تورم تیرماه؛ همچنان بالای ۸۰ درصد

رئیس کل بانک مرکزی به تازگی اعلام کرده است که تورم ماهانه نسبت به ماه گذشته به نصف تقلیل یافته است. او این تغییر را دستاورد مستقیم سیاست‌های کنترلی نهاد سیاست‌گذار پولی می‌داند. به گزارش زومان، بر اساس آمارهای بانک مرکزی، تورم ماهانه در خردادماه برابر با ۷.۴ درصد بوده است. با فرض صحت اظهارات اخیر رئیس کل بانک مرکزی، این شاخص در ماه تیر به حوالی ۳.۷ درصد رسیده است. تورم ماهانه، شاخصی است که درصد تغییر میانگین قیمت‌ها را صرفا در یک دوره سی روزه اندازه می‌گیرد. روی کاغذ، نصف شدن این متغیر نشانه‌ای از کاهش شتاب گرانی است. اما مقایسه این عدد با داده‌های تاریخی، وزن واقعی آن را آشکار می‌کند. نرخ ۳.۷ درصدی، بالاترین تورم ثبت شده برای ماه تیر از سال ۱۴۰۱ تاکنون است. این رقم حتی از تورم تیر ماه سال گذشته نیز فراتر رفته؛ روزهایی که اقتصاد به تازگی از التهاب یک درگیری نظامی دوازده روزه خارج شده بود. به عبارت دیگر، آنچه به عنوان یک دستاورد ماهانه معرفی می‌شود، در یک قاب وسیع‌تر، یک رکوردشکنی منفی در سه سال اخیر محسوب می‌شود. با این حال، میانگین تورم ماهانه در ۱۲ ماه گذشته ۵.۲ درصد بوده است. بنابراین، اگر تورم ماهانه فعلی کمتر از این عدد باشد، یعنی سرعت رشد قیمت‌ها نسبت به متوسط یک سال گذشته کاهش یافته؛ هرچند قیمت‌ها همچنان در حال افزایش هستند. لایه زیرین این آمارها، روند نگران‌کننده‌تری را روایت می‌کند. محاسبات بر پایه همین داده‌ها نشان می‌دهد تورم نقطه‌ای در تیرماه امسال به حدود ۸۴ درصد رسیده است. تورم نقطه‌ای، یعنی مقایسه قیمت یک سبد کالای مشخص در این ماه با دقیقا همان ماه در سال قبل. ماندن این شاخص در کانال ۸۰ درصدی یعنی هزینه تأمین کالاهای اساسی و حداقل‌های زندگی نسبت به تابستان سال گذشته تقریباً دو برابر شده است. عبور دوباره از مرز ۸۰ درصد، صرفا یک جهش مقطعی نیست؛ بلکه تکرار رکوردشکنی ماه قبل نشان می‌دهد موج افزایش قیمت‌ها وارد روندی پایدار شده و فشار تورمی همچنان در اقتصاد باقی مانده است. در کنار متغیرهای ماهانه و نقطه‌ای، تورم میانگین نیز سد ۶۰ درصد را شکسته و روی عدد ۶۱.۸ درصد ایستاده است. تورم میانگین که متوسط تغییرات قیمت را در دوازده ماه گذشته می‌سنجد، دقیق‌ترین شاخص برای درک فشار بلندمدت بر قدرت خرید است. تجمیع این داده‌ها یک پیام مشخص و قابل اندازه‌گیری دارد: با وجود کاهش مقطعی شتاب ماهانه، اقتصاد ایران همچنان در حال تمدید یک رکوردشکنی بی‌سابقه و هشتاد ساله در رشد سطح عمومی قیمت‌هاست.