلا و سکه روز را با کاهش قیمت پشت سر گذاشتند. در پس این رفت‌وبرگشت‌ها، خبر مهم‌تری هم جریان داشت: دولت دسترسی واردکنندگان به منابع ارزی بانکی را محدودتر کرد؛ تصمیمی که می‌تواند نشانه ورود اقتصاد ایران به دوره تازه‌ای از ریاضت ارزی باشد. به گزارش زومان، روز یکشنبه سوم آبان، قیمت دلار آزاد با افزایشی ۰.۲ درصدی به ۲۷۰ هزار تومان رسید و تتر نیز با رشد محدود ۰.۱ درصدی، در حوالی ۲۶۹ هزار و ۵۴۰ تومان قرار گرفت. درهم نیز امروز هماهنگ با دلار حرکت کرد و با قرار گرفتن در محدوده ۷۳ هزار و ۸۰۰ تومان؛ قیمت دلار را تایید کرد. سکه امامی با ۰.۱ درصد کاهش، ۲۶۸ میلیون تومان قیمت خورد و هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز با افت ۱.۲ درصدی، به ۲۶ میلیون و ۱۰۲ هزار تومان رسید و نماد بورسی فزر هم با افت ارزش ۳ درصدی، ۳۴ هزار و ۳۰۰ تومان ارزش گذاری شد. اما پشت این اعداد، بازار آرام‌تر از روزهای گذشته نبود. دلار راه خودش را می‌رفت و طلا و سکه مسیری دیگر. معامله‌گران هم میان خرید و فروش مردد مانده بودند؛ نه معلوم بود افت قیمت‌ها فرصتی برای خرید است، نه کسی اطمینان داشت که ریزش بیشتری در راه نیست. در چنین فضایی، چشم‌ها بیشتر از تابلوهای قیمت، به خبرهای سیاسی دوخته شده بود. خبرهایی که هر ساعت از احتمال جنگ می‌گفتند و ساعتی بعد، از امید به مذاکره. از نیمه‌شب، بحث حمله احتمالی آمریکا و اسرائیل دوباره در گروه‌های تلگرامی معامله‌گران داغ شد. بعضی کاربران خبرهایی درباره قریب‌الوقوع بودن حمله منتشر می‌کردند و بعضی دیگر درباره تأثیر جنگ بر قیمت دلار و طلا بحث داشتند. اما این بار واکنش‌ها متفاوت بود. خبر جنگ همچنان نگران‌کننده بود، ولی دیگر همه را به یک نتیجه نمی‌رساند. یکی از کاربران در میانه بحث‌ها نوشت: این سردرگمی فقط به پیش‌بینی قیمت مربوط نبود. تجربه افت‌وخیزهای اخیر باعث شده بود حتی خریداران خوش‌بین هم با احتیاط بیشتری تصمیم بگیرند. در ساعت‌های پایانی ظهر، یکی از کاربران از تکرار مداوم شایعات جنگ خسته شده بود: همین جمله، بخشی از فضای روانی بازار را توضیح می‌دهد. معامله‌گران هنوز نگران تشدید درگیری‌ها هستند، اما تکرار خبرهایی که به نتیجه مشخصی نرسیده‌اند، حساسیت بخشی از بازار را کاهش داده است. خریدار هم در موقعیت ساده‌ای قرار ندارد. اگر امروز بخرد و فردا خبر مثبتی از مذاکرات منتشر شود، ممکن است گرفتار کاهش قیمت شود. اگر دست نگه دارد و تنش نظامی تازه‌ای شکل بگیرد، نگران جاماندن از افزایش بعدی است. با این حال، در میان تمام خبرهای سیاسی و گمانه‌زنی‌های معامله‌گران، یک تصمیم اقتصادی مهم در حال تغییر قواعد تأمین ارز کشور است. در حالی که نگاه معامله‌گران به دلار ۲۷۰ هزار تومانی دوخته شده بود، ضوابط تازه تأمین ارز واردات منتشر شد؛ مقرراتی که دسترسی به ارز از مسیر بانکی را محدودتر می‌کند. بر اساس این ضوابط، تنها واردکنندگان کالاهای اساسی مجازند با نرخ ۱۸۵ هزار تومان از شبکه بانکی ارز دریافت کنند. این اختلاف، اهمیت تصمیم تازه را روشن می‌کند. برای واردکننده‌ای که اجازه خرید ارز از مسیر بانکی را داشته، دسترسی به این نرخ می‌توانست مزیت بزرگی باشد. اما حالا سایر گروه‌های کالایی، بسته به اولویت تعیین‌شده، باید ارز موردنیازشان را از محل صادرات خود، صادرات دیگران یا منابع ارزی اشخاص تأمین کنند. این تغییر در بازار خودرو هم خود را نشان داد و ارز واردات خودرو هم، کلاً متوقف شد. در واقع، مسئله فقط قیمت امروز دلار نیست. دولت در حال محدودکردن دسترسی به منابع ارزی و اولویت‌دادن به واردات ضروری‌تر است. رویکردی که می‌توان آن را نشانه‌ای از سخت‌گیرانه‌ترشدن سیاست ارزی کشور دانست. چنین تصمیمی الزاماً افزایش امروز دلار را توضیح نمی‌دهد، اما برای ماه‌های آینده اهمیت دارد. اگر بخشی از واردکنندگان ناچار شوند ارز گران‌تری تهیه کنند، هزینه تمام‌شده کالاهای وارداتی می‌تواند افزایش پیدا کند؛ حتی در روزهایی که دلار آزاد کاهش قیمت دارد. همین تناقض در گفت‌وگوهای امروز مردم هم دیده می‌شد. در حالی که کاربران از افت طلا و نوسان دلار حرف می‌زدند، رشد قیمت خودرو و کالاهای مصرفی پرسش دیگری ایجاد کرده بود. یکی از اعضای گروه پرسید: این پرسش، تفاوت مهم بازار ارز با بازار کالا را نشان می‌دهد. قیمت دلار می‌تواند در یک روز کاهش پیدا کند، اما هزینه واردات، محدودیت عرضه و انتظارات تورمی لزوماً با همان سرعت تغییر نمی‌کنند. بااین‌حال، هیچ‌یک از این دو مسیر هنوز به نتیجه قطعی نرسیده است. اما امروز بازارهای مختلف هم بار دیگر مسیر یکسانی نداشتند. پژو ۲۰۷ با رشد دو درصدی به ۲ میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان رسید، در حالی که آیفون ۱۷ با افت ۱.۵ درصدی، به ۳۸۴ میلیون تومان کاهش یافت. دلار امروز فقط ۷۰۰ تومان گران شد، اما محدودیت‌های تازه ارزی ممکن است اثر بزرگ‌تری بر قیمت کالاها بگذارند. پرسش حالا این است که ریاضت ارزی تا کجا ادامه پیدا می‌کند و مصرف‌کنندگان در نهایت چه سهمی از هزینه این محدودیت‌ها را خواهند پرداخت. تحولات بازار طلا، ارز، خودرو و سایر دارایی‌ها را در ویدئوی امروز زومان ببینید.