سود خالص معامله ترامپ برای پوتین؛ نقشه‌ای برای قربانی کردن اوکراین؟

اکونومیست می‌گوید به‌ندرت می‌توان لحظه‌ای بدتر از این یافت؛ طرح ترامپ برای تأمین گازوئیل روسیه به سود پوتین است. ترامپ برای خرید گازوئیل روسیه، اوکراین را تحت فشار گذاشته تا حمله به پالایشگاه‌ها را متوقف کند؛ تصمیمی که می‌تواند به سود پوتین هم تمام شود. این را اکونومیست نوشته و در ادامه می‌گوید: هیچ‌گاه در تاریخ منازعات انسانی، یک نفر چنین خطر بزرگی را برای دستاوردی چنین ناچیز به جان نخریده بود. دونالد ترامپ اوکراین را تهدید می‌کند که توان نظامی این کشور را در نبرد برای بقا فلج کند و اروپا را در معرض تجاوز روسیه قرار دهد؛ ظاهراً فقط برای آنکه در انتخابات میان‌دوره‌ای ماه آینده، میزان زیان‌های سیاسی خود را به حداقل برساند. پرسش دشوار این است که اوکراین و متحدانش باید چه کنند. در ۹ اکتبر، ترامپ گفت که او و ولادیمیر پوتین توافق کرده‌اند روسیه ۲.۲ میلیون بشکه گازوئیل صادر کند و بعداً نیز بر این میزان بیفزاید. ترامپ از آتش‌بس در حوزه انرژی خبر داد؛ آتش‌بسی که روسیه به آن پایبند نخواهد ماند. مقام‌های دولت او از اوکراین خواستند حمله به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند و تلویحاً گفتند که در غیر این صورت، آمریکا ممکن است ارائه اطلاعات اطلاعاتی و فروش تسلیحات را متوقف کند. شب ۱۳ اکتبر نیز بخشی از سامانه ماهواره‌ای استارلینک که تحت کنترل پنتاگون است، برای پهپادهای سریع اوکراینی دچار اختلال شد؛ اتفاقی که مانع حمله این پهپادها به اهدافی شد که شناسایی آن‌ها در مناطق اشغالی روسیه دشوار است. همه این تحولات برای اوکراین فاجعه‌بار است. این کشور باید میان از دست دادن اطلاعات حیاتی و تسلیحات آمریکایی از یک سو، و ادامه حملات دوربرد به پالایشگاه‌های روسیه از سوی دیگر انتخاب کند؛ حملاتی که بهترین پاسخ اوکراین به تداوم حملات روسیه به شهرهای این کشور به شمار می‌روند. این توافق همچنین به پوتین کمک می‌کند. او می‌تواند درآمدی به دست آورد و فروش غیرقانونی نفت به خریدارانی مانند هند و چین را ادامه دهد؛ کشورهایی که آمریکا پیش‌تر آن‌ها را به تحریم تهدید کرده بود. اگر توافق دوام بیاورد، پوتین همچنین ممکن است از کمک ترامپ برای حفاظت از پالایشگاه‌های آسیب‌دیده روسیه بهره‌مند شود. این توافق برای آمریکا نیز مایه شرمساری است. پوتین مردم کشور خود را به وحشت می‌اندازد، غیرنظامیان اوکراینی را می‌کشد و به ایران در جنگ با آمریکا کمک می‌کند. اقدامات مکرر ترامپ در مدارا با پوتین، آن هم به ادعای تلاش برای برقراری صلح، بازدارندگی را تضعیف می‌کند و راه را برای ارتکاب جنایت‌های بیشتر هموار می‌سازد. اما همه این‌ها برای چه؟ ممکن است پوتین قول داده باشد ایران را به پذیرش آتش‌بس پیش از انتخابات ترغیب کند؛ بااین‌حال، نفوذ او بر تهران محدود است و چنین آتش‌بسی نیز بعید است دوام بیاورد. حتی اگر روسیه واقعاً به‌اندازه کافی گازوئیل برای صادرات داشته باشد ــ موضوعی که خود محل تردید است ــ آمریکا هر ۱۳ ساعت ۲.۲ میلیون بشکه گازوئیل مصرف می‌کند. ظاهراً ترامپ می‌خواهد در صورت کاهش قیمت گازوئیل، اعتبار آن را به نام خود ثبت کند و اگر قیمت‌ها پایین نیامد، اوکراین را مقصر بداند. به‌این‌ترتیب، در هر دو حالت برنده خواهد بود! حمله به پالایشگاه‌ها از سر سرسختی و به چالش کشیدن آشکار آمریکا، نتیجه‌ای معکوس خواهد داشت. اطلاعات اطلاعاتی آمریکا و ماهواره‌های استارلینک به اوکراین امکان می‌دهند مقرهای فرماندهی، خطوط تدارکاتی و سامانه‌های راداری روسیه را هدف قرار دهد و از این طریق، توان تهاجمی مسکو را کاهش دهد. جنگنده‌های اوکراینی نیز برای سرنگونی پهپادها و موشک‌های مهاجم به مهمات آمریکایی نیاز دارند. بااین‌حال، اوکراین گزینه‌هایی در اختیار دارد. کاخ سفید گفته است که آتش‌بس انرژی ترامپ فقط پالایشگاه‌ها را در بر می‌گیرد؛ آن هم در شرایطی که اوکراین در مجموع تنها یک پالایشگاه دارد. اوکراین و متحدانش به‌درستی تلاش می‌کنند دامنه آتش‌بس را به تمام زیرساخت‌های انرژی گسترش دهند. حتی اگر در این تلاش شکست بخورند، برجسته کردن این بی‌عدالتی می‌تواند تلاش‌ها برای جلب کمک سنا به‌منظور مداخله نزد ترامپ را تقویت کند. آن‌ها باید به ترامپ یادآوری کنند که از دست دادن اوکراین ممکن است او را در تاریخ به‌عنوان رئیس‌جمهوری ضعیف ثبت کند. پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، زمانی که گازوئیل پوتین ارزش کمتری پیدا کند، شاید ترامپ آماده عبور از این موضوع شود یا به‌سادگی حواسش به مسئله دیگری پرت شود. در همین حال، اوکراین باید حملات به دیگر زیرساخت‌های روسیه، از جمله مراکز داده و مراکز توزیع، را افزایش دهد. پوتین باید بفهمد که اوکراین می‌تواند حکومت او را تهدید کند؛ مردم روسیه نیز باید از جنگی آگاه باشند که به نام آن‌ها در جریان است. چنین حملاتی همچنین نشان می‌دهد که اوکراین حتی بدون کمک آمریکا می‌تواند اهداف بزرگ و ثابت را هدف قرار دهد؛ از جمله پالایشگاه‌ها، اگر دیگر راهی برایش باقی نمانده باشد. به نظر می‌رسد پوتین به این نتیجه رسیده که نمی‌تواند در میدان نبرد پیروز شود. راهبرد کنونی او فرسوده کردن اوکراین از طریق غیرقابل‌سکونت کردن شهرهای این کشور در زمستان است. چه رسوایی بزرگی که ترامپ به مؤثرترین سلاح او تبدیل شده است.