تقویت تاب‌آوری اجتماعی و اقتصادی لازمه حفظ استقلال کشور است

نصیری با تأکید بر اینکه حفظ استقلال کشور در گرو تقویت ظرفیت‌های درونی جامعه است، گفت: باید تاب‌آوری اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی را در جامعه افزایش دهیم؛ چراکه تجربه تاریخی ایران، از جمله کودتای ۲۸ مرداد، نشان می‌دهد هرگاه جامعه در برابر فشارهای بیرونی و دخالت بیگانگان آسیب‌پذیر شده، زمینه برای تضعیف استقلال و ایجاد واگرایی فراهم شده است. از خراسان جنوبی، دکتر عبدالرئوف نصیری، استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی، شامگاه(۲۷ مرداد) در نشست «نگاهی به همبستگی تا واگرایی ملی در تاریخ معاصر ایران» با تأکید بر اهمیت وحدت و انسجام ملی اظهار کرد: همبستگی، وحدت و انسجام از مبانی مهم و ارزشمند برای یک امت، ملت و جامعه است و در بسیاری از برهه‌های مهم تاریخ معاصر ایران، راهگشا بوده است. وی با اشاره به اهمیت شناخت تاریخ معاصر ایران در شرایط امروز افزود: ملت ایران در ماه‌های اخیر بار دیگر اهمیت استقلال، حفظ کیان جامعه و ایستادگی در برابر دشمنان را به خوبی درک کرده است و مطالعه تاریخ معاصر می‌تواند به شناخت ریشه‌های این مسائل و درس گرفتن از تجربه‌های گذشته کمک کند. نصیری با بیان اینکه بررسی تاریخ معاصر ایران را می‌توان از دوره صفویه تا امروز دنبال کرد، گفت: مناسبات این دوره با دوران گذشته بسیار متفاوت است و یکی از موضوعات جدید در این دوره، شکل‌گیری و گسترش استعمار بود. وی ادامه داد: در اوایل عصر صفوی، استعمارگران پرتغالی وارد خلیج فارس شدند و حدود یک قرن طول کشید تا در زمان شاه عباس صفوی از این منطقه بیرون رانده شوند؛ اما در همین نقطه، مداخلات استعمارگرانه در تاریخ ایران وارد مرحله جدیدی شد و به تدریج نقش انگلستان در تحولات سیاسی و اقتصادی ایران افزایش یافت. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی با اشاره به نقش کمپانی هند شرقی در تحولات ایران بیان کرد: با کمک کمپانی هند شرقی انگلستان، پرتغالی‌ها از خلیج فارس بیرون رانده شدند و همین مسئله موجب شد سرنوشت سیاسی و اقتصادی ایران به تدریج با انگلستان گره بخورد. وی با اشاره به تحولات دوره قاجار و ورود اندیشه‌های جدید غربی به ایران گفت: جنگ‌های ایران و روس و ضعف‌هایی که در این نبردها نمایان شد، زمینه ورود اندیشه‌های جدید از جمله قانون و آزادی را به کشور فراهم کرد و این دو مفهوم بخش مهمی از تاریخ معاصر ایران را تحت تأثیر قرار داد. نصیری انقلاب صنعتی را یکی از عوامل مهم افزایش توجه استعمارگران به ایران دانست و افزود: انقلاب صنعتی هم به مواد اولیه و هم به بازار فروش نیاز داشت و ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در مسیرهای مهم تجاری، نمی‌توانست از نگاه قدرت‌های استعماری دور بماند. وی با اشاره به موقعیت راهبردی ایران اظهار کرد: ایران در طول تاریخ به عنوان شاهراهی مهم مطرح بوده و مسیرهایی همچون جاده ابریشم و مسیرهای ارتباطی خلیج فارس و دریای عمان، اهمیت راهبردی این سرزمین را افزایش داده است؛ از همین رو استعمارگران تلاش کردند ایران را از جنبه‌های مختلف به خود وابسته کنند. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی ادامه داد: نفت نیز در دوران معاصر به یکی از مهم‌ترین ابزارهای فشار استعمارگران علیه ایران تبدیل شد و تلاش برای غارت منابع نفتی کشور، بخش مهمی از مناسبات سیاسی ایران با قدرت‌های خارجی را شکل داد. وی با بیان اینکه وابستگی زمینه‌ساز واگرایی است، گفت: مقابل همبستگی، واگرایی قرار دارد و زمانی واگرایی شکل می‌گیرد که وابستگی ایجاد شده باشد؛ استعمار تلاش می‌کرد ایران را از جنبه‌های مختلف به خود وابسته کند و در این میان انگلستان بیشترین تلاش و نفوذ را داشت. نصیری با اشاره به نقش نهادهای اجتماعی و فرهنگی در حفظ هویت ایرانی اظهار کرد: در هویت ایرانیان نهادها و سازمان‌هایی وجود داشته و دارند که وجهه ملی دارند و یکی از نمونه‌های مهم آن بازار است. وی بازار را فراتر از یک فضای اقتصادی دانست و افزود: بازار در فرهنگ ایرانی تنها محل دادوستد نیست؛ بلکه نهادی است که دین، اقتصاد، فرهنگ و همبستگی اجتماعی در آن حضور دارد و مسجد، مدرسه، حسینیه و دیگر نهادهای مهم فرهنگی در ارتباط با آن شکل گرفته‌اند. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی ادامه داد: جامعه‌ای که از نهادهای مدنی قوی و غنی برخوردار باشد و مردم آن آگاه و دانا باشند، به آسانی آسیب نمی‌بیند؛ بنابراین دشمن تلاش می‌کند این نهادها را تضعیف کرده یا در تعریف و هویت آنها تغییر ایجاد کند. وی با اشاره به تحولات دوره مشروطیت گفت: در آستانه مشروطیت نیز شاهد چنین تغییراتی بودیم و تأسیس دارالفنون و ورود اندیشه‌های جدید، بخشی از این تحولات بود؛ در حالی که در فرهنگ ایرانی، مدرسه و آموزش سابقه‌ای طولانی داشته و صرفاً محصول تمدن غرب نیست. نصیری با تأکید بر نقش دین و مرجعیت در جامعه ایران بیان کرد: جامعه ایران جامعه‌ای دینی است و مرجعیت دینی همواره به عنوان یک پشتوانه قوی در جامعه ایفای نقش کرده است؛ بنابراین فاصله گرفتن از این پشتوانه می‌تواند پیامدهای مهمی برای انسجام اجتماعی داشته باشد. وی با اشاره به نقش بازار در تحولات تاریخی ایران اظهار کرد: بازار در بسیاری از وقایع سرنوشت‌ساز تاریخ معاصر ایران، از قیام تنباکو و انقلاب مشروطه گرفته تا انقلاب اسلامی، نقش مهمی داشته است و بسیاری از تحولات بزرگ از همین بستر اجتماعی آغاز شده است. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی با بیان اینکه باید نسبت به داشته‌های فرهنگی و تمدنی ایران حساس بود، افزود: در فرهنگ ایرانی، عناصر ارزشمند بسیاری وجود دارد که در طول زمان نام و هویت آنها دستخوش تغییر شده است و باید نسبت به حفظ این میراث فرهنگی و هویتی توجه بیشتری داشته باشیم. وی در ادامه به کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ اشاره کرد و گفت: در آستانه ۲۸ مرداد قرار داریم؛ شبی که یکی از پرتلاطم‌ترین و آشفته‌ترین شب‌های تاریخ معاصر ایران رقم خورد و فردای آن، یک دولت ملی و نهضتی که شعار استقلال و آزادی را دنبال می‌کرد، با دخالت استعمارگران شکست خورد. نصیری افزود: جریان ملی ـ مذهبی در ایران با همکاری و همراهی نهاد دولت به نمایندگی دکتر مصدق و نهاد دین به نمایندگی آیت‌الله کاشانی شکل گرفت و توانست تحولات مهمی از جمله ملی شدن صنعت نفت را رقم بزند، اما در نهایت اختلافات داخلی و دخالت استعمارگران موجب شکست این همبستگی شد. وی بیان کرد: پس از کودتای ۲۸ مرداد، حدود ۲۵ سال طول کشید تا ملت ایران تحت رهبری مرجعیت دینی و با تکیه بر آموزه‌های دینی خود بتواند استبداد داخلی را کنار بزند و به آرمان استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی دست پیدا کند. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی با تأکید بر اینکه غفلت از همبستگی ملی می‌تواند به تفرقه و نابودی منجر شود، گفت: استعمارگران زمانی که موجودیت و منافعشان به خطر می‌افتد، اختلافات خود را کنار می‌گذارند و بر سر یک هدف مشترک به توافق می‌رسند؛ بنابراین ملت‌ها نیز باید در برابر تهدیدهای مشترک، وحدت و انسجام خود را حفظ کنند. وی یکی از مهم‌ترین درس‌های کودتای ۲۸ مرداد را ضرورت شناخت دشمن دانست و افزود: اگر روشنفکران و دولتمردان جامعه از مرجعیت دینی فاصله بگیرند و وارد رقابت‌های سیاسی و قدرت‌طلبی شوند، زمینه آسیب‌پذیری جامعه فراهم می‌شود. نصیری ادامه داد: کودتای ۲۸ مرداد نشان داد که مردم ایران جامعه‌ای دیندار هستند و از مرجعیت دینی خود حمایت می‌کنند؛ مشروعیت و محبوبیت یک دولتمرد نیز تا زمانی پایدار است که از جامعه، مردم و ارزش‌های دینی فاصله نگیرد. وی با تأکید بر اهمیت دانایی و دشمن‌شناسی اظهار کرد: دانایی در عرصه اجتماعی به معنای شناخت دشمن و شناخت مسئولیت است و هر فرد باید جایگاه و مسئولیت خود را بشناسد و بداند که اعتبار و احترام او زمانی پایدار خواهد بود که در مسیر خدمت به مردم، استقلال و آزادی جامعه و ارتقای سلامت اجتماعی حرکت کند. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی شایسته‌سالاری را یکی دیگر از درس‌های ۲۸ مرداد دانست و گفت: این واقعه به ما آموخت که شایسته‌گزینی و شایسته‌سالاری باید اساس اداره جامعه باشد و هر چیزی که از بیگانه وارد می‌شود نباید بدون شناخت و بررسی پذیرفته شود. وی افزود: جامعه باید از نظر تاب‌آوری اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی تقویت شود؛ چراکه مقاومت و تاب‌آوری از عوامل مهم حفظ استقلال و هویت یک ملت است. نصیری با اشاره به اختلاف میان دکتر مصدق و آیت‌الله کاشانی گفت: اختلاف نظر امری طبیعی است، اما آنچه خطرناک است تبدیل اختلاف نظر به تخلف و واگرایی است؛ در ماجرای نهضت ملی شدن صنعت نفت نیز تا زمانی که میان نیروهای ملی و مذهبی وحدت وجود داشت، حرکت پیش رفت، اما پس از ایجاد اختلاف، زمینه برای شکست نهضت فراهم شد. وی خاطرنشان کرد: آموزش و پرورش مهم‌ترین نهادی است که باید برای آن سرمایه‌گذاری شود و اگر دولتی می‌خواهد به عزت، کرامت، استقلال و آزادی دست پیدا کند، باید به آموزش و پرورش بها دهد و مدرسه را در چارچوب هویت ایرانی ـ اسلامی تقویت کند. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی بر ضرورت ارتباط میان مدرسه، مسجد، منبر و بازار تأکید کرد و گفت: دانش‌آموزی که در مدرسه تربیت می‌شود، قرار است در همین جامعه زندگی کند؛ بنابراین ارتباط مدرسه با مسجد، بازار و اجتماع باید حفظ و تقویت شود. وی در پاسخ به پرسشی درباره علت اختلاف میان دکتر مصدق و آیت‌الله کاشانی اظهار کرد: در جریان مشروطیت، سه گروه روحانیت و مرجعیت دینی، تجار و بازاریان و روشنفکران در کنار یکدیگر قرار گرفتند و با هدف مقابله با استبداد و بی‌قانونی به وحدت رسیدند، اما پس از پیروزی، به دلیل نداشتن برنامه برای مرحله بعد، اختلافات آغاز شد. نصیری ادامه داد: در جریان ۲۸ مرداد نیز مصدق و کاشانی در ابتدا با هدف جلوگیری از بازگشت استبداد و تحقق استقلال و آزادی در کنار یکدیگر قرار گرفتند، اما پس از پیروزی و شکل‌گیری اختلافات، این وحدت از بین رفت. وی با بیان اینکه مردم ایران در طول تاریخ مرجعیت دینی را به عنوان پناهگاه خود شناخته‌اند، افزود: مردم در بزنگاه‌های تاریخی، زمانی که از حاکم سیاسی پاسخ نگرفته‌اند، به مرجعیت دینی مراجعه کرده‌اند و همین جایگاه تاریخی موجب شده است که مرجعیت دینی از نفوذ اجتماعی بالایی برخوردار باشد. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی درباره عملکرد دکتر مصدق نیز گفت: همه عوامل در شکست نهضت ملی شدن صنعت نفت نقش داشتند و نمی‌توان یک عامل را به تنهایی مسئول دانست؛ یک سیاستمدار و مدیر باید زمان خود را به خوبی بشناسد و بداند چه زمانی باید سکوت کند، چه زمانی سخن بگوید و چه زمانی اقدام کند. وی با اشاره به انحلال مجلس در دوران مصدق بیان کرد: مجلس نماد اراده ملی و محل حضور نمایندگان مردم است و تعطیلی آن می‌توانست پشتوانه قانونی دولت را تضعیف کند؛ از سوی دیگر، استعمار نیز بیکار ننشست و تلاش کرد با استفاده از عوامل مختلف، زمینه تضعیف دولت و اجرای کودتا را فراهم کند. نصیری درباره ملی شدن صنعت نفت گفت: نفت ایران به معنای واقعی ملی شد و حتی خلع ید از شرکت انگلیسی صورت گرفت؛ سیاست موازنه منفی نیز بر این اساس بود که ایران نه به غرب و نه به شرق امتیاز بدهد. وی تحریم اقتصادی ایران پس از ملی شدن صنعت نفت را از مهم‌ترین پیامدهای این نهضت دانست و افزود: تحریم اقتصادی از همان دوره به یکی از ابزارهای فشار علیه ایران تبدیل شد و در همان زمان، مفهوم مقاومت ملی و اقتصاد بدون نفت نیز مورد توجه قرار گرفت. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: تجربه ۲۸ مرداد نشان می‌دهد که همبستگی ملی، دشمن‌شناسی، دانایی، شایسته‌سالاری و تقویت تاب‌آوری اجتماعی و اقتصادی از ضرورت‌های اساسی برای حفظ استقلال کشور است. وی تأکید کرد: تاریخ زمانی ارزشمند است که موجب رشد و دانایی جامعه شود و بتواند به مردم در فهم درست حوادث و تصمیم‌گیری برای آینده کمک کند؛ بنابراین باید از تجربه‌های تاریخی برای تقویت وحدت و جلوگیری از واگرایی استفاده کرد. از خراسان جنوبی، دکتر عبدالرئوف نصیری، استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی، شامگاه(۲۷ مرداد) در نشست «نگاهی به همبستگی تا واگرایی ملی در تاریخ معاصر ایران» با تأکید بر اهمیت وحدت و انسجام ملی اظهار کرد: همبستگی، وحدت و انسجام از مبانی مهم و ارزشمند برای یک امت، ملت و جامعه است و در بسیاری از برهه‌های مهم تاریخ معاصر ایران، راهگشا بوده است. وی با اشاره به اهمیت شناخت تاریخ معاصر ایران در شرایط امروز افزود: ملت ایران در ماه‌های اخیر بار دیگر اهمیت استقلال، حفظ کیان جامعه و ایستادگی در برابر دشمنان را به خوبی درک کرده است و مطالعه تاریخ معاصر می‌تواند به شناخت ریشه‌های این مسائل و درس گرفتن از تجربه‌های گذشته کمک کند. نصیری با بیان اینکه بررسی تاریخ معاصر ایران را می‌توان از دوره صفویه تا امروز دنبال کرد، گفت: مناسبات این دوره با دوران گذشته بسیار متفاوت است و یکی از موضوعات جدید در این دوره، شکل‌گیری و گسترش استعمار بود. وی ادامه داد: در اوایل عصر صفوی، استعمارگران پرتغالی وارد خلیج فارس شدند و حدود یک قرن طول کشید تا در زمان شاه عباس صفوی از این منطقه بیرون رانده شوند؛ اما در همین نقطه، مداخلات استعمارگرانه در تاریخ ایران وارد مرحله جدیدی شد و به تدریج نقش انگلستان در تحولات سیاسی و اقتصادی ایران افزایش یافت. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی با اشاره به نقش کمپانی هند شرقی در تحولات ایران بیان کرد: با کمک کمپانی هند شرقی انگلستان، پرتغالی‌ها از خلیج فارس بیرون رانده شدند و همین مسئله موجب شد سرنوشت سیاسی و اقتصادی ایران به تدریج با انگلستان گره بخورد. وی با اشاره به تحولات دوره قاجار و ورود اندیشه‌های جدید غربی به ایران گفت: جنگ‌های ایران و روس و ضعف‌هایی که در این نبردها نمایان شد، زمینه ورود اندیشه‌های جدید از جمله قانون و آزادی را به کشور فراهم کرد و این دو مفهوم بخش مهمی از تاریخ معاصر ایران را تحت تأثیر قرار داد. نصیری انقلاب صنعتی را یکی از عوامل مهم افزایش توجه استعمارگران به ایران دانست و افزود: انقلاب صنعتی هم به مواد اولیه و هم به بازار فروش نیاز داشت و ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در مسیرهای مهم تجاری، نمی‌توانست از نگاه قدرت‌های استعماری دور بماند. وی با اشاره به موقعیت راهبردی ایران اظهار کرد: ایران در طول تاریخ به عنوان شاهراهی مهم مطرح بوده و مسیرهایی همچون جاده ابریشم و مسیرهای ارتباطی خلیج فارس و دریای عمان، اهمیت راهبردی این سرزمین را افزایش داده است؛ از همین رو استعمارگران تلاش کردند ایران را از جنبه‌های مختلف به خود وابسته کنند. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی ادامه داد: نفت نیز در دوران معاصر به یکی از مهم‌ترین ابزارهای فشار استعمارگران علیه ایران تبدیل شد و تلاش برای غارت منابع نفتی کشور، بخش مهمی از مناسبات سیاسی ایران با قدرت‌های خارجی را شکل داد. وی با بیان اینکه وابستگی زمینه‌ساز واگرایی است، گفت: مقابل همبستگی، واگرایی قرار دارد و زمانی واگرایی شکل می‌گیرد که وابستگی ایجاد شده باشد؛ استعمار تلاش می‌کرد ایران را از جنبه‌های مختلف به خود وابسته کند و در این میان انگلستان بیشترین تلاش و نفوذ را داشت. نصیری با اشاره به نقش نهادهای اجتماعی و فرهنگی در حفظ هویت ایرانی اظهار کرد: در هویت ایرانیان نهادها و سازمان‌هایی وجود داشته و دارند که وجهه ملی دارند و یکی از نمونه‌های مهم آن بازار است. وی بازار را فراتر از یک فضای اقتصادی دانست و افزود: بازار در فرهنگ ایرانی تنها محل دادوستد نیست؛ بلکه نهادی است که دین، اقتصاد، فرهنگ و همبستگی اجتماعی در آن حضور دارد و مسجد، مدرسه، حسینیه و دیگر نهادهای مهم فرهنگی در ارتباط با آن شکل گرفته‌اند. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی ادامه داد: جامعه‌ای که از نهادهای مدنی قوی و غنی برخوردار باشد و مردم آن آگاه و دانا باشند، به آسانی آسیب نمی‌بیند؛ بنابراین دشمن تلاش می‌کند این نهادها را تضعیف کرده یا در تعریف و هویت آنها تغییر ایجاد کند. وی با اشاره به تحولات دوره مشروطیت گفت: در آستانه مشروطیت نیز شاهد چنین تغییراتی بودیم و تأسیس دارالفنون و ورود اندیشه‌های جدید، بخشی از این تحولات بود؛ در حالی که در فرهنگ ایرانی، مدرسه و آموزش سابقه‌ای طولانی داشته و صرفاً محصول تمدن غرب نیست. نصیری با تأکید بر نقش دین و مرجعیت در جامعه ایران بیان کرد: جامعه ایران جامعه‌ای دینی است و مرجعیت دینی همواره به عنوان یک پشتوانه قوی در جامعه ایفای نقش کرده است؛ بنابراین فاصله گرفتن از این پشتوانه می‌تواند پیامدهای مهمی برای انسجام اجتماعی داشته باشد. وی با اشاره به نقش بازار در تحولات تاریخی ایران اظهار کرد: بازار در بسیاری از وقایع سرنوشت‌ساز تاریخ معاصر ایران، از قیام تنباکو و انقلاب مشروطه گرفته تا انقلاب اسلامی، نقش مهمی داشته است و بسیاری از تحولات بزرگ از همین بستر اجتماعی آغاز شده است. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی با بیان اینکه باید نسبت به داشته‌های فرهنگی و تمدنی ایران حساس بود، افزود: در فرهنگ ایرانی، عناصر ارزشمند بسیاری وجود دارد که در طول زمان نام و هویت آنها دستخوش تغییر شده است و باید نسبت به حفظ این میراث فرهنگی و هویتی توجه بیشتری داشته باشیم. وی در ادامه به کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ اشاره کرد و گفت: در آستانه ۲۸ مرداد قرار داریم؛ شبی که یکی از پرتلاطم‌ترین و آشفته‌ترین شب‌های تاریخ معاصر ایران رقم خورد و فردای آن، یک دولت ملی و نهضتی که شعار استقلال و آزادی را دنبال می‌کرد، با دخالت استعمارگران شکست خورد. نصیری افزود: جریان ملی ـ مذهبی در ایران با همکاری و همراهی نهاد دولت به نمایندگی دکتر مصدق و نهاد دین به نمایندگی آیت‌الله کاشانی شکل گرفت و توانست تحولات مهمی از جمله ملی شدن صنعت نفت را رقم بزند، اما در نهایت اختلافات داخلی و دخالت استعمارگران موجب شکست این همبستگی شد. وی بیان کرد: پس از کودتای ۲۸ مرداد، حدود ۲۵ سال طول کشید تا ملت ایران تحت رهبری مرجعیت دینی و با تکیه بر آموزه‌های دینی خود بتواند استبداد داخلی را کنار بزند و به آرمان استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی دست پیدا کند. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی با تأکید بر اینکه غفلت از همبستگی ملی می‌تواند به تفرقه و نابودی منجر شود، گفت: استعمارگران زمانی که موجودیت و منافعشان به خطر می‌افتد، اختلافات خود را کنار می‌گذارند و بر سر یک هدف مشترک به توافق می‌رسند؛ بنابراین ملت‌ها نیز باید در برابر تهدیدهای مشترک، وحدت و انسجام خود را حفظ کنند. وی یکی از مهم‌ترین درس‌های کودتای ۲۸ مرداد را ضرورت شناخت دشمن دانست و افزود: اگر روشنفکران و دولتمردان جامعه از مرجعیت دینی فاصله بگیرند و وارد رقابت‌های سیاسی و قدرت‌طلبی شوند، زمینه آسیب‌پذیری جامعه فراهم می‌شود. نصیری ادامه داد: کودتای ۲۸ مرداد نشان داد که مردم ایران جامعه‌ای دیندار هستند و از مرجعیت دینی خود حمایت می‌کنند؛ مشروعیت و محبوبیت یک دولتمرد نیز تا زمانی پایدار است که از جامعه، مردم و ارزش‌های دینی فاصله نگیرد. وی با تأکید بر اهمیت دانایی و دشمن‌شناسی اظهار کرد: دانایی در عرصه اجتماعی به معنای شناخت دشمن و شناخت مسئولیت است و هر فرد باید جایگاه و مسئولیت خود را بشناسد و بداند که اعتبار و احترام او زمانی پایدار خواهد بود که در مسیر خدمت به مردم، استقلال و آزادی جامعه و ارتقای سلامت اجتماعی حرکت کند. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی شایسته‌سالاری را یکی دیگر از درس‌های ۲۸ مرداد دانست و گفت: این واقعه به ما آموخت که شایسته‌گزینی و شایسته‌سالاری باید اساس اداره جامعه باشد و هر چیزی که از بیگانه وارد می‌شود نباید بدون شناخت و بررسی پذیرفته شود. وی افزود: جامعه باید از نظر تاب‌آوری اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی تقویت شود؛ چراکه مقاومت و تاب‌آوری از عوامل مهم حفظ استقلال و هویت یک ملت است. نصیری با اشاره به اختلاف میان دکتر مصدق و آیت‌الله کاشانی گفت: اختلاف نظر امری طبیعی است، اما آنچه خطرناک است تبدیل اختلاف نظر به تخلف و واگرایی است؛ در ماجرای نهضت ملی شدن صنعت نفت نیز تا زمانی که میان نیروهای ملی و مذهبی وحدت وجود داشت، حرکت پیش رفت، اما پس از ایجاد اختلاف، زمینه برای شکست نهضت فراهم شد. وی خاطرنشان کرد: آموزش و پرورش مهم‌ترین نهادی است که باید برای آن سرمایه‌گذاری شود و اگر دولتی می‌خواهد به عزت، کرامت، استقلال و آزادی دست پیدا کند، باید به آموزش و پرورش بها دهد و مدرسه را در چارچوب هویت ایرانی ـ اسلامی تقویت کند. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی بر ضرورت ارتباط میان مدرسه، مسجد، منبر و بازار تأکید کرد و گفت: دانش‌آموزی که در مدرسه تربیت می‌شود، قرار است در همین جامعه زندگی کند؛ بنابراین ارتباط مدرسه با مسجد، بازار و اجتماع باید حفظ و تقویت شود. وی در پاسخ به پرسشی درباره علت اختلاف میان دکتر مصدق و آیت‌الله کاشانی اظهار کرد: در جریان مشروطیت، سه گروه روحانیت و مرجعیت دینی، تجار و بازاریان و روشنفکران در کنار یکدیگر قرار گرفتند و با هدف مقابله با استبداد و بی‌قانونی به وحدت رسیدند، اما پس از پیروزی، به دلیل نداشتن برنامه برای مرحله بعد، اختلافات آغاز شد. نصیری ادامه داد: در جریان ۲۸ مرداد نیز مصدق و کاشانی در ابتدا با هدف جلوگیری از بازگشت استبداد و تحقق استقلال و آزادی در کنار یکدیگر قرار گرفتند، اما پس از پیروزی و شکل‌گیری اختلافات، این وحدت از بین رفت. وی با بیان اینکه مردم ایران در طول تاریخ مرجعیت دینی را به عنوان پناهگاه خود شناخته‌اند، افزود: مردم در بزنگاه‌های تاریخی، زمانی که از حاکم سیاسی پاسخ نگرفته‌اند، به مرجعیت دینی مراجعه کرده‌اند و همین جایگاه تاریخی موجب شده است که مرجعیت دینی از نفوذ اجتماعی بالایی برخوردار باشد. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی درباره عملکرد دکتر مصدق نیز گفت: همه عوامل در شکست نهضت ملی شدن صنعت نفت نقش داشتند و نمی‌توان یک عامل را به تنهایی مسئول دانست؛ یک سیاستمدار و مدیر باید زمان خود را به خوبی بشناسد و بداند چه زمانی باید سکوت کند، چه زمانی سخن بگوید و چه زمانی اقدام کند. وی با اشاره به انحلال مجلس در دوران مصدق بیان کرد: مجلس نماد اراده ملی و محل حضور نمایندگان مردم است و تعطیلی آن می‌توانست پشتوانه قانونی دولت را تضعیف کند؛ از سوی دیگر، استعمار نیز بیکار ننشست و تلاش کرد با استفاده از عوامل مختلف، زمینه تضعیف دولت و اجرای کودتا را فراهم کند. نصیری درباره ملی شدن صنعت نفت گفت: نفت ایران به معنای واقعی ملی شد و حتی خلع ید از شرکت انگلیسی صورت گرفت؛ سیاست موازنه منفی نیز بر این اساس بود که ایران نه به غرب و نه به شرق امتیاز بدهد. وی تحریم اقتصادی ایران پس از ملی شدن صنعت نفت را از مهم‌ترین پیامدهای این نهضت دانست و افزود: تحریم اقتصادی از همان دوره به یکی از ابزارهای فشار علیه ایران تبدیل شد و در همان زمان، مفهوم مقاومت ملی و اقتصاد بدون نفت نیز مورد توجه قرار گرفت. استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: تجربه ۲۸ مرداد نشان می‌دهد که همبستگی ملی، دشمن‌شناسی، دانایی، شایسته‌سالاری و تقویت تاب‌آوری اجتماعی و اقتصادی از ضرورت‌های اساسی برای حفظ استقلال کشور است. وی تأکید کرد: تاریخ زمانی ارزشمند است که موجب رشد و دانایی جامعه شود و بتواند به مردم در فهم درست حوادث و تصمیم‌گیری برای آینده کمک کند؛ بنابراین باید از تجربه‌های تاریخی برای تقویت وحدت و جلوگیری از واگرایی استفاده کرد.