یافته‌های نگران‌کننده؛ فقر فقط جیب را خالی نمی‌کند، به مغز هم آسیب می‌زند!

فشار ناشی از فقیر بودن، بر پایه‌ی یک پژوهش تازه، می‌تواند در بلندمدت به مغز آسیب بزند. دانشمندان بریتانیایی در مطالعه‌ای طولانی‌مدت دریافتند افرادی که سال‌ها با تنگنای مالی دست‌وپنجه نرم کرده بودند، در آزمون‌های شناختی کندتر عمل می‌کردند و در میانسالی امتیازهای پایین‌تری در آزمون‌های حافظه می‌گرفتند. به‌گزارش واشنگتن‌پست، پژوهشگران گروهی بیش از ۲۷۰۰ نفر را بررسی کردند که همگی در مارس ۱۹۴۶ متولد شده بودند و اکنون ۸۰ ساله‌اند. اعضای این گروه پذیرفته بودند که وضعیت سلامت و شرایط اجتماعی‌شان برای سال‌ها زیر نظر گرفته شود، و نتایج تازه بر پایه‌ی همان داده‌های چنددهه‌ای منتشر شد. در تحقیق منتشرشده، مشخص شد کسانی که در بازه‌ی اواخر بیست‌سالگی تا اوایل پنجاه‌سالگی در فقیرترین ۲۰ درصد گروه قرار داشتند، در آزمون‌های شناختی کندتر بودند و در میانسالی در آزمون‌های حافظه عملکرد ضعیف‌تری نشان دادند. همچنین افرادی که دست‌کم دو بار در اواخر دهه‌ی سی‌سالگی یا دهه‌ی چهل‌سالگی به پژوهشگران گفته بودند برای پرداخت قبض‌هایشان مشکل دارند، در سال‌های بعد امتیازهای پایین‌تری کسب کردند. مقاله‌ای که در مجله‌ی «نوآوری در پیری» منتشر شد، نشان داد اثرهای منفی بر سلامت مغز حتی زمانی هم دیده می‌شد که پژوهشگران تلاش کردند محرومیت‌های دوران کودکی، تفاوت‌های آموزشی و تفاوت‌های مربوط به شناخت در کودکی را کنترل کنند. کاهش شناختی در میان افراد تحت فشار مالی، در سال‌های بعد از زندگی کندتر از همسالان برخوردارترشان بود، اما پژوهشگران حدس زدند دلیلش این است که آسیب پیش‌تر رخ داده بود و دیگر چیزی برای از دست دادن باقی نمانده بود. آرلین جرونیموس، استاد دانشگاه میشیگان که در این مطالعه مشارکت نداشته است، هنگام مطالعه این پژوهش این پرسش را مطرح کرد که آیا در مقابل، افرادی که بدترین اثرات سلامتی ناشی از استرس (مانند بیماری‌های قلبی و سرطان) را متحمل شده‌اند، پیش از این در دهه‌های ۵۰ و ۶۰ زندگی خود جان باخته‌اند؟ ژاک وِلز، یکی از نویسندگان این مطالعه، گفت آنچه این پژوهش را از سایر مطالعاتی که آسیب‌های شناختی ناشی از استرس مالی را نشان داده‌اند متمایز می‌کند، دسترسی به اطلاعات مربوط به سوژه‌ها در طول چندین دهه از زندگی‌شان است، نه فقط در یک مقطع زمانی خاص. ولز که جامعه‌شناس کمی در یونیورسیتی کالج لندن است، در مصاحبه‌ای گفت این مطالعه نمی‌تواند تفکیک کند که چه مقدار از آسیب واردشده به مغز افراد فقیر ناشی از خودِ استرس مالی بوده است ــ که می‌تواند باعث التهاب مضر شود و فضای شناختی را که در غیر این صورت به فرایندهای دیگر اختصاص می‌یافت، اشغال کند ــ و چه مقدار ناشی از رفتارهایی بوده است که احتمال ارتکاب آن‌ها در افراد فقیر بیشتر است، از جمله سیگار کشیدن و مصرف الکل. با این حال، او گفت نتایج به‌طور جدی نشان می‌دهد فقر باعث اثرهای مغزی شده نه برعکس، زیرا تغییرات مغزی تا زمانی که افراد به دهه‌ی پنجاه‌سالگی نرسیده بودند، ظاهر نمی‌شد. ولز در بخشی از سخنانش گفت: او همچنین گفت یافته‌ها به‌روشنی نمی‌گویند افراد گرفتار فقر برای محافظت از مغزشان چه کارهایی می‌توانند انجام دهند، اما به‌نظرش پیام مهمی برای رهبران سیاسی دارد تا بپذیرند کاهش فقر می‌تواند به کم‌شدن نگرانی‌های سلامت در آینده، از جمله زوال عقل، کمک کند. ولز گفت: «بار مالی فضای زیادی از مغز شما را اشغال می‌کند». آرلاین جرونیموس که پژوهش‌هایش بر چگونگی اثر «فرسودگی ناشی از تبعیض» بر بدن انسان تمرکز دارد، گفت پیوندی که این مطالعه میان فشار مالی و شناخت ترسیم می‌کند، شاید بیش از حد ساده باشد. او گفت: «نباید فکر کنیم فقط مسئله‌ی پول است». جرونیموس افزود: «این یافته به نابرابری‌های اجتماعی‌ای اشاره دارد که به سلامت مغز آسیب می‌زنند». شما درباره‌ی اثر فشار مالی بر مغز چه فکر می‌کنید؟