پایان هفته با رکوردزنی دلار؛ درهم و طلا تندتر بالا رفتند!

رشد تقاضا در پی تشدید نگرانی‌های تجاری و سیاسی، دلار را به سقف جدید رساند. بازار طلا و ارز هفته‌ای را پشت سر گذاشت که آرام آغاز شد، اما با رکوردشکنی قیمت دلار به پایان رسید. قیمت‌ها تا میانه هفته در محدوده‌ای نسبتاً ثابت رفت‌وآمد می‌کردند، اما با افزایش نگرانی‌های سیاسی فضای معاملات تغییر کرد. خریداران دوباره فعال شدند و دلار پس از چند روز مقاومت، از محدوده‌های قبلی عبور کرد؛ اتفاقی که بازار طلا و سکه را نیز با خود همراه ساخت. در چنین فضایی، بازار بیش از آنکه منتظر روشن شدن تکلیف این تحولات بماند، به احتمال دشوارتر شدن شرایط در هفته‌های آینده واکنش نشان می‌دهد. دلار نیمه اول هفته را در محدوده ۲۶۰ تا ۲۶۲ هزار تومان گذراند؛ روزهایی که بازار با وجود خبرهای سیاسی متعدد، هنوز برای حرکت به سمت قیمت‌های بالاتر تردید داشت. اما این آرامش از سه‌شنبه به‌تدریج جای خود را به افزایش تقاضا داد. دلار ابتدا به ۲۶۴ هزار و ۷۰۰ تومان رسید، چهارشنبه تا ۲۶۶ هزار و ۸۰۰ تومان بالا رفت و سرانجام پنجشنبه با عبور از مرز ۲۷۲ هزار تومان، رکورد تازه‌ای ثبت کرد. به این ترتیب، دلار تنها در سه روز پایانی بیش از ۱۰ هزار تومان افزایش قیمت را تجربه کرد و با ثبت بازدهی هفتگی ۳٫۴ درصدی، بار دیگر به یکی از کانون‌های اصلی توجه معامله‌گران تبدیل شد. قیمت تتر نیز در همین مسیر حرکت کرد، اما سرعت کمتری داشت. این ارز دیجیتال با رشد هفتگی ۲٫۸ درصدی، معاملات پنجشنبه را در سطح ۲۷۰ هزار و ۵۵۱ تومان دنبال کرد. به این ترتیب، فاصله تتر با دلار آزاد به حدود دو هزار و ۱۵۰ تومان رسید و تتر با وجود افزایش قیمت، همچنان ارزان‌تر از دلار نقدی معامله شد. در این میان، قیمت درهم امارات حتی از دلار نیز عملکرد بهتری داشت. درهم با بازدهی هفتگی ۴٫۷ درصدی به ۷۵ هزار تومان رسید و بیشترین رشد را در میان ارزهای بررسی‌شده ثبت کرد. این اختلاف از نگاه معامله‌گران اهمیت دارد، زیرا نرخ درهم یکی از معیارهای ارزیابی قیمت دلار در معاملات منطقه‌ای است. افزایش سریع‌تر درهم می‌تواند نشانه‌ای از فشار تقاضا در بازار حواله باشد؛ هرچند تفاوت نرخ‌ها لزوماً به معنای ادامه قطعی رشد دلار نیست. در کنار افزایش قیمت دلار آزاد، فاصله این نرخ با دلار سهمیه‌ای نیز بار دیگر افزایش یافته است. در حالی که نرخ فروش دلار سهمیه‌ای در محدوده ۲۶۰ هزار تومان قرار دارد، قیمت دلار در بازار آزاد به ۲۷۲ هزار و ۷۰۰ تومان رسیده است. به این ترتیب، شکاف دو بازار اکنون به حدود ۱۲ هزار و ۷۰۰ تومان افزایش یافته؛ فاصله‌ای که دوباره توجه معامله‌گران را به سیاست عرضه ارز بانک مرکزی جلب کرده است. نکته جالب توجه اینجاست که این شکاف در اولین روز اجرای طرح فروش ارز سهمیه‌ای در ۱۰ مهر نیز وجود داشت. بااین‌حال، بازگشت دلار به سطوح بالاتر نشان می‌دهد که عرضه ارز، هرچند می‌تواند برای مدتی از سرعت افزایش قیمت بکاهد، لزوماً قادر به تغییر انتظارات معامله‌گران نیست؛ به‌ویژه زمانی که نگرانی درباره آینده درآمدهای ارزی کشور همچنان پابرجاست. اما چرا پس از چند روز نوسان محدود، دوباره تقاضا بر عرضه پیشی گرفت؟ برای توضیح تغییر مسیر بازار در روزهای پایانی هفته، باید به سه نگرانی بازگشت که هم‌زمان در فضای معاملات پررنگ‌تر شدند. نخستین نگرانی، تداوم محاصره نفتی ایران و محدود شدن درآمدهای صادراتی است. براساس گزارش شرکت اطلاعات انرژی ورتکسا، صادرات دریایی نفت خام ایران در ماه اکتبر تحت تأثیر محاصره آمریکا متوقف شده است. چنین وضعیتی، علاوه بر کاهش احتمالی درآمدهای نفتی، نگرانی نسبت به دسترسی کشور به منابع ارزی در ماه‌های آینده را افزایش می‌دهد. البته توقف صادرات نفت الزاماً به معنای قطع فوری تمام درآمدهای ارزی نیست، زیرا دریافت پول محموله‌های قبلی می‌تواند با تأخیر انجام شود. بااین‌حال، برای بازاری که به آینده نگاه می‌کند، تداوم محدودیت صادرات نفت یک عامل نگران‌کننده است. دومین نگرانی به اختلال در مسیرهای تجارت زمینی مربوط می‌شود. این هفته خبر بسته شدن مرز چذابه و مشکلات ایجادشده در برخی گذرگاه‌های ایران و پاکستان منتشر شد. هرچند فعالیت تجاری در شماری از مرزها ادامه یافته و مبادلات در ریمدان نیز به‌تدریج از سر گرفته شده، همین اختلال‌ها نگرانی درباره صادرات غیرنفتی و بازگشت ارز حاصل از آن را تشدید کرده است. اما ضلع سوم، به بدبینی نسبت به نتیجه میانجیگری‌های سیاسی بازمی‌گردد. با وجود ادامه رفت‌وآمدهای دیپلماتیک و تلاش کشورهایی مانند پاکستان و قطر برای نزدیک کردن مواضع تهران و واشینگتن، هنوز نشانه روشنی از دستیابی به توافق نهایی دیده نمی‌شود. در چنین فضایی، بخشی از معامله‌گران احتمال کاهش تنش‌ها در کوتاه‌مدت را کمتر ارزیابی می‌کنند و به جای انتظار برای نتیجه مذاکرات، ترجیح می‌دهند بخشی از دارایی خود را به ارز و طلا تبدیل کنند. البته این برداشت در تمام بازار یکسان نیست. گروه دیگری معتقدند بخش قابل‌توجهی از خطر تشدید تنش‌ها پیش‌تر در قیمت دلار منعکس شده و انتشار یک خبر مثبت سیاسی می‌تواند به عقب‌نشینی سریع قیمت‌ها منجر شود. بااین‌حال، آنچه در روزهای پایانی هفته دیده شد، غلبه نسبی نگرانی از افزایش بیشتر قیمت‌ها بر انتظار برای کاهش آن‌ها بود. رشد نرخ ارز، بازار طلای داخلی را نیز در مسیر متفاوتی از بازار جهانی قرار داد. در حالی که اونس جهانی طلا هفته را با افت دو درصدی پشت سر گذاشت و در معاملات پنجشنبه با کاهش روزانه ۱٫۲۲ درصدی به ۴ هزار و ۷۹ دلار رسید، قیمت طلا در ایران افزایش یافت. قیمت طلای ۱۸ عیار با رشد روزانه ۱٫۹۸ درصدی به ۲۷ میلیون و ۲۱۰ هزار تومان رسید و بازدهی هفتگی خود را به ۳٫۸ درصد رساند؛ عملکردی که حتی از رشد ۳٫۴ درصدی دلار نیز بیشتر بود. به این ترتیب، طلا در بازار داخلی توانست نه‌تنها اثر کاهش قیمت جهانی را جبران کند، بلکه بازدهی بالاتری نسبت به دلار ثبت کند. اتفاقی که نشان می‌دهد علاوه بر نرخ ارز، شرایط قیمت‌گذاری و تقاضای داخلی نیز در نوسان قیمت طلا اثرگذار بوده است. در بازار سکه نیز شرایط مشابهی دیده شد. قیمت سکه امامی پنجشنبه با افزایش روزانه ۲٫۱۷ درصدی به ۲۷۴ میلیون تومان رسید و در مجموع هفته بازدهی مثبت ۲٫۲ درصدی را ثبت کرد. بااین‌حال، رشد سکه از دلار و طلای ۱۸ عیار کمتر بود؛ تفاوتی که می‌تواند به تغییر حباب سکه و شرایط عرضه و تقاضای این بازار مربوط باشد. اما همه دارایی‌های مرتبط با طلا از افزایش قیمت‌ها سود نبردند. در بازار سهام، نماد «فزر» با افت هفتگی ۶٫۴ درصدی، برخلاف طلای فیزیکی حرکت کرد و بیشترین کاهش را در میان دارایی‌های بررسی‌شده به ثبت رساند. این واگرایی نشان می‌دهد که رشد قیمت طلا الزاماً به افزایش هم‌زمان ارزش سهام شرکت‌های مرتبط با آن منجر نمی‌شود. قیمت سهام، علاوه بر تحولات بازار طلا، از انتظارات سودآوری شرکت، وضعیت نقدینگی بورس و رفتار معامله‌گران نیز تأثیر می‌پذیرد. معاملات این هفته نشان داد که آرامش نسبی بازار ارز تا چه اندازه می‌تواند به تغییر انتظارات سیاسی وابسته باشد. بااین‌حال، ادامه این روند قطعی نیست. همان عواملی که امروز تقاضا را تقویت کرده‌اند، می‌توانند با تغییر شرایط سیاسی یا انتشار اخبار تازه درباره کاهش محدودیت‌های تجاری، اثر متفاوتی بر بازار بگذارند. از سوی دیگر، افزایش دوباره شکاف دلار آزاد و سهمیه‌ای نیز می‌تواند توجه معامله‌گران را به واکنش بعدی بانک مرکزی جلب کند. بازار اکنون در وضعیتی قرار گرفته که از یک طرف نگران محدودتر شدن منابع ارزی است و از طرف دیگر، منتظر خبری است که بتواند مسیر انتظارات را تغییر دهد. شاید مهم‌ترین تفاوت پایان این هفته با ابتدای آن نیز همین باشد؛ دلار از مرز ۲۷۲ هزار تومان عبور کرده و معامله‌گران در حال ارزیابی این هستند که آیا بازار در سطح تازه تثبیت می‌شود یا بار دیگر به قیمت‌های پایین‌تر بازمی‌گردد.