مقایسه کگل و کگهر؛ تحلیل سودآوری و دارایی دو غول معدنی

کگل تقریباً دو برابر کگهر دارایی دارد، اما در نیمه نخست ۱۴۰۵ این کگهر بود که با فروش کمتر، سود خالص بیشتری ساخت. به گزارش زومان، کگل و کگهر دو معدن همسایه و دو رقیب بورسی هستند؛ دو شرکت معدنی که از یک منطقه برخاسته‌اند، محصول مشابهی دارند و سرنوشت هر دو به سنگ‌آهن و زنجیره فولاد گره خورده است. یکی قدیمی‌تر، بزرگ‌تر و شناخته‌شده‌تر است؛ دیگری جوان‌تر و کوچک‌تر. در نگاه اول شاید نتیجه رقابت از قبل روشن به نظر برسد. اما صورت‌های مالی داستان دیگری تعریف می‌کنند. داستان شرکتی که دارایی کمتری دارد و فروشش هم پایین‌تر است، اما در پایان مسیر، پول بیشتری برای سهامدارانش باقی می‌گذارد. همین‌جاست که مقایسه کگل و کگهر به داستانی درباره تفاوت «بزرگ بودن» و «کارآمد بودن» تبدیل می‌شود. معدنی و صنعتی گل‌گهر با نماد کگلو معدنی و صنعتی گهرزمین با نماد کگهردو شاخه از یک ریشه‌اند. هر دو در منطقه معدنی گل‌گهر در جنوب‌غرب سیرجان شکل گرفته‌اند؛ منطقه‌ای بزرگ که ذخایر آهن آن زمینه توسعه مجموعه‌ای از فعالیت‌های معدنی و فولادی را فراهم کرده است. کگل یا همان گل گهر نسل قدیمی‌تر این توسعه است. فعالیت آن حول معدن شماره یک شکل گرفت و به مرور از یک مجموعه معدنی به شرکتی بزرگ‌تر در زنجیره معدن و فولاد تبدیل شد. کگهر بیش از یک دهه بعد برای بهره‌برداری از معدن شماره سه پا گرفت و اکنون مسیر مشابهی را طی می‌کند. بازار هم در هفته‌های اخیر به هر دو روی خوش نشان داده است. قیمت کگل در یک ماه ۴۰.۶ درصد و کگهر ۴۲.۵ درصد رشد کرده است. در ظاهر، فاصله زیادی میان رفتار دو سهم دیده نمی‌شود. اما صورت‌های مالی، تفاوت عمیق‌تری را آشکار می‌کنند. اولین تفاوت در اندازه است. مجموع دارایی‌های کگل در شش‌ماهه منتهی به خرداد ۱۴۰۵ به حدود ۲۱۰ هزار میلیارد تومان رسیده است؛ تقریباً دو برابر دارایی ۱۱۸ همتی کگهر. این اختلاف در فروش هم دیده می‌شود. کگل در این مدت ۶۷.۸ همت درآمد عملیاتی داشته و کگهر ۴۷.۱ همت. پس تا اینجای داستان، همه‌چیز طبق انتظار پیش می‌رود: شرکت بزرگ‌تر، فروش بیشتری هم دارد. جایی که مسیر دو شرکت از هم جدا می‌شود، هزینه تولید است. بهای تمام‌شده درآمد عملیاتی کگل در این مدت به ۵۶.۲ همت رسیده است. همین عدد برای کگهر حدود ۳۳.۶ همت بوده است. این اعداد وقتی معنی پیدا می‌کنند که آنها را در برابر فروش قرار دهیم. کگل برای هر ۱۰۰ تومان فروش، حدود ۸۳ تومان بهای تمام‌شده تحمل کرده است. در کگهر این عدد حدود ۷۱ تومان بوده است. یعنی کگهر از هر ۱۰۰ تومان فروش، تقریباً ۱۲ تومان بیشتر از کگل قبل از سایر هزینه‌ها برای خود نگه داشته است. همین اختلاف کوچک در ظاهر، وقتی روی ده‌ها هزار میلیارد تومان فروش قرار می‌گیرد، نتیجه بزرگی می‌سازد. سود خالص کگل در این شش ماه حدود ۸.۶ همت بوده است. کگهر با وجود فروش کمتر، ۹.۷ همت سود خالص ساخته است. برای مقایسه بهتر می‌توان سراغ «حاشیه سود خالص» رفت؛ شاخصی ساده که می‌گوید از هر ۱۰۰ تومان فروش در نهایت چند تومان به سود خالص تبدیل شده است. در کگل حاشیه سود خالص حدود ۱۲.۷ درصد است. یعنی از هر ۱۰۰ تومان فروش، کمتر از ۱۳ تومان سود خالص باقی مانده. در کگهر حاشیه سود خالص به حدود ۲۰.۶ درصد می‌رسد؛ بیش از ۲۰ تومان از هر ۱۰۰ تومان فروش. به زبان ساده، کگل بیشتر می‌فروشد، اما کگهر از هر تومان فروش پول بیشتری بیرون می‌کشد. این تفاوت در روند سود نیز دیده می‌شود. سود خالص هر سهم کگل در مقایسه با دوره مشابه قبلی یک درصد کاهش داشته، در حالی که کگهر رشد ۷ درصدی ثبت کرده است. بنابراین کگهر از نظر مدیریت هزینه و سودآوری دست بالا را دارد، با این حال همه چیز هم به نفع این شرکت نیست. کگل در بخشی دیگر وضعیت آرام‌تری نشان می‌دهد: ترازنامه. نسبت بدهی نشان می‌دهد چه سهمی از دارایی‌های شرکت با بدهی تأمین شده است. هرچه این عدد بالاتر باشد، شرکت اتکای بیشتری به منابع بدهی دارد و نامطلوب‌تر است. نسبت بدهی کگل در پایان این دوره حدود ۶۳.۹ درصد بوده است؛ در حالی که این نسبت در کگهر به ۶۷.۵ درصد می‌رسد. بنابراین کگل به ازای هر ۱۰۰ تومان دارایی، بدهی کمتری نسبت به کگهر دارد. بنابراین تصویر نهایی پیچیده‌تر از یک پیروزی ساده است. کگهر شرکت کوچک‌تری است، اما در ماه‌های اخیر نشان داده که می‌تواند با فروش کمتر، سود بیشتری بسازد. کگل در مقابل هنوز از مزیت مقیاس و ترازنامه کمی کم‌ریسک‌تر برخوردار است. دو شرکت از یک منطقه آمده‌اند، محصولی شبیه به هم دارند و سهام هر دو نیز در هفته‌های اخیر رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده است. با این حال صورت‌های مالی نشان می‌دهد زیر سطح این شباهت، دو مدل مالی متفاوت شکل گرفته است. در نیمه نخست ۱۴۰۵ کگهر برنده میدان سودآوری بوده؛ با دارایی و فروش کمتر، سود خالص بیشتری ساخته است. کگل اما اندازه بزرگ‌تر و ترازنامه کم‌ریسک‌تری دارد. ادامه مسیر این دو سهم بیش از هر چیز به این بستگی دارد که کگهر بتواند برتری سودآوری خود را حفظ کند و کگل فشار بالای هزینه‌ها را کاهش دهد.