محسن راستانی درگذشت | خالق «خانواده ایرانی» دیگر عکس نمی‌گیرد

محسن راستانی، عکاس شناخته‌شده و پیشکسوت عکاسی مستند ایران، در ۶۸ سالگی و پس از تحمل یک دوره بیماری درگذشت. او از چهره‌های تأثیرگذار عکاسی معاصر ایران بود که با ثبت تصاویر جنگ، زندگی مردم و تحولات اجتماعی، بخشی از تاریخ تصویری کشور را به ثبت رساند. به گزارش ، سیف‌الله صمدیان، عکاس و فیلم‌ساز، در پیامی کوتاه از درگذشت راستانی در صبح روز یکشنبه، سوم آبان ۱۴۰۵، خبر داد. راستانی در سال ۱۳۳۷ در خرمشهر متولد شد و فعالیت حرفه‌ای خود را در سال‌های جنگ ایران و عراق آغاز کرد. او در طول فعالیت هنری خود، علاوه بر عکاسی خبری و جنگ، به ثبت زندگی روزمره مردم و بررسی تصویری جامعه ایران پرداخت؛ رویکردی که آثارش را از ثبت صرف رویدادها فراتر می‌برد. «خانواده ایرانی»؛ روایتی تصویری از جامعه ایران یکی از شناخته‌شده‌ترین پروژه‌های محسن راستانی، مجموعه عکس «خانواده ایرانی» است؛ اثری مستند که خانواده‌هایی از گروه‌ها و طبقات اجتماعی گوناگون را در برابر دوربین او قرار می‌دهد. بیشتر بخوانید: راستانی در این مجموعه با استفاده از پس‌زمینه‌ای ساده و ترکیب‌بندی‌هایی نسبتا یکسان، چهره خانواده‌ها را در مرکز توجه قرار می‌داد. در این تصاویر، تفاوت‌های فرهنگی، اجتماعی و سبک زندگی خانواده‌های ایرانی، بدون نیاز به روایت کلامی طولانی، پیش چشم مخاطب قرار می‌گیرد. این مجموعه به دلیل نگاه مستند و شیوه بصری متمایزش، از آثار شاخص عکاسی معاصر ایران به شمار می‌رود. از عکاسی جنگ تا آموزش نسل‌های تازه محسن راستانی دانش‌آموخته رشته عکاسی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران بود و سال‌ها در زمینه آموزش عکاسی فعالیت کرد. او همچنین از اعضای مؤسس انجمن عکاسان مطبوعاتی ایران بود و آثارش در نمایشگاه‌ها و رویدادهای هنری داخل و خارج از کشور به نمایش درآمد. کارنامه راستانی، پیوندی میان عکاسی خبری، مستندسازی اجتماعی و پرتره‌نگاری ایجاد کرد. دوربین او هم واقعیت‌های تلخ جنگ را ثبت می‌کرد و هم به زندگی عادی مردم، خانواده‌ها و هویت اجتماعی آنان می‌پرداخت. با درگذشت این هنرمند، جامعه عکاسی ایران یکی از چهره‌های اثرگذار خود را از دست داد؛ عکاسی که تلاش کرد با ثبت چهره انسان‌ها، تصویری ماندگار از جامعه و زمانه خود به جا بگذارد.