دو خریدی که از خانوار ایرانی دورتر شد؛ زور مردم به بخچال هم نمی‌رسد!

تورم ۷۲.۸ درصدی لوازم خانگی و سقوط ۳۰ درصدی تولید ماشین لباسشویی، روایتی از عقب‌نشینی مصرف‌کننده ایرانی به سنگر نیازهای روزمره است. تورم امسال رکوردهای کم سابقه ای راثبت کرد. اما یک پای این رکوردها را می شود در اتفاقات تولیدی سال گذشته دید. ماجرایی که اکنون در گزارش آماری وزارت صمت از تولیدات سال گذشته روایت می شود. به گزارش زومان، کالاهای بادوام یکی از مهمترین بخش‌های سبد مصرفی خانوارهاست. با این حال، داده‌های جدید نشان می‌دهد که تولید یخچال و فریزر ۱۲ درصد افت کرده است. لوازم خانگی ششمین وزن سنگین را در سبد تورمی خانوار دارد. پیش از آغاز جنگ ۴۰ روزه و آسیب به زیرساخت‌های بخش فولاد، تولید این بخش کاهش پیدا کرد. نتیجه این محدودیت‌ها در سمت عرضه یا شاید هم رشد هزینه های تولید، در تورم نقطه به نقطه سال ۱۴۰۴ نمایان شد؛ شاخصی که میزان رشد قیمت‌ها را نسبت به زمان مشابه در سال قبل می‌سنجد، برای لوازم خانگی روی عدد ۷۲.۸ درصد ایستاد. این جهش قیمتی، کالاهای کالاهای بادوام را به آرامی از دسترس بودجه کوتاه‌مدت خانوار خارج می‌کند. همزمان در صنعت خودرو، واگرایی عمیقی میان سیاست‌گذاری دولتی و توان بازار مصرفی شکل گرفته است. در شرایطی که تولید خودروهای سواری با افت ۱۶.۸ درصدی و وانت با سقوط ۴۲.۶ درصدی روبرو شده، تولید کامیون و کشنده‌ها ۱۴.۱ درصد رشد کرده است. این الگو نشان می‌دهد که احتمالا بودجه‌های دولتی در مسیر نوسازی ناوگان حمل‌ونقل و پروژه‌های ترانزیتی متمرکز شده‌اند، در حالی که بازار خودروهای مصرفی در رکود قرار دارد. افت تولید در سال گذشته به ساختمان‌سازی هم رسید. مصالح پایه ساختمانی دماسنج دقیقی برای سنجش نبض پروژه‌های عمرانی هستند. افت همزمان تولید سیمان به میزان ۱۲ درصد، کاشی و سرامیک با کاهش ۱۲ درصدی و فیبر با افت ۱۱.۴ درصدی، سیگنالی روشن از توقف ساخت‌وسازهای جدید است. این کاهش تولید ارتباط مستقیمی با هزینه‌های بالادستی دارد. داده‌های مرکز آمار تایید می‌کند که تورم نهاده‌های ساختمانی، یعنی هزینه تامین مواد اولیه برای سازندگان، در بهار امسال در تهران با ثبت رقم ۱۰۶ درصد یک رکورد ۱۵ ساله را به جا گذاشته است. روند کاهشی تولید در سال گذشته اما تنها محدود به فضاهای شهری نبود. در بخش کشاورزی، تولید سموم دفع آفات نباتی ۲۴ درصد و تولید تراکتور به عنوان ماشین‌آلات سرمایه‌ای ۱۱ درصد کاهش یافته است. این مهمترین افت های تولید ثبت شده در امار سال ۱۴۰۴ به روایت وزارت صمت بوده اما در آن سمت رشد تولید نیز روایت جالبی داشت. در نقطه مقابل رکودِ صنایع مصرفی، برخی کالاها رکوردهای متفاوتی ثبت کرده‌اند. تولید روغن نباتی رشدی ۱۵.۶ درصدی را تجربه کرده است؛ رشدی که همزمان با حذف ارز ترجیحی، و ثبت تورم های بالا در این محصول ثبت شد. در کنار نیازهای زیستی، تولید ظروف شیشه‌ای ۲۱ درصد، چرم ۱۹ درصد و انواع کاغذ ۴.۹ درصد افزایش یافته است. تولید فولاد خام نیز با ثبت رشد ۶ درصدی، روند مثبت سال‌های گذشته خود را حفظ کرده است. «برآیند آمار وزارت صمت تصویری نامتوازن از تولید در سال ۱۴۰۴ ارائه می‌کند: بخشی از کالاهای بادوام مصرفی، خودروهای سواری و نهاده‌های مرتبط با ساختمان با کاهش تولید روبه‌رو شده‌اند، در حالی که برخی صنایع از روغن نباتی تا فولاد و شیشه مسیر افزایشی داشته‌اند. همزمان، در شماری از گروه‌هایی که تولیدشان کاهش یافته، قیمت مصرف‌کننده نیز با سرعت بالایی افزایش پیدا کرده است. این همزمانی به‌تنهایی رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کند، اما نشان می‌دهد فشار تورمی سال ۱۴۰۵ بر بستری از ضعف تولید در بخشی از صنایع آغاز شده است.»