نفت ایران در آسیا کمیاب شد؛ افزایش قیمت جای تخفیف را گرفت

منابع غربی می‌گویند صادرات نفت ایران به آسیا تقریبا متوقف شده و بهای محموله‌ها پیش از اقدام تازه واشنگتن به بالاترین سطح چندساله رسیده است. بلومبرگ نوشت: توقف تقریبی صادرات نفت ایران به بازارهای آسیا و کمبود ناشی از آن، قیمت محموله‌ها را به بالاترین رقم طی چند سال گذشته رسانده؛ افزایشی که حتی پیش از اعلام برنامه جدید آمریکا برای تحریم تهران و شرکای تجاری‌اش رقم خورد. اگرچه پالایشگاه‌های خصوصی چین سال‌ها مقصد اصلی نفت ایران بودند، در هفته‌های اخیر و هم‌زمان با افت چشمگیر عرضه در منطقه، قیمت‌های پیشنهادی از وضعیت تخفیف خارج شده و به پرمیومی حدود ۴ دلار برای هر بشکه نسبت به شاخص‌های جهانی رسیده است. بخش عمده این کمبود ناشی از محاصره ایالات متحده است؛ اقدامی که به سرگردانی نفتکش‌های بارگیری‌ شده ایرانی در خلیج فارس و معطلی ناوگانی از کشتی‌های خالی در خارج از آن انجامیده است. بر همین اساس، اکنون حجم ذخایر نفتی در آب‌های شرق شبه‌جزیره مالزی به تنها ۴۰ میلیون بشکه کاهش یافته است؛ محدوده‌ای که مشتریان چینی و دیگر خریداران آسیایی به‌طور گسترده برای ذخیره‌سازی و جابه‌جایی محموله‌ها از آن بهره می‌برند. طبق داده‌های شرکت اطلاعاتی کپلر، از این رقم فقط حدود ۴ میلیون بشکه-معادل ظرفیت دو ابرنفتکش-هنوز به فروش نرسیده است. امروز اسکات بسنت وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، طرحی را با عنوان «بزرگ‌ترین حمله اقتصادی در تاریخ» رونمایی خواهد کرد. هرچند پالایشگاه‌های چینی و نهادهای مالی حامی آن‌ها اهداف اصلی این برنامه به شمار می‌روند، اما در شرایطی که قیمت‌ها افزایش یافته و میزان عرضه به حداقل نزدیک شده است، پیامدها و هزینه‌های مالی و دیپلماتیک این اقدام موسوم به «روز دی» اقتصادی برجسته‌تر به نظر می‌رسد. تاکنون تلاش‌های آمریکا برای منزوی‌سازی ایران عمدتا بازیگران کم‌اهمیت‌تر بازار نفت را نشانه رفته و تحریم‌ها به پالایشگاه‌های خصوصی کوچک، بنادر و واسطه‌ها محدود بوده است؛ چراکه واشنگتن ضمن پرهیز از افزایش بهای نفت، نگران تبعات ناخواسته این اقدامات بر روابطش با پکن بود. با این حال، اقدام اوایل امسال واشنگتن در تحریم شرکت هنگلی پتروشیمیگ (پالایشگاه دالیان) به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین پالایشگاه‌های خصوصی چین، روندی تازه و غیرمنتظره را آغاز کرد؛ تصمیمی که پکن در واکنشی کم‌سابقه، با صدور دستور سرپیچی به شرکت‌های داخلی به آن پاسخ داد. با وجود این تحولات، آمریکا کماکان از هدف قرار دادن بانک‌های بزرگ چینی خودداری کرده است. اِما لی تحلیلگر ارشد بازار چین در شرکت تحلیلی ورتکسا، گفت: افزایش بهای شاخص‌های بین‌المللی در کنار تحولات ساختاری نظیر تداوم رشد خودروهای برقی، تقاضا در چین را تحت فشار گذاشته و افق پیش‌روی پالایشگاه‌های کوچک را تیره‌تر کرده است. از سوی دیگر، ایران دهه‌هاست در برابر تحریم‌های سنگین دوام آورده و هنوز مشخص نیست آیا تهدید به نبرد اقتصادی می‌تواند مسیر گفت‌وگوها را در مقایسه با کارزار نظامی چندماهه‌ای که تاکنون تهران را به تسلیم وانداشته، تغییر دهد؟ با این حال، بسنت ادعا کرده که «هر شریان اقتصادی» را قطع کند.