ابهام تازه در قبض کاربران؛ چرا بسته‌های اینترنت زود تمام می‌شوند؟

به گزارش زومان، حساب‌وکتاب روزهای قطع دسترسی به اینترنت بین‌الملل از دست خارج شده است. روزهای قرنطینه ارتباطی یکی پس از دیگری می‌گذرد و بر اساس گزارش‌های نت‌بلاکس، این محدودیت‌ اکنون به هفتادونهمین روز رسیده‌؛ بی‌آنکه فراتر از چند اظهارنظر ضدونقیض، زمان روشنی برای بازگشت کامل اینترنت جهانی اعلام شود. اما فراتر از موضوع دسترسی، حالا ابهام تازه‌ای درباره نحوه محاسبه تعرفه اینترنت شکل گرفته است. برخی کاربران می‌گویند بسته‌های اینترنتی‌شان با سرعتی غیرعادی به پایان می‌رسد؛ حتی در شرایطی که عمده مصرف آن‌ها مربوط به سرویس‌ها و پلتفرم‌های داخلی است. ماجرا زمانی حساس‌تر می‌شود که بدانیم در ساختار هزینه اینترنت، ترافیک بین‌الملل برای اپراتورها گران‌تر از ترافیک داخلی است. زمانی که کاربر به سایت‌ها و سرویس‌های خارجی متصل می‌شود، اپراتورها باید هزینه پهنای باند بین‌الملل پرداخت کنند و همین موضوع در قیمت بسته‌های اینترنتی اثر می‌گذارد. در مقابل، ترافیکی که از مسیر دیتاسنترها و شبکه داخلی کشور منتقل می‌شود، در صورت قرار داشتن در فهرست ترافیک داخلی مورد تأیید، معمولاً با تعرفه ترجیحی و ارزان‌تر برای کاربران محاسبه می‌شود. قیمت ترافیک بین‌الملل حدود ۲.۷ برابر ترافیک داخلی است، چنین تفاوتی می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر هزینه نهایی کاربران داشته باشد. با این حال، گزارش‌های کاربران نشان می‌دهد در روزهای اخیر، حتی هنگام استفاده از برخی سرویس‌های داخلی، بخشی از مصرف اینترنت آن‌ها در بخش «ترافیک بین‌الملل» ثبت شده است؛ موضوعی که باعث شده بسته‌های اینترنتی سریع‌تر از انتظار به پایان برسند. مشاهدات زومان نیز نمونه‌هایی از این وضعیت را نشان می‌دهد. در یکی از موارد، بسته ۶ گیگابایتی یک کاربر تنها با تماشای محتوای ویدئویی در پلتفرم داخلی آپارات، ظرف کمتر از سه روز تقریباً به پایان رسیده و پیام «۸۵ درصد بسته شما مصرف شده است» برای او نمایش داده شده است. نمونه‌های بسیاری نیز در کامنت‌های مخاطبان زومان مشاهده شده: البته کارشناسان شبکه می‌گویند حتی در برخی سرویس‌های داخلی نیز ممکن است بخشی از ترافیک از مسیرهای خارجی عبور کند؛ برای مثال تبلیغات، سرویس‌های آماری، CDNها یا برخی زیرساخت‌های جانبی می‌توانند وابستگی خارجی داشته باشند. با این حال، کاربران معتقدند حجم مصرف ثبت‌شده در روزهای اخیر فراتر از این موارد است. در همین میان، اعتراض کاربران تنها به شبکه‌های اجتماعی محدود نمانده و حتی به بخش کمپین‌های خبرگزاری فارس نیز کشیده شده است. در این بخش، شماری از کاربران با ثبت درخواست‌هایی نسبت به نحوه محاسبه ترافیک اینترنت اعتراض کرده و گفته‌اند مصرف آنها از سرویس‌های داخلی به‌عنوان ترافیک بین‌الملل ثبت شده و خواستار شفاف‌سازی اپراتورها و رسیدگی نهادهای مسئول به این موضوع شده‌اند. در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که منشأ این وضعیت کجاست؟ برخی کارشناسان احتمال می‌دهند بخشی از این مسئله ناشی از اختلال یا خطا در سامانه‌های تفکیک و حسابداری ترافیک باشد؛ سامانه‌هایی که معمولاً بر اساس IP، مسیر شبکه و تجهیزات DPI، ترافیک داخلی و بین‌الملل را از یکدیگر تفکیک می‌کنند. در هفته‌های اخیر اختلال‌هایی مانند قطعی‌های کوتاه‌مدت، کاهش سرعت و توقف‌های لحظه‌ای هنگام پخش ویدئو یا بارگذاری صفحات نیز گزارش شده است. در مقابل، گمانه‌زنی دیگری نیز مطرح است مبنی بر اینکه مدل محاسبه مصرف یا سیاست‌های حسابداری ترافیک در برخی شبکه‌ها تغییر کرده باشد؛ هرچند تاکنون توضیح رسمی و شفافی درباره این موضوع ارائه نشده است. ردپای این بحث را می‌توان در اظهارات اخیر مسئولان نیز مشاهده کرد. سیدستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، ۲۱ اردیبهشت‌ماه در واکنش به مباحث مربوط به قیمت‌گذاری اینترنت گفته بود اپراتورها از افزایش هزینه‌های خود سخن گفته‌اند. با این حال، آنچه برای کاربران اهمیت دارد، فارغ از بحث افزایش یا عدم افزایش تعرفه‌ها، شفافیت سازوکار محاسبه مصرف اینترنت و تفکیک ترافیک داخلی و بین‌الملل است. روشن شدن منشأ این مسئله نیازمند توضیح شفاف اپراتورها و همچنین اعلام نظر نهاد ناظر، یعنی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی است. شما تجربه خود را در بخش نظرات بنویسید.