جزئیات طرح مهریه پلکانی؛ افزایش ۳ سکه به ازای هر سال زندگی مشترک

مجلس در حال بررسی طرحی است که سقف ضمانت کیفری مهریه را از حالت ثابت ۱۴ سکه، به مدلی پلکانی بر اساس سال‌های زندگی مشترک تغییر می‌دهد. بحث تغییر قوانین مربوط به مهریه دوباره به یکی از موضوعات مطرح در مجلس تبدیل شده است؛ موضوعی که این بار نه درباره حذف یا کاهش اصل مهریه، بلکه درباره ضمانت اجرای کیفری پرداخت آن است. رئیس فراکسیون زنان مجلس در توضیح آخرین وضعیت بررسی طرح اصلاح برخی قوانین نحوه اجرای محکومیت‌های مالی اعلام کرده است که بخش‌هایی از این طرح در مجلس به تصویب رسیده، اما دو ماده برای بررسی بیشتر به کمیسیون بازگردانده شده بود و قرار است دوباره در صحن علنی مجلس بررسی شود. براساس گزارش تسنیم، در همین مرحله، فراکسیون زنان مجلس دو پیشنهاد درباره موضوع سقف ۱۴ سکه ارائه کرده؛ پیشنهادهایی که هدف آن‌ها به گفته نمایندگان، ایجاد تعادل بیشتر میان حقوق زنان و مردان است. یکی از بحث‌های اصلی در این طرح، تعیین سقف ۱۴ سکه برای ضمانت اجرای کیفری مهریه است. منظور از این موضوع چیست؟ در حال حاضر اگر مردی مهریه را پرداخت نکند و شرایط قانونی لازم وجود داشته باشد، امکان اعمال ضمانت اجرای کیفری برای او وجود دارد. اما این به معنای آن نیست که مهریه بیشتر از ۱۴ سکه از بین می‌رود. به بیان ساده، اگر زنی مهریه‌ای هزار یا دو هزار سکه داشته باشد و همسرش توانایی مالی داشته باشد، همچنان می‌تواند برای وصول مهریه خود از اموال و دارایی‌های او اقدام کند. بنابراین عدد ۱۴ سکه مربوط به سقف برخورد کیفری با عدم پرداخت مهریه است، نه سقف کل مهریه قابل دریافت. رئیس فراکسیون زنان مجلس نیز تأکید کرده است که اگر مردی دارایی و توانایی پرداخت داشته باشد، میزان مهریه هرچقدر باشد، از اموال او قابل وصول خواهد بود. با این حال، برخی نمایندگان معتقدند تعیین یک سقف ثابت برای ضمانت اجرای کیفری می‌تواند برای زنانی که پس از سال‌ها زندگی مشترک مجبور به جدایی می‌شوند، مشکلاتی ایجاد کند. رئیس فراکسیون زنان مجلس در همین رابطه گفته است که اگر سقف مهریه ۱۴ سکه تعیین شود، زنی که پس از سال‌ها زندگی مشترک به دلایل مختلف مجبور به جدایی شده، ممکن است تنها با همین میزان پشتوانه روبه‌رو باشد؛ آن هم در شرایطی که حتی دریافت همین مقدار نیز ممکن است به دلیل توافق، بخشش یا شرایط پرداخت دشوار شود. از نگاه این گروه، شرایط یکسان برای همه ازدواج‌ها نمی‌تواند عادلانه باشد؛ چراکه وضعیت یک زوج در سال اول زندگی با زوجی که چندین دهه زندگی مشترک داشته‌اند، متفاوت است. به همین دلیل، فراکسیون زنان مجلس پیشنهاد دیگری را نیز مطرح کرده است؛ مدلی که بر اساس آن، سقف ضمانت اجرای کیفری مهریه به شکل پلکانی افزایش پیدا کند. بر اساس این مدل، مدت زندگی مشترک در میزان حمایت قانونی از مهریه اثر خواهد داشت. برای مثال، طبق توضیح رئیس فراکسیون زنان مجلس، پس از ۲۰ سال زندگی مشترک، ۶۰ سکه به سقف اولیه ۱۴ سکه اضافه می‌شود و مجموع سقف ضمانت اجرای کیفری به ۷۴ سکه می‌رسد. طرفداران این مدل معتقدند قانون باید شرایط هر دو طرف را در نظر بگیرد. از یک طرف، مردانی وجود دارند که در ابتدای زندگی مشترک با مطالبه کامل مهریه مواجه می‌شوند و ممکن است به دلیل ناتوانی مالی با مشکلات حقوقی روبه‌رو شوند. از طرف دیگر، زنانی هستند که پس از سال‌ها زندگی مشترک، به دلایل مختلف تصمیم به جدایی می‌گیرند و ممکن است با سقفی ثابت مواجه شوند که تناسبی با سال‌های زندگی مشترک آن‌ها ندارد. به همین دلیل، پیشنهاد پلکانی تلاش می‌کند میان این دو وضعیت تعادل ایجاد کند. در نهایت، هنوز تصمیم نهایی درباره این پیشنهادها گرفته نشده و باید دید مجلس در بررسی دوباره مواد باقی‌مانده، سقف ثابت ۱۴ سکه را می‌پذیرد یا به سمت مدل‌های جایگزین مانند پیشنهاد پلکانی حرکت خواهد کرد.