از معلولیت تا نویسندگی و تدریس؛ روایت مسیر موفقیت یک جوان بیرجندی

محمدحسین غریب‌حسینی، نویسنده و مدرس دانشگاه با اشاره به تجربه زندگی با معلولیت بینایی و فعالیت در حوزه فناوری، نویسندگی و هوش مصنوعی گفت: فناوری برای افراد دارای معلولیت می‌تواند فراتر از یک ابزار باشد و با فراهم کردن دسترسی بهتر به اطلاعات، آموزش و فرصت‌های مشارکت، مسیر استقلال و توانمندی آنان را هموار کند. خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- در دنیایی که فناوری با سرعتی روزافزون در حال تغییر سبک زندگی، آموزش، کسب‌وکار و حتی شیوه اندیشیدن انسان‌هاست، برخی افراد تلاش کرده‌اند میان دانش، تجربه و فناوری پلی برای توانمندسازی خود و دیگران ایجاد کنند. محمدحسین غریب‌حسینی، کارشناس ارشد مهندسی فناوری اطلاعات با گرایش مهندسی تجارت الکترونیک، بیش از ۱۶ سال در حوزه فناوری اطلاعات، آموزش، برنامه‌ریزی و فعالیت‌های اجرایی و مدیریتی تجربه دارد؛ مسیری که در آن تدریس دانشگاهی، پژوهش، نویسندگی، فعالیت در حوزه هوش مصنوعی و تجارت الکترونیک در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. او تجربه تدریس در دانشگاه جامع علمی کاربردی، جهاد دانشگاهی و مؤسسه بین‌المللی خوارزمی را در کارنامه خود دارد و در سال‌های اخیر نیز برگزاری کارگاه‌های هوش مصنوعی و فناوری اطلاعات را دنبال کرده است. غریب‌حسینی در حوزه پژوهش و نویسندگی نیز مقالاتی در زمینه فناوری اطلاعات، تجارت الکترونیک و شبکه‌های اجتماعی ارائه کرده و مقاله آکسفورد را در کارنامه علمی خود دارد. همچنین کتاب «هوشمند فکر کن، بیشتر بفروش» را تألیف کرده است. راه‌اندازی دو فروشگاه اینترنتی «توبافی» و «دیارینه» نیز بخش دیگری از تجربه عملی او در حوزه تجارت الکترونیک و تلاش برای استفاده از فناوری در معرفی ظرفیت‌های بومی است. در کنار این فعالیت‌ها، معلولیت بینایی بخش مهمی از مسیر زندگی این مدرس و نویسنده را شکل داده است؛ تجربه‌ای که به گفته خودش نگاه او به فناوری را متفاوت کرده و آن را از یک ابزار صرفاً فنی به وسیله‌ای برای افزایش استقلال، دسترسی به اطلاعات، یادگیری و مشارکت اجتماعی تبدیل کرده است. غریب‌حسینی همچنین حدود دو سال مدیرعامل انجمن نابینایان بوده و این تجربه را در کنار فعالیت‌های علمی و فناورانه خود دنبال کرده است؛ تجربه‌ای که نگاه او به نقش فناوری در توانمندسازی افراد دارای معلولیت را عمیق‌تر کرده است. نویسندگی؛ امتداد تفکر و تجربه این نویسنده درباره چگونگی ورودش به عرصه نویسندگی در گفتگو با خبرنگار شبستان می‌گوید: علاقه او به نویسندگی به‌تدریج و در امتداد مسیر آموزشی و پژوهشی‌اش شکل گرفته است. به گفته وی، نویسندگی تنها مهارت انتقال واژه‌ها نیست، بلکه فرآیندی برای صورت‌بندی اندیشه، تحلیل تجربه و تبدیل دانش پراکنده به یک روایت منسجم است. غریب‌حسینی ادامه می‌دهد: فعالیت در حوزه فناوری اطلاعات موجب شده همواره با مسائل جدید، تحولات فناورانه و تجربه‌های مختلف مواجه باشد و تدریس نیز این ضرورت را ایجاد کرده که مفاهیم را به شکلی منظم، دقیق و قابل فهم منتقل کند. وی می افزاید: مجموعه این تجربه‌ها به مرور او را به سمت پژوهش، مقاله‌نویسی و در نهایت تألیف کتاب سوق داده است. این مدرس دانشگاه با بیان اینکه مقالات او در حوزه‌هایی مانند تجارت الکترونیک و تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر کسب‌وکارها نیز حاصل پیوند مطالعه، تجربه و پژوهش بوده است، اظهار می کند: برای من نوشتن نوعی امتداد تفکر است؛ گاهی انسان با نوشتن، فقط چیزی را به دیگران منتقل نمی‌کند، بلکه خودش نیز به فهم دقیق‌تری از آن موضوع دست پیدا می‌کند. «هوشمند فکر کن، بیشتر بفروش»؛ پیوند فناوری و کسب‌وکار غریب‌حسینی درباره کتاب «هوشمند فکر کن، بیشتر بفروش» می گوید: این کتاب حاصل بخشی از مطالعات و تجربیات او در حوزه فناوری اطلاعات، تجارت الکترونیک و ارتباط میان فناوری و کسب‌وکار است. وی ادامه می دهد: در این اثر تلاش کرده‌ام بر این نکته تأکید کنم که موفقیت در فضای کسب‌وکار جدید صرفاً به داشتن محصول یا خدمت وابسته نیست، بلکه شناخت مخاطب، تحلیل رفتار مشتری، شیوه ارتباط با بازار و استفاده هدفمند از فناوری نیز اهمیت اساسی دارد. این نویسنده، نگاه خود در این کتاب را کاربردی دانست و می گوید: فناوری زمانی ارزشمند است که بتواند مسئله‌ای واقعی را حل کند، بهره‌وری را افزایش دهد یا برای فرد و سازمان ارزش جدیدی ایجاد کند. وی با اشاره به تجربه‌های خود در زمینه تجارت الکترونیک می افزاید: راه‌اندازی فروشگاه‌های اینترنتی «توبافی» و «دیارینه» نیز تجربه‌هایی برای به‌کارگیری فناوری در معرفی ظرفیت‌های بومی بوده است. غریب‌حسینی بیان می کند: اگر امروز بخواهم این اثر را توسعه دهم، بدون تردید نقش هوش مصنوعی در تحول کسب‌وکار، تولید محتوا و تصمیم‌گیری را نیز به شکل جدی‌تری مورد توجه قرار خواهم داد. نویسنده باید مسئولیت فکری و اجتماعی داشته باشد این مدرس دانشگاه درباره ویژگی‌های یک نویسنده موفق اظهار می کند: نویسندگی پیش از آنکه یک مهارت فنی باشد، یک مسئولیت فکری و اجتماعی است و نویسنده باید نسبت به موضوعی که درباره آن می‌نویسد، شناخت، دغدغه و مسئولیت داشته باشد. وی مطالعه مستمر، تفکر انتقادی، قدرت تحلیل، دقت در استفاده از منابع، شناخت مخاطب و استمرار را از مهم‌ترین ویژگی‌های یک نویسنده عنوان می کند و می افزاید: نویسنده نباید صرفاً تولیدکننده متن باشد، بلکه باید بتواند مسئله را ببیند، آن را تحلیل کند و به آن معنا ببخشد. غریب‌حسینی با اشاره به نقش فناوری در دنیای امروز می گوید: در عصر دیجیتال، سواد رسانه‌ای و فناورانه نیز به این مجموعه اضافه شده است؛ چراکه نویسنده امروز در محیطی فعالیت می‌کند که مرز میان متن، تصویر، شبکه‌های اجتماعی، داده و فناوری روزبه‌روز کمرنگ‌تر می‌شود. وی با اشاره به ورود هوش مصنوعی به حوزه تولید محتوا تصریح می کند: در دوره‌ای که تولید متن آسان‌تر از همیشه شده، ارزش نویسنده بیش از گذشته به کیفیت اندیشه او وابسته است، نه صرفاً توانایی او در تولید کلمات. هوش مصنوعی؛ فرصت تازه برای یادگیری دانشجویان این کارشناس فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی را یکی از مهم‌ترین فناوری‌های تحول‌آفرین عصر حاضر دانست و می گوید: تأثیر این فناوری صرفاً به خودکارسازی برخی فعالیت‌ها محدود نیست، بلکه هوش مصنوعی در حال تغییر شیوه دسترسی به اطلاعات، یادگیری، تولید محتوا، تحلیل داده، تصمیم‌گیری و حتی تعریف برخی مشاغل است. وی درباره تأثیر هوش مصنوعی بر دانشجویان می افزاید: این فناوری می‌تواند یک زیرساخت جدید برای یادگیری شخصی‌سازی‌شده باشد و دانشجو می‌تواند از ابزارهای هوش مصنوعی برای پژوهش، ایده‌پردازی، تحلیل، تمرین، برنامه‌ریزی مطالعاتی و یادگیری مهارت‌های جدید استفاده کند. غریب‌حسینی در عین حال نسبت به وابستگی دانشجویان به پاسخ‌های آماده هشدار می دهد و می گوید: اگر دانشجو صرفاً پاسخ تولیدشده توسط هوش مصنوعی را دریافت و مصرف کند، ممکن است فرآیند یادگیری عمیق، تحلیل و استدلال تضعیف شود. وی تأکید می کند: مسئله اصلی استفاده یا عدم استفاده از هوش مصنوعی نیست، بلکه کیفیت و شیوه استفاده از آن است و باید از مفهوم «مصرف‌کننده هوش مصنوعی» به سمت «کاربر هوشمند و نقاد هوش مصنوعی» حرکت کنیم. فناوری باید در خدمت توانمندسازی انسان باشد این نویسنده درباره نقش هوش مصنوعی در نویسندگی نیز می گوید: هوش مصنوعی می‌تواند در بسیاری از مراحل فرآیند نویسندگی، نقش یک دستیار پژوهشی و تحریریه‌ای را ایفا کند؛ از ایده‌پردازی و سازمان‌دهی مطالب گرفته تا تحلیل، ویرایش، بازنویسی، خلاصه‌سازی، ترجمه و بررسی زوایای مختلف یک موضوع. وی می افزاید: باید میان «کمک به نویسنده» و «جایگزینی نویسنده» تفاوت قائل شد؛ هوش مصنوعی می‌تواند سرعت تولید و پردازش اطلاعات را افزایش دهد، اما تجربه زیسته، قضاوت، ارزش‌گذاری، نگاه انتقادی و مسئولیت اخلاقی اثر همچنان بر عهده انسان است. غریب‌حسینی با اشاره به مهم‌ترین چالش‌های استفاده از هوش مصنوعی برای نویسندگان اظهار می کند: وابستگی بیش از حد به خروجی‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی می‌تواند به تدریج موجب تضعیف خلاقیت و هویت نوشتاری نویسنده شود. وی صحت و اعتبار اطلاعات را یکی دیگر از چالش‌ها دانست و می افزاید: مدل‌های هوش مصنوعی ممکن است در برخی موارد اطلاعات نادرست، ناقص یا حتی منابع غیرواقعی تولید کنند؛ بنابراین راستی‌آزمایی همچنان یک مسئولیت انسانی و حرفه‌ای است. این مدرس دانشگاه تأکید می کند: استفاده از هوش مصنوعی باید در چارچوب اصول اخلاق حرفه‌ای، حقوق مالکیت فکری و مسئولیت‌پذیری در تولید محتوا انجام شود. وی با بیان اینکه «فناوری زمانی خطرناک می‌شود که انسان مسئولیت خود را به آن واگذار کند»، می گوید: هوش مصنوعی نباید جایگزین وجدان حرفه‌ای نویسنده و اندیشه او شود. دانشگاه باید دانشجویان را برای عصر فناوری آماده کند غریب‌حسینی درباره نقش دانشگاه‌ها و استادان در آشنایی دانشجویان با فناوری‌های جدید می گوید: دانشگاه در مواجهه با فناوری‌های نوظهور، صرفاً وظیفه معرفی ابزارها را ندارد، بلکه باید چارچوب فکری و اخلاقی استفاده از فناوری را نیز به دانشجو آموزش دهد. وی می افزاید: توجه به نگاه رهبر شهید انقلاب به فناوری‌های نوین نیز اهمیت دارد؛ ایشان بر ضرورت حضور فعال کشور در عرصه فناوری‌های راهبردی و تبدیل دانش به قدرت و پیشرفت تأکید کرده‌اند و از این منظر، مواجهه با هوش مصنوعی نیز نباید صرفاً مصرف‌کننده‌محور باشد، بلکه باید به سمت تولید دانش، توسعه زیرساخت، تربیت نیروی انسانی متخصص و استفاده مسئولانه از این فناوری حرکت کنیم. این استاد دانشگاه ادامه می دهد: استادان می‌توانند دانشجویان را با کاربردهای هوش مصنوعی در رشته تخصصی خود آشنا کنند و در کنار آن، مهارت‌هایی مانند طراحی پرسش مناسب، ارزیابی خروجی، راستی‌آزمایی اطلاعات، تحلیل داده و استفاده مسئولانه از ابزارهای هوشمند را آموزش دهند. وی با تأکید بر اینکه آموزش هوش مصنوعی نباید محدود به یک یا چند رشته دانشگاهی باشد، می گوید: این فناوری ماهیتی میان‌رشته‌ای دارد و تقریباً بر تمام حوزه‌های علمی و حرفه‌ای اثر خواهد گذاشت. غریب‌حسینی تصریح می کند: دانشگاه آینده، دانشگاهی نیست که صرفاً فناوری را آموزش دهد، بلکه دانشگاهی است که به دانشجو می‌آموزد چگونه در عصر فناوری، «انسان متفکر» باقی بماند. معلولیت محدودیت نیست؛ فناوری می‌تواند مسیر استقلال را هموار کند این مدرس و نویسنده با اشاره به تجربه شخصی خود از زندگی با معلولیت بینایی می گوید: معلولیت بینایی در زندگی شخصی و حرفه‌ای من به من آموخته است که محدودیت الزاماً به معنای پایان مسیر نیست و گاهی می‌تواند انسان را به جست‌وجوی مسیرهای تازه برای یادگیری، استقلال و اثرگذاری سوق دهد. وی با اشاره به سابقه حدود دو سال مدیریت انجمن نابینایان می افزاید: این تجربه در کنار فعالیت‌های علمی، آموزشی و فناورانه باعث شد بیش از پیش به نقش فناوری در افزایش دسترسی افراد دارای معلولیت به اطلاعات، آموزش و فرصت‌های مشارکت اجتماعی توجه کنم. غریب‌حسینی اظهار می کند: فناوری برای من صرفاً یک ابزار شغلی نبوده، بلکه در بسیاری از مواقع وسیله‌ای برای دسترسی بهتر به اطلاعات، فرصت‌های یادگیری و مشارکت بوده است. وی در ادامه خطاب به جوانانی که به نویسندگی، دانشگاه و هوش مصنوعی علاقه‌مند هستند، می گوید: این حوزه‌ها را جدا از یکدیگر نبینند؛ امروز مرز میان دانش، فناوری، پژوهش، نویسندگی و کسب‌وکار بسیار کمرنگ شده است. این نویسنده می افزاید: اگر به نویسندگی علاقه دارید، مطالعه و پژوهش را جدی بگیرید؛ اگر دانشجو هستید، علاوه بر مدرک، مهارت و قدرت حل مسئله را دنبال کنید و اگر به هوش مصنوعی علاقه‌مند هستید، از مرحله شناخت ابزارها فراتر بروید و کاربرد واقعی آنها را بیاموزید. غریب‌حسینی خاطرنشان می کند: از فناوری نترسید، اما شیفته آن هم نشوید؛ فناوری باید در خدمت انسان و رشد انسان باشد.دانش به تنهایی کافی نیست، مهارت هم به تنهایی کافی نیست و فناوری نیز به تنهایی معجزه نمی‌کند؛ زمانی که دانش، تجربه، خلاقیت، اخلاق و فناوری در کنار یکدیگر قرار بگیرند، می‌توانند به نیرویی برای حل مسائل و ایجاد فرصت‌های تازه تبدیل شوند. این مدرس دانشگاه در پایان می گوید: فناوری را یاد بگیرید، اما اجازه ندهید فناوری به جای شما فکر کند؛ بنویسید، پژوهش کنید، تجربه کنید و از دانشی که به دست می‌آورید برای ساختن آینده‌ای بهتر استفاده کنید. خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- در دنیایی که فناوری با سرعتی روزافزون در حال تغییر سبک زندگی، آموزش، کسب‌وکار و حتی شیوه اندیشیدن انسان‌هاست، برخی افراد تلاش کرده‌اند میان دانش، تجربه و فناوری پلی برای توانمندسازی خود و دیگران ایجاد کنند. محمدحسین غریب‌حسینی، کارشناس ارشد مهندسی فناوری اطلاعات با گرایش مهندسی تجارت الکترونیک، بیش از ۱۶ سال در حوزه فناوری اطلاعات، آموزش، برنامه‌ریزی و فعالیت‌های اجرایی و مدیریتی تجربه دارد؛ مسیری که در آن تدریس دانشگاهی، پژوهش، نویسندگی، فعالیت در حوزه هوش مصنوعی و تجارت الکترونیک در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. او تجربه تدریس در دانشگاه جامع علمی کاربردی، جهاد دانشگاهی و مؤسسه بین‌المللی خوارزمی را در کارنامه خود دارد و در سال‌های اخیر نیز برگزاری کارگاه‌های هوش مصنوعی و فناوری اطلاعات را دنبال کرده است. غریب‌حسینی در حوزه پژوهش و نویسندگی نیز مقالاتی در زمینه فناوری اطلاعات، تجارت الکترونیک و شبکه‌های اجتماعی ارائه کرده و مقاله آکسفورد را در کارنامه علمی خود دارد. همچنین کتاب «هوشمند فکر کن، بیشتر بفروش» را تألیف کرده است. راه‌اندازی دو فروشگاه اینترنتی «توبافی» و «دیارینه» نیز بخش دیگری از تجربه عملی او در حوزه تجارت الکترونیک و تلاش برای استفاده از فناوری در معرفی ظرفیت‌های بومی است. در کنار این فعالیت‌ها، معلولیت بینایی بخش مهمی از مسیر زندگی این مدرس و نویسنده را شکل داده است؛ تجربه‌ای که به گفته خودش نگاه او به فناوری را متفاوت کرده و آن را از یک ابزار صرفاً فنی به وسیله‌ای برای افزایش استقلال، دسترسی به اطلاعات، یادگیری و مشارکت اجتماعی تبدیل کرده است. غریب‌حسینی همچنین حدود دو سال مدیرعامل انجمن نابینایان بوده و این تجربه را در کنار فعالیت‌های علمی و فناورانه خود دنبال کرده است؛ تجربه‌ای که نگاه او به نقش فناوری در توانمندسازی افراد دارای معلولیت را عمیق‌تر کرده است. نویسندگی؛ امتداد تفکر و تجربه این نویسنده درباره چگونگی ورودش به عرصه نویسندگی در گفتگو با خبرنگار شبستان می‌گوید: علاقه او به نویسندگی به‌تدریج و در امتداد مسیر آموزشی و پژوهشی‌اش شکل گرفته است. به گفته وی، نویسندگی تنها مهارت انتقال واژه‌ها نیست، بلکه فرآیندی برای صورت‌بندی اندیشه، تحلیل تجربه و تبدیل دانش پراکنده به یک روایت منسجم است. غریب‌حسینی ادامه می‌دهد: فعالیت در حوزه فناوری اطلاعات موجب شده همواره با مسائل جدید، تحولات فناورانه و تجربه‌های مختلف مواجه باشد و تدریس نیز این ضرورت را ایجاد کرده که مفاهیم را به شکلی منظم، دقیق و قابل فهم منتقل کند. وی می افزاید: مجموعه این تجربه‌ها به مرور او را به سمت پژوهش، مقاله‌نویسی و در نهایت تألیف کتاب سوق داده است. این مدرس دانشگاه با بیان اینکه مقالات او در حوزه‌هایی مانند تجارت الکترونیک و تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر کسب‌وکارها نیز حاصل پیوند مطالعه، تجربه و پژوهش بوده است، اظهار می کند: برای من نوشتن نوعی امتداد تفکر است؛ گاهی انسان با نوشتن، فقط چیزی را به دیگران منتقل نمی‌کند، بلکه خودش نیز به فهم دقیق‌تری از آن موضوع دست پیدا می‌کند. «هوشمند فکر کن، بیشتر بفروش»؛ پیوند فناوری و کسب‌وکار غریب‌حسینی درباره کتاب «هوشمند فکر کن، بیشتر بفروش» می گوید: این کتاب حاصل بخشی از مطالعات و تجربیات او در حوزه فناوری اطلاعات، تجارت الکترونیک و ارتباط میان فناوری و کسب‌وکار است. وی ادامه می دهد: در این اثر تلاش کرده‌ام بر این نکته تأکید کنم که موفقیت در فضای کسب‌وکار جدید صرفاً به داشتن محصول یا خدمت وابسته نیست، بلکه شناخت مخاطب، تحلیل رفتار مشتری، شیوه ارتباط با بازار و استفاده هدفمند از فناوری نیز اهمیت اساسی دارد. این نویسنده، نگاه خود در این کتاب را کاربردی دانست و می گوید: فناوری زمانی ارزشمند است که بتواند مسئله‌ای واقعی را حل کند، بهره‌وری را افزایش دهد یا برای فرد و سازمان ارزش جدیدی ایجاد کند. وی با اشاره به تجربه‌های خود در زمینه تجارت الکترونیک می افزاید: راه‌اندازی فروشگاه‌های اینترنتی «توبافی» و «دیارینه» نیز تجربه‌هایی برای به‌کارگیری فناوری در معرفی ظرفیت‌های بومی بوده است. غریب‌حسینی بیان می کند: اگر امروز بخواهم این اثر را توسعه دهم، بدون تردید نقش هوش مصنوعی در تحول کسب‌وکار، تولید محتوا و تصمیم‌گیری را نیز به شکل جدی‌تری مورد توجه قرار خواهم داد. نویسنده باید مسئولیت فکری و اجتماعی داشته باشد این مدرس دانشگاه درباره ویژگی‌های یک نویسنده موفق اظهار می کند: نویسندگی پیش از آنکه یک مهارت فنی باشد، یک مسئولیت فکری و اجتماعی است و نویسنده باید نسبت به موضوعی که درباره آن می‌نویسد، شناخت، دغدغه و مسئولیت داشته باشد. وی مطالعه مستمر، تفکر انتقادی، قدرت تحلیل، دقت در استفاده از منابع، شناخت مخاطب و استمرار را از مهم‌ترین ویژگی‌های یک نویسنده عنوان می کند و می افزاید: نویسنده نباید صرفاً تولیدکننده متن باشد، بلکه باید بتواند مسئله را ببیند، آن را تحلیل کند و به آن معنا ببخشد. غریب‌حسینی با اشاره به نقش فناوری در دنیای امروز می گوید: در عصر دیجیتال، سواد رسانه‌ای و فناورانه نیز به این مجموعه اضافه شده است؛ چراکه نویسنده امروز در محیطی فعالیت می‌کند که مرز میان متن، تصویر، شبکه‌های اجتماعی، داده و فناوری روزبه‌روز کمرنگ‌تر می‌شود. وی با اشاره به ورود هوش مصنوعی به حوزه تولید محتوا تصریح می کند: در دوره‌ای که تولید متن آسان‌تر از همیشه شده، ارزش نویسنده بیش از گذشته به کیفیت اندیشه او وابسته است، نه صرفاً توانایی او در تولید کلمات. هوش مصنوعی؛ فرصت تازه برای یادگیری دانشجویان این کارشناس فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی را یکی از مهم‌ترین فناوری‌های تحول‌آفرین عصر حاضر دانست و می گوید: تأثیر این فناوری صرفاً به خودکارسازی برخی فعالیت‌ها محدود نیست، بلکه هوش مصنوعی در حال تغییر شیوه دسترسی به اطلاعات، یادگیری، تولید محتوا، تحلیل داده، تصمیم‌گیری و حتی تعریف برخی مشاغل است. وی درباره تأثیر هوش مصنوعی بر دانشجویان می افزاید: این فناوری می‌تواند یک زیرساخت جدید برای یادگیری شخصی‌سازی‌شده باشد و دانشجو می‌تواند از ابزارهای هوش مصنوعی برای پژوهش، ایده‌پردازی، تحلیل، تمرین، برنامه‌ریزی مطالعاتی و یادگیری مهارت‌های جدید استفاده کند. غریب‌حسینی در عین حال نسبت به وابستگی دانشجویان به پاسخ‌های آماده هشدار می دهد و می گوید: اگر دانشجو صرفاً پاسخ تولیدشده توسط هوش مصنوعی را دریافت و مصرف کند، ممکن است فرآیند یادگیری عمیق، تحلیل و استدلال تضعیف شود. وی تأکید می کند: مسئله اصلی استفاده یا عدم استفاده از هوش مصنوعی نیست، بلکه کیفیت و شیوه استفاده از آن است و باید از مفهوم «مصرف‌کننده هوش مصنوعی» به سمت «کاربر هوشمند و نقاد هوش مصنوعی» حرکت کنیم. فناوری باید در خدمت توانمندسازی انسان باشد این نویسنده درباره نقش هوش مصنوعی در نویسندگی نیز می گوید: هوش مصنوعی می‌تواند در بسیاری از مراحل فرآیند نویسندگی، نقش یک دستیار پژوهشی و تحریریه‌ای را ایفا کند؛ از ایده‌پردازی و سازمان‌دهی مطالب گرفته تا تحلیل، ویرایش، بازنویسی، خلاصه‌سازی، ترجمه و بررسی زوایای مختلف یک موضوع. وی می افزاید: باید میان «کمک به نویسنده» و «جایگزینی نویسنده» تفاوت قائل شد؛ هوش مصنوعی می‌تواند سرعت تولید و پردازش اطلاعات را افزایش دهد، اما تجربه زیسته، قضاوت، ارزش‌گذاری، نگاه انتقادی و مسئولیت اخلاقی اثر همچنان بر عهده انسان است. غریب‌حسینی با اشاره به مهم‌ترین چالش‌های استفاده از هوش مصنوعی برای نویسندگان اظهار می کند: وابستگی بیش از حد به خروجی‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی می‌تواند به تدریج موجب تضعیف خلاقیت و هویت نوشتاری نویسنده شود. وی صحت و اعتبار اطلاعات را یکی دیگر از چالش‌ها دانست و می افزاید: مدل‌های هوش مصنوعی ممکن است در برخی موارد اطلاعات نادرست، ناقص یا حتی منابع غیرواقعی تولید کنند؛ بنابراین راستی‌آزمایی همچنان یک مسئولیت انسانی و حرفه‌ای است. این مدرس دانشگاه تأکید می کند: استفاده از هوش مصنوعی باید در چارچوب اصول اخلاق حرفه‌ای، حقوق مالکیت فکری و مسئولیت‌پذیری در تولید محتوا انجام شود. وی با بیان اینکه «فناوری زمانی خطرناک می‌شود که انسان مسئولیت خود را به آن واگذار کند»، می گوید: هوش مصنوعی نباید جایگزین وجدان حرفه‌ای نویسنده و اندیشه او شود. دانشگاه باید دانشجویان را برای عصر فناوری آماده کند غریب‌حسینی درباره نقش دانشگاه‌ها و استادان در آشنایی دانشجویان با فناوری‌های جدید می گوید: دانشگاه در مواجهه با فناوری‌های نوظهور، صرفاً وظیفه معرفی ابزارها را ندارد، بلکه باید چارچوب فکری و اخلاقی استفاده از فناوری را نیز به دانشجو آموزش دهد. وی می افزاید: توجه به نگاه رهبر شهید انقلاب به فناوری‌های نوین نیز اهمیت دارد؛ ایشان بر ضرورت حضور فعال کشور در عرصه فناوری‌های راهبردی و تبدیل دانش به قدرت و پیشرفت تأکید کرده‌اند و از این منظر، مواجهه با هوش مصنوعی نیز نباید صرفاً مصرف‌کننده‌محور باشد، بلکه باید به سمت تولید دانش، توسعه زیرساخت، تربیت نیروی انسانی متخصص و استفاده مسئولانه از این فناوری حرکت کنیم. این استاد دانشگاه ادامه می دهد: استادان می‌توانند دانشجویان را با کاربردهای هوش مصنوعی در رشته تخصصی خود آشنا کنند و در کنار آن، مهارت‌هایی مانند طراحی پرسش مناسب، ارزیابی خروجی، راستی‌آزمایی اطلاعات، تحلیل داده و استفاده مسئولانه از ابزارهای هوشمند را آموزش دهند. وی با تأکید بر اینکه آموزش هوش مصنوعی نباید محدود به یک یا چند رشته دانشگاهی باشد، می گوید: این فناوری ماهیتی میان‌رشته‌ای دارد و تقریباً بر تمام حوزه‌های علمی و حرفه‌ای اثر خواهد گذاشت. غریب‌حسینی تصریح می کند: دانشگاه آینده، دانشگاهی نیست که صرفاً فناوری را آموزش دهد، بلکه دانشگاهی است که به دانشجو می‌آموزد چگونه در عصر فناوری، «انسان متفکر» باقی بماند. معلولیت محدودیت نیست؛ فناوری می‌تواند مسیر استقلال را هموار کند این مدرس و نویسنده با اشاره به تجربه شخصی خود از زندگی با معلولیت بینایی می گوید: معلولیت بینایی در زندگی شخصی و حرفه‌ای من به من آموخته است که محدودیت الزاماً به معنای پایان مسیر نیست و گاهی می‌تواند انسان را به جست‌وجوی مسیرهای تازه برای یادگیری، استقلال و اثرگذاری سوق دهد. وی با اشاره به سابقه حدود دو سال مدیریت انجمن نابینایان می افزاید: این تجربه در کنار فعالیت‌های علمی، آموزشی و فناورانه باعث شد بیش از پیش به نقش فناوری در افزایش دسترسی افراد دارای معلولیت به اطلاعات، آموزش و فرصت‌های مشارکت اجتماعی توجه کنم. غریب‌حسینی اظهار می کند: فناوری برای من صرفاً یک ابزار شغلی نبوده، بلکه در بسیاری از مواقع وسیله‌ای برای دسترسی بهتر به اطلاعات، فرصت‌های یادگیری و مشارکت بوده است. وی در ادامه خطاب به جوانانی که به نویسندگی، دانشگاه و هوش مصنوعی علاقه‌مند هستند، می گوید: این حوزه‌ها را جدا از یکدیگر نبینند؛ امروز مرز میان دانش، فناوری، پژوهش، نویسندگی و کسب‌وکار بسیار کمرنگ شده است. این نویسنده می افزاید: اگر به نویسندگی علاقه دارید، مطالعه و پژوهش را جدی بگیرید؛ اگر دانشجو هستید، علاوه بر مدرک، مهارت و قدرت حل مسئله را دنبال کنید و اگر به هوش مصنوعی علاقه‌مند هستید، از مرحله شناخت ابزارها فراتر بروید و کاربرد واقعی آنها را بیاموزید. غریب‌حسینی خاطرنشان می کند: از فناوری نترسید، اما شیفته آن هم نشوید؛ فناوری باید در خدمت انسان و رشد انسان باشد.دانش به تنهایی کافی نیست، مهارت هم به تنهایی کافی نیست و فناوری نیز به تنهایی معجزه نمی‌کند؛ زمانی که دانش، تجربه، خلاقیت، اخلاق و فناوری در کنار یکدیگر قرار بگیرند، می‌توانند به نیرویی برای حل مسائل و ایجاد فرصت‌های تازه تبدیل شوند. این مدرس دانشگاه در پایان می گوید: فناوری را یاد بگیرید، اما اجازه ندهید فناوری به جای شما فکر کند؛ بنویسید، پژوهش کنید، تجربه کنید و از دانشی که به دست می‌آورید برای ساختن آینده‌ای بهتر استفاده کنید.