اینترنت پرو، ابزاری تبعیض‌آمیز به شمار می‌رود که در دوران جنگ طراحی و مو...

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در گفت‌وگو با دیده‌بان ایران درباره وضعیت اینترنت در کشور اظهار داشت: «در شرایط جنگ، کشورها معمولاً به ظرفیت‌های خود توجه می‌کنند. مقامات امنیتی و نظامی ایران احساس کردند که اینترنت باعث ایجاد آسیب‌هایی شده است، از جمله ترور برخی مقامات. به همین دلیل، تصمیم به محدود کردن اینترنت گرفتند. با این حال، اینترنت برای برخی گروه‌ها از جمله خبرنگاران، دانشگاهیان، نمایندگان مجلس و هنرمندانی که همراه جمهوری اسلامی بودند، باز گذاشته شد تا بتوانند برای مخاطبان خارجی محتوایی تولید کنند و مظلومیت ایران را به آن‌ها نشان دهند.»

اینترنت بین‌المللی در ایران بیش از ۱۲۷۲ ساعت به‌صورت مداوم قطع بوده است که این اقدام به دلیل شرایط جنگی صورت گرفته است. قطع اینترنت بین‌المللی تنها به معنای خاموش کردن چند سرور نیست، بلکه باعث تعطیلی کسب‌وکارها، اختلال در آموزش و ارتباطات و از بین رفتن معیشت بخشی از جامعه می‌شود. این وضعیت، روزنه‌های ارتباطی جامعه را مسدود کرده و اکثریت را در شرایط بلاتکلیفی قرار داده است.

### اینترنت طبقاتی و اعتراضات مردمی
در این شرایط، اعتراضاتی به وجود آمد و فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، اعلام کرد که دسترسی به اینترنت تنها برای کسانی فراهم شده است که «صدای کشور» باشند. برخی افراد در این دوران از اینترنتی موسوم به «اینترنت سفید» استفاده کردند. اما این محدودیت‌ها باعث شد بازار فروش کانفیگ‌ها و فیلترشکن‌ها با قیمت‌های سرسام‌آور رونق بگیرد. اینترنت به کالایی لوکس تبدیل شد و تنها طبقات مرفه جامعه توانستند از آن بهره‌مند شوند. همچنین، اینترنتی با عنوان «اینترنت پرو» معرفی شد که امکان دسترسی محدود به اینترنت بین‌المللی را فراهم می‌کرد، اما به دلیل هزینه بالا، قشر ضعیف جامعه از آن محروم ماندند. این مسئله باعث شد که شائبه طبقاتی شدن اینترنت در کشور به وجود آید.

### دیدگاه عضو کمیسیون امنیت ملی
احمد بخشایش اردستانی، نماینده اردستان و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در این خصوص گفت: «ایران به‌عنوان کشوری جهان‌سومی که همواره در چالش با غرب بوده است، با مسئله اینترنت دو رویکرد دارد؛ رویکرد سلبی و رویکرد ایجابی. رویکرد ایجابی باعث می‌شود ایران در اقتصاد و اینترنت بین‌المللی هضم شود، اما رویکرد سلبی به معنای این است که اینترنت برای منافع و امنیت ملی مضر تلقی شود و به همین دلیل شبکه ملی اطلاعات تشکیل شود.»

وی افزود: «برخورد جامعه ایران با موضوعاتی نظیر اینترنت، اقتصاد و تولید، اغلب واکنشی و ارتجالی است و این مسئله، تأثیرات منفی به همراه دارد. به‌عنوان مثال، بسیاری از مردم ترجیح می‌دهند از اینترنت بین‌المللی استفاده کنند و به اینترنت داخلی بی‌اعتماد هستند، زیرا احتمال وجود بدافزارهای جاسوسی در آن را می‌دهند.»

### اینترنت و جنگ
بخشایش اردستانی درباره قطعی اینترنت در دوران جنگ گفت: «در جنگ ۴۰ روزه، برخلاف جنگ ۱۲ روزه، ایران از ابتدا اینترنت را قطع کرد. اما پس از جنگ، با رسیدن به آتش‌بس یا توافق، اینترنت معمولاً باز می‌شود، زیرا نبود اینترنت ضررهای زیادی برای دولت به همراه دارد. دولت فروشنده اینترنت است و درآمد زیادی از آن کسب می‌کند.»

وی افزود: «در زمان جنگ، تصمیم‌گیری درباره قطع یا وصل اینترنت بر عهده مقامات کشور است. اما باید توجه داشت که قطع طولانی‌مدت اینترنت به عدالت اجتماعی آسیب می‌زند. به‌عنوان مثال، اگر یک استاد دانشگاه به اینترنت سفید دسترسی داشته باشد، اما دانشجویانش محروم باشند، ارتباط آموزشی مختل می‌شود. اینترنت پرو نیز به دلیل گران بودن، تبعیض‌آمیز است و این مشکل باید به‌زودی حل شود.»

### ضرورت بازگشایی اینترنت
این نماینده مجلس با اشاره به اهمیت دسترسی عمومی به اینترنت گفت: «عدالت اقتضا می‌کند که پس از آتش‌بس، اینترنت به تدریج در دسترس همه مردم قرار گیرد. قطع اینترنت در زمان جنگ، یک اقدام موقتی است و با پایان جنگ، اینترنت باید وصل شود. بزرگ‌ترین ضررکننده از قطع اینترنت، خود دولت است. به همین دلیل، اینترنت پرو نیز صرفاً برای شرایط جنگی طراحی شده است و قرار نیست دائماً به بخشی از جامعه اینترنت داده شود و بخش دیگر از آن محروم بماند.»

بخشایش اردستانی در پایان تأکید کرد: «با پایان جنگ، دولت تمایل دارد که اینترنت را آزاد کند تا درآمد بیشتری کسب کند. در غیر این صورت، اینترنت طبقاتی می‌شود و تنها طبقه‌ای خاص از جامعه توان استفاده از آن را خواهد داشت. این مسئله نه‌تنها عدالت اجتماعی را زیر سؤال می‌برد، بلکه باعث ایجاد شکاف‌های عمیق‌تری در جامعه خواهد شد.»