تأمین ۱۷۰۰ قطعه زمین برای نهضت ملی مسکن در خوسف

رئیس ادار راه و شهرسازی شهرستان خوسف با اشار به تأمین ۱۷۰۰ قطعه زمین برای نهضت ملی مسکن در خوسف گفت: تأمین زمین و تسریع در اجرای طرح‌های نهضت ملی مسکن و قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در شهرستان خوسف در دستور کار قرار گرفته و با الحاق اراضی جدید، ظرفیت قابل توجهی برای پاسخگویی به نیاز متقاضیان مسکن این شهرستان فراهم شده است. خبرگزاری شبستان_ خراسان‌جنوبی؛ فاطمه رحیم زاده - مسکن یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های تحقق سیاست‌های حمایت از خانواده و جوانی جمعیت است و اجرای طرح‌های نهضت ملی مسکن می‌تواند نقش مؤثری در تسهیل تشکیل خانواده و تأمین سرپناه برای زوج‌های جوان داشته باشد. در همین راستا، توجه به سهم جوانان و خانواده‌های مشمول قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در فرآیند واگذاری واحدهای مسکونی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. تأمین زمین و تسریع در روند احداث و واگذاری واحدهای نهضت ملی مسکن، علاوه بر پاسخگویی به بخشی از نیاز جامعه به مسکن، می‌تواند به‌عنوان یکی از مشوق‌های مؤثر برای ازدواج و فرزندآوری مورد توجه قرار گیرد، موضوعی که نیازمند هماهنگی دستگاه‌های متولی و رفع موانع اجرایی برای بهره‌مندی هرچه سریع‌تر خانواده‌ها و جوانان از این ظرفیت است. خراسان‌جنوبی در سال‌های اخیر همزمان با پیگیری طرح نهضت ملی مسکن، موضوع حمایت از جوانی جمعیت و تسهیل شرایط خانه‌دار شدن جوانان و خانواده‌ها را نیز دنبال کرده است، چراکه تأمین مسکن به‌عنوان یکی از نیازهای اساسی زندگی، می‌تواند نقش مهمی در تقویت بنیان خانواده، تسهیل ازدواج و ترغیب زوج‌های جوان به فرزندآوری داشته باشد. اجرای طرح‌های مسکن ملی و اختصاص زمین به خانواده‌های مشمول قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در استان، فرصتی برای پیوند میان سیاست‌های مسکن و جمعیتی فراهم کرده است، ظرفیتی که با تسریع در تأمین زمین، احداث و واگذاری واحدها می‌تواند بخشی از دغدغه جوانان برای تشکیل زندگی مشترک را کاهش داده و گامی در مسیر حمایت عملی از جوانی جمعیت در خراسان‌جنوبی باشد و شهرستان خوسف نیز از این قاعده مستثنی نیست و با توجه به نبود مشکل در زمینه واگذاری زمین، سرریز جمعیتی بیرجند نیز میتوانند از این مهم بهره‌مند شوند. جواد رحمتی‌زاده، رئیس ادار راه و شهرسازی شهرستان خوسف، در تور رسانه‌ای خبرنگاران بیرجندی به شهر خوسف با اشاره به روند اجرای طرح نهضت ملی مسکن در این شهرستان اظهار کرد: در خوسف سه سایت برای اجرای طرح‌های مسکن پیش‌بینی شده که یکی از آنها باقیمانده سایت مسکن مهر با حدود ۱۰۲ قطعه بود، اما با توجه به انتقال تعدادی از متقاضیان از بیرجند به خوسف، عملاً زمین قابل واگذاری در شهر وجود نداشت. وی افزود: در ادامه، الحاق سایت ۱۱۱ هکتاری به محدوده شهر انجام شد که در پی آن حدود یک هزار و ۷۰۰ قطعه زمین برای اجرای طرح‌های مسکن تأمین شد. ثبت‌نام ۲۵۰۰ متقاضی مسکن در خوسف رئیس ادار راه و شهرسازی شهرستان خوسف با بیان اینکه تاکنون بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ نفر در سامانه مربوط به طرح‌های مسکن ثبت‌نام کرده‌اند، گفت: از این تعداد، حدود یک هزار و ۷۵۰ نفر متقاضی نهضت ملی مسکن و حدود ۹۵۰ نفر متقاضی طرح جوانی جمعیت هستند. رحمتی‌زاده ادامه داد: متقاضیان نهضت ملی مسکن که تشکیل پرونده داده‌اند، برای واگذاری به بنیاد مسکن معرفی شدند چراکه بنیاد مسکن به‌عنوان کارگزار اجرای طرح نهضت ملی مسکن در شهرهای زیر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت فعالیت می‌کند و از این بابت مشکلی وجود ندارد. تاکنون ۶۶۹ متقاضی طرح جوانی جمعیت در خوسف شناسایی شده‌اند و زمین به متقاضیان واجد شرایط تحویل شده استوی با اشاره به استقبال خانواده‌ها از طرح جوانی جمعیت بیان کرد: تاکنون ۶۶۹ متقاضی طرح جوانی جمعیت در خوسف شناسایی شده‌اند و زمین به متقاضیان واجد شرایط تحویل شده است. رئیس ادار راه و شهرسازی شهرستان خوسف با بیان اینکه اجرای طرح‌های مسکن در این شهرستان نسبت به بسیاری از شهرستان‌ها با تأخیر آغاز شد، اظهار کرد: عمده اقدامات اجرایی طرح مسکن در خوسف از سال ۱۴۰۲ آغاز شد، در حالی که در برخی شهرستان‌ها اجرای طرح اقدام ملی مسکن از سال ۱۳۹۸ شروع شده و سپس در قالب نهضت ملی مسکن ادامه یافته بود. رحمتی‌زاده افزود: بلافاصله پس از الحاق سایت ۱۱۱ هکتاری، قرارداد آماده‌سازی این سایت به مبلغ ۱۰۷ میلیارد تومان با بنیاد مسکن منعقد شد و در مدت زمان قرارداد، عملیات بازگشایی تمامی معابر انجام گرفت. وی با اشاره به دشواری عملیات آماده‌سازی سایت ۱۱۱ هکتاری گفت: شرایط توپوگرافی این محدوده کار را دشوار کرده بود، به‌گونه‌ای که در برخی نقاط بیش از سه متر خاکبرداری و در نقاط دیگر بیش از سه متر خاکریزی نیاز داشت، اما با توجه به اهمیت موضوع و ضرورت تأمین مسکن متقاضیانی که از بیرجند به خوسف مراجعه می‌کردند، عملیات با جدیت دنبال شد و اکنون تمامی معابر بازگشایی شده و پروژه در مرحله پیش از آسفالت قرار دارد. پیشرفت بیش از ۵۰ درصدی توسعه شبکه‌های آب، برق و گاز رئیس ادار راه و شهرسازی شهرستان خوسف با اشاره به ورود دستگاه‌های خدمات‌رسان به پروژه‌ها بیان کرد: برای این سایت حدود ۲۳ کیلومتر توسعه شبکه آب، برق و گاز مورد نیاز است و دستگاه‌های خدمات‌رسان پای کار آمده‌اند. رحمتی‌زاده ادامه داد: در حال حاضر عملیات توسعه شبکه در برخی دستگاه‌ها بیش از ۵۰ درصد پیشرفت دارد و در حوزه آب و فاضلاب نیز پیشرفت از ۶۵ درصد عبور کرده است و روند اجرای عملیات متوقف نیست. وی تأکید کرد: آسفالت معابر پس از تکمیل عملیات مربوط به انشعابات و ... انجام خواهد شد، چراکه در صورت اجرای آسفالت پیش از تکمیل این اقدامات، دوباره نیاز به حفاری و شکافتن آسفالت است. الحاق ۱۸۶ هکتاری زمین وی با اشاره به افزایش تعداد متقاضیان نسبت به ظرفیت سایت ۱۱۱ هکتاری گفت: با توجه به اینکه تعداد متقاضیان از ظرفیت این سایت بیشتر بود، الحاق سایت جدیدی به مساحت ۱۸۶ هکتار نیز در دستور کار قرار گرفت. رئیس ادار راه و شهرسازی شهرستان خوسف افزود: طرح تفکیکی فاز نخست این سایت به تصویب رسیده و فازهای بعدی نیز در دست اقدام است و پیش‌بینی می‌کنیم حداکثر ظرف دو ماه آینده عملیات اجرایی آن آغاز شود. رحمتی‌زاده درباره وضعیت متقاضیان خوسف و بیرجند گفت: در این زمینه نمی‌توان تفکیک دقیقی میان متقاضیان خوسف و بیرجند قائل شد، چراکه بخشی از متقاضیان اصالتاً خوسفی هستند اما در بیرجند سکونت دارند و حتی بسیاری از شناسنامه‌های صادرشده برای اهالی خوسف نیز به دلیل نبود زایشگاه در گذشته، در بیرجند ثبت شده است. با توجه به اینکه مشکل تأمین زمین در خوسف وجود ندارد، روند اجرای پروژه‌ها نیز با جدیت دنبال می‌شودوی با بیان اینکه پیشرفت کلی متقاضیان طرح‌های مسکن در خوسف حدود ۶۰ درصد است، اظهار کرد: با توجه به اینکه مشکل تأمین زمین در خوسف وجود ندارد، روند اجرای پروژه‌ها نیز با جدیت دنبال می‌شود. رئیس ادار راه و شهرسازی شهرستان خوسف با اشاره به تفاوت ساخت‌وساز در سایت‌های مختلف مسکن گفت: برخی واحدهای مسکونی در گذشته به صورت آپارتمانی ساخته شده‌اند، اما در سایت ۱۱۱ هکتاری، سیاست ساخت‌وساز به سمت واحدهای ویلایی رفته و واحدهای این سایت به صورت ویلایی احداث می‌شوند. رحمتی‌زاده از اجرای یک پروژه ۱۵۰ واحدی در انتهای سایت خبر داد و گفت: این پروژه در قالب طرح مسکن محرومان و با مدیریت بنیاد مسکن اجرا شده و پیمانکار بنیاد عملیات ساخت را تا مرحله مشخصی انجام می‌دهد و پس از آن واحدها به متقاضیان واگذار خواهد شد. خوسف؛ پیشتاز در انتقال اسناد جوانی جمعیت وی با اشاره به وضعیت طرح جوانی جمعیت در شهرستان خوسف اظهار کرد: با وجود اینکه اجرای پروژه‌های نهضت ملی مسکن و جوانی جمعیت در خوسف نسبت به سایر شهرستان‌ها با تأخیر بیشتری آغاز شد، اما پیشرفت پروژه‌ها به تناسب این تأخیر، قابل توجه بوده و در برخی بخش‌ها از بسیاری از شهرستان‌ها جلوتر هستیم. رئیس ادار راه و شهرسازی شهرستان خوسف یکی از مهم‌ترین اقدامات انجام‌شده در این شهرستان را انتقال اسناد متقاضیان جوانی جمعیت عنوان کرد و گفت: خوسف تنها شهرستان کشور بود که انتقال اسناد زمین‌های مربوط به طرح جوانی جمعیت در آن انجام شد و اکنون اسناد در قالب قرارداد در حال انتقال به متقاضیان است. رحمتی‌زاده افزود: از مجموع ۶۶۹ متقاضی جوانی جمعیت، اسناد مربوط به بخش قابل توجهی از متقاضیان به‌طور کامل منتقل شده و انتقال اسناد متقاضیان سایت ۱۱۱ هکتاری نیز در حال انجام است. وی درخصوص نحوه انتقال سند متقاضیان دارای سه و چهار فرزند توضیح داد: متقاضیان دارای چهار فرزند نیز در حال طی فرآیند انتقال سند هستند و متقاضیان سه‌فرزندی دو مسیر پیش‌رو دارند، چنانچه متقاضی بخواهد از بازه تنفس مربوط به هزینه آماده‌سازی استفاده کند، انتقال سند پس از اتمام هزینه آماده‌سازی انجام خواهد شد، اما اگر هزینه آماده‌سازی را در ابتدا پرداخت کند، انتقال سند وی بلافاصله امکان‌پذیر است. رئیس ادار راه و شهرسازی شهرستان خوسف با اشاره به تعامل و همراهی دستگاه‌های اجرایی شهرستان گفت: خوشبختانه با توجه به تعامل و همراهی مطلوب مجموعه مدیریتی شهرستان، مسائل مربوط به طرح‌های مسکن با جدیت دنبال می‌شود و موضوعات و موانع به شکل مطلوب مدیریت شده است. در حال حاضر متقاضی واجد شرایطی که تشکیل پرونده‌اش کامل شده باشد و در انتظار واگذاری یا تعیین تکلیف قرار داشته باشد، نداریمرحمتی‌زاده خاطرنشان کرد: در حال حاضر متقاضی واجد شرایطی که تشکیل پرونده‌اش کامل شده باشد و در انتظار واگذاری یا تعیین تکلیف قرار داشته باشد، نداریم و این موضوع از نقاط قوت اجرای طرح‌های مسکن در شهرستان خوسف است. رئیس ادار راه و شهرسازی شهرستان خوسف با اشاره به آخرین وضعیت اسناد اراضی طرح‌های مسکن در این شهرستان اظهار کرد: اسناد تفکیکی تمامی قطعاتی که تفکیک آنها انجام شده، دریافت شده و از این بابت نگرانی متقاضیانی که منتظر دریافت سند بودند، برطرف شده است. وی افزود: فرآیند دریافت اسناد به‌صورت مرحله‌ای و همزمان با پیشرفت تفکیک قطعات دنبال شده و تاکنون اسناد تمامی قطعات تفکیکی دریافت شده است. وی ادامه داد: دریافت اسناد، علاوه بر تعیین تکلیف وضعیت مالکیت متقاضیان، در زمینه استفاده از تسهیلات بانکی نیز اهمیت دارد و تلاش شده است امکان بهره‌مندی متقاضیان از اسناد دولتی برای دریافت تسهیلات فراهم شود. رئیس ادار راه و شهرسازی شهرستان خوسف افزود: برای برخی متقاضیانی که برای دریافت تسهیلات با مشکل تأمین ضامن مواجه هستند، تمهیداتی در نظر گرفته شده تا بتوانند از ظرفیت سند دولتی و امکانات فراهم‌شده برای دریافت تسهیلات استفاده کنند. رحمتی‌زاده تأکید کرد: با دریافت و واگذاری اسناد، بخشی از دغدغه متقاضیان نهضت ملی مسکن و جوانی جمعیت در شهرستان خوسف برطرف شده و این موضوع می‌تواند روند دریافت تسهیلات و تکمیل واحدهای مسکونی را نیز تسریع کند. پایان آماده‌سازی سایت نهضت ملی مسکن خوسف امین دانشور، مدیر بنیاد مسکن شهرستان خوسف هم اظهار کرد: اجرای طرح نهضت ملی مسکن در شهرستان خوسف با تکمیل بخش قابل توجهی از عملیات آماده‌سازی سایت ۱۱۱ هکتاری وارد مراحل پایانی شده و همزمان، پروژه ۱۵۰ واحدی مسکن اقشار کم‌درآمد نیز در آستانه واگذاری به متقاضیان قرار دارد، طرح‌هایی که می‌تواند گام مهمی در تأمین مسکن اقشار مختلف و حمایت از خانواده‌ها در این شهرستان باشد. وی با اشاره به روند آماده‌سازی سایت نهضت ملی مسکن اظهار کرد: قراردادی به مبلغ ۱۰۷ میلیارد تومان با بنیاد مسکن به‌عنوان مجری عملیات آماده‌سازی سایت منعقد شد که خوشبختانه عملیات زیربنایی آن در مهرماه سال گذشته به پایان رسید. مدیر بنیاد مسکن شهرستان خوسف افزود: در این پروژه حدود چهار هزار متر طول جدول‌گذاری و اجرای کانال انجام شده و همچنین حدود ۴۵۴ هزار مترمربع عملیات خاکبرداری، تخریب و بازگشایی معابر به انجام رسیده است که در مهرماه سال گذشته تحویل شد. لزوم تکمیل انشعابات برای آغاز عملیات آسفالت دانشور با اشاره به آماده بودن معابر سایت برای ورود به مرحله آسفالت گفت: در حال حاضر برای اجرای آسفالت، تکمیل برخی انشعابات فرعی باقی مانده است و این موضوع در شورای مسکن شهرستان نیز مطرح شده است. دانشور ادامه داد: از متقاضیان درخواست شده است هرچه سریع‌تر برای دریافت انشعابات مورد نیاز خود اقدام کنند تا پس از تکمیل این فرآیند، عملیات آسفالت نیز توسط مجموعه مربوطه و با همکاری شهرداری اجرایی شود. خوسف دارای بیشترین سهمیه مسکن محرومان در استان وی در ادامه با اشاره به پروژه ۱۵۰ واحدی مسکن اقشار کم‌درآمد در خوسف گفت: این شهرستان بیشترین سهمیه مسکن اقشار کم‌درآمد را در خراسان‌جنوبی به خود اختصاص داده است و خوشبختانه شناسایی و تشکیل پرونده تمامی متقاضیان این پروژه انجام شده است. مدیر بنیاد مسکن خوسف ابراز امیدواری کرد: در شهریورماه و طی یک ماه آینده، فرآیند واگذاری واحدها به متقاضیان نیز انجام شود چراکه این پروژه یکی از طرح‌های شاخص حوزه مسکن در استان محسوب می‌شود. دانشور با بیان اینکه متقاضیان دهک یک تا چهار در این پروژه تعیین تکلیف شده‌اند، گفت: تمامی مراحل مربوط به متقاضیان انجام شده و آماده واگذاری هستیم. به گفته وی زمین این واحدها به صورت رایگان در اختیار متقاضیان قرار گرفته و زمین‌ها از اراضی ملکی ۹۹ ساله تأمین شده است. مدیر بنیاد مسکن شهرستان خوسف ادامه داد: ساخت این واحدها با استفاده از تسهیلات بنیاد مسکن و با کارمزد پنج درصد و بازپرداخت ۲۰ ساله انجام شده است و متقاضیان با حداقل هزینه می‌توانند صاحب یک واحد مسکونی حدود ۲۰۰ مترمربعی با ۷۰ مترمربع زیربنا در شهرستان خوسف شوند. دانشور تأکید کرد: تکمیل فرآیند واگذاری این واحدها و بهره‌برداری از پروژه می‌تواند بخش مهمی از نیاز اقشار کم‌درآمد شهرستان خوسف به مسکن را پاسخ دهد و امیدواریم در موعد مقرر شاهد واگذاری واحدها به خانواده‌های مشمول باشیم. اجرای ۱۲ کیلومتر شبکه گاز در سایت ۱۱۱ هکتاری نهضت ملی مسکن خوسف در ادامه علی باغانی، مسئول اداره گاز شهرستان خوسف اظهار کرد: توسعه زیرساخت‌های خدماتی در سایت‌های نهضت ملی مسکن شهرستان خوسف همزمان با پیشرفت عملیات آماده‌سازی و ساخت واحدهای مسکونی در حال انجام است و در این میان، شبکه گازرسانی نیز به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های ضروری، در بخش‌های مختلف سایت‌های مسکن اجرا شده است. وی افزود: در سایت ۵۰ هکتاری نهضت ملی مسکن خوسف، عملیات گازرسانی به‌طور کامل انجام شده و این سایت از نظر شبکه گازرسانی مشکلی ندارد. مسئول اداره گاز شهرستان خوسف با اشاره به روند اجرای شبکه گاز در سایت ۱۱۱ هکتاری افزود: برای این سایت در مجموع حدود ۲۲ کیلومتر شبکه گازرسانی طراحی شده که تاکنون ۱۲ کیلومتر آن اجرا شده است. باغانی ادامه داد: شریان‌های اصلی شبکه گازرسانی در سایت ۱۱۱ هکتاری اجرا شده و در بخش‌هایی که تراکم ساخت‌وساز و پیشرفت پروژه‌ها به بیش از ۶۰ درصد رسیده است، عملیات گازرسانی انجام شده و علمک‌های گاز نیز نصب شده‌اند. وی بیان کرد: اولویت شرکت گاز در اجرای شبکه، تأمین زیرساخت برای بخش‌هایی است که ساخت‌وساز و تراکم واحدهای مسکونی در آنها به میزان قابل توجهی رسیده است تا متقاضیان بتوانند در زمان بهره‌برداری از واحدها، از خدمات گاز طبیعی استفاده کنند. هزینه‌کرد ۴.۲ میلیارد تومانی برای گازرسانی در سال جاری وی با اشاره به اعتبارات هزینه‌شده برای توسعه شبکه گازرسانی در شهرستان خوسف گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون حدود چهار میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان برای اجرای پروژه‌های گازرسانی در این شهرستان هزینه شده است. مسئول اداره گاز شهرستان خوسف افزود: مجموع هزینه‌کرد در پروژه‌های گازرسانی انجام‌شده نیز تاکنون به حدود ۲۰ میلیارد تومان رسیده و عملیات توسعه شبکه همچنان در حال انجام است. گازرسانی به ۵ واحد صنعتی در خوسف باغانی همچنین از گازرسانی به واحدهای صنعتی شهرستان خبر داد و گفت: در سال جاری تاکنون پنج واحد صنعتی در خوسف گازرسانی شده‌اند و درخصوص واحدهای صنعتی که درخواست و متقاضی گازرسانی داشته باشند، اقدامات لازم از سوی شرکت گاز انجام می‌شود. وی خاطرنشان کرد: پس از اجرای شبکه و فراهم شدن امکان گازرسانی، ایجاد شبکه داخلی و تأسیسات مربوط به داخل واحدهای صنعتی برعهده خود واحد متقاضی خواهد بود. مسئول اداره گاز شهرستان خوسف در پایان با اشاره به شرایط ناترازی گاز در کشور گفت: موضوع تأمین گاز و مدیریت مصرف در شرایط فعلی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و اقدامات مربوط به مدیریت و برنامه‌ریزی تأمین گاز واحدهای صنعتی نیز از سوی بخش‌های تخصصی مربوطه در حال پیگیری است. حسن حاجی‌آبادی، مدیر امور برق شهرستان خوسف نیز گفت: توسعه زیرساخت‌های خدمات‌رسان در سایت‌های نهضت ملی مسکن شهرستان خوسف همزمان با پیشرفت ساخت واحدهای مسکونی در حال انجام است و در این میان، تأمین برق به‌عنوان یکی از نیازهای اصلی این واحدها، با اجرای شبکه‌های فشار متوسط و ضعیف و نصب ترانسفورماتورها دنبال می‌شود. وی با اشاره به آخرین وضعیت برق‌رسانی به سایت دکتر شکوهی(۱۱ هکتاری) اظهار کرد: تاکنون چهار هزار و ۲۰۰ متر شبکه فشار متوسط و سه هزار و ۹۰۰ متر شبکه فشار ضعیف در این سایت اجرا شده است. وی افزود: علاوه بر آن چهار دستگاه ترانسفورماتور در سایت نصب شده و فرآیند واگذاری انشعابات برق نیز آغاز شده و تعدادی از انشعابات تاکنون به متقاضیان واگذار شده است. اجرای پنج و نیم کیلومتر شبکه برق دیگر نیز در دستور کار قرار دارد که با تکمیل این شبکه، بخش عمده ساختمان‌های ساخته‌شده در سایت دکتر شکوهی از نعمت برق برخوردار خواهند شدمدیر امور برق شهرستان خوسف ادامه داد: علاوه بر اقدامات انجام‌شده، اجرای پنج و نیم کیلومتر شبکه برق دیگر نیز در دستور کار قرار دارد که با تکمیل این شبکه، بخش عمده ساختمان‌های ساخته‌شده در سایت دکتر شکوهی از نعمت برق برخوردار خواهند شد. حاجی‌آبادی با بیان اینکه تأمین برق بر اساس میزان پیشرفت ساخت واحدها در حال انجام است، گفت: اگر پیشرفت را بر مبنای واحدهای ساخته‌شده در نظر بگیریم، با احداث پنج و نیم کیلومتر شبکه جدید، تقریباً ۱۰۰ درصد متقاضیانی که واحدهایشان ساخته شده است، از امکان تأمین برق برخوردار خواهند شد. وی خاطرنشان کرد: بخش‌هایی از سایت دکتر شکوهی هنوز وارد مرحله واگذاری زمین و ساخت‌وساز نشده است و تأمین برق این بخش‌ها نیز متناسب با پیشرفت پروژه‌ها در مراحل بعدی انجام خواهد شد.